Буржирдава буккан бувайсса дуаьрду

Буржирдава буккан бувайсса дуаьрду

ТIааьн бакъасса иширавун, захIматшиврувун къаагьайсса инсан къаикIай. Цал-цал хьулвагу бакъасса чулуха кумаг бучIай, мува куццуй жапашивугу ялун дияй. Бусурманчунал бакIрачIан ци бучIарчагу, му хIадурну икIан аьркинссар. ХIадуршиннараву яла хъинмургу – Заннайн таваккал бувтун, дуаь дуллай, Аллагьнайн ﷻ хьул бивхьуну икIавури.

Ва макьалалуву кIицI лаганну захIматсса иширавун, буржирдавун агьманал дуккайсса дуаьрду.

1. «Аллагьумма кфини бихIалялика аьн хIарамика ва агънини бифазлика аьмман сивака».

اللَّهُمَّ اكْفِنِي بحَلالِكَ عَنْ حَرَامِكَ، وَأَغْنِنِي بفَضْلِكَ عَمَّنْ سِوَاكَ

Мяъна: «Я Аллагь! ХIалалмуних на хIараммуния уручча ва Инава акъа цаманайн мюхтаж шаврия ххассал ува» (Тирмизи)

2. «Бисмиллягьи аьля нафси ва мали ва дини. Аллагьумма раззини бикьазаика ва барик ли фи ма кьуддира ли хIатта ля ухIибба тяъжиля ма аххарта ва ля таъхира ма аьжжальта».

بِسْمِ اللهِ عَلَى نَفْسِي وَمَالِي وَدِينِي، اَللَّهُمَّ رضِّنِي بِقَضَائِك، وبَارِكْ لي فِيمَا قُدِّرَ لِي حَتَّى لَا أُحِبَّ تَعْجِيلَ مَا أَخَّرْتَ وَلَا تَأْخِيرَ مَا عَجَّلْتَ‏

Мяъна: «Ттула, ттул хъуслил ва диндалул ялув Аллагьнал цIанищал. Я Аллагь, на Вила чичрулия рязи ува, ттун нясивмуний барачат биша. Ина махъун дуртмур анавар дуккан дайману ва анавар дурмур махъун дутан ччиману хьун на маував» (Ибн ас-Сунни).

3. «Аллагьумма инни аоьзу би важгьика-ль-карим ва исмика-ль-аьзим мина-ль-куфри ва-ль-факьри».

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِوَجْهِكَ الْكَرِيمِ ، وَاِسْمِكَ الْعَظِيمِ ، مِنَ الْكُفْرِ وَالْفَقْرِ

Мяъна: «Я Аллагь, Вил хъуншивруйну ва Бюхттулсса ЦIанийну чIа тIий ура уруччаву чапуршивруя ва мискиншивруя» (Тирмизи).

4. Ца чIумал МухIаммад Идавсин e мизитраву хьуна авкьуну ур Абу-Умама тIисса асхIаб. Идавсил e цIувххуну бур: «ЦIана чаклил чIун дакъархха, ина шиву ци дуллай ура?» – куну. «На буржирдавун, захIматсса тагьарданувун агьну ура!», – куну бур асхIабнал. Микку Идавсил e кIюрххил ва гьанттайннай дулукки увкуну лахьхьин дурну дур укунсса дуаь:

اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ الْجُبْنِ وَالْبُخْلِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ غَلَبَةِ الدَّيْنِ، وَقَهْرِ الرِّجَالِ

«Аллагьумма инни аоьзу бика мина-ль-гьамми ва-ль-хIазани ва аоьзу бика мина-ль-аьжзи ва-ль-касали ва аоьзу бика мина-ль-жубни ва-ль-бухли ва аоьзу бика мин гъалябати-д-дайни ва кьагьри-р-рижал».

Мяъна: «Я Аллагь, на Вихь чIа тIий ура уруччаву буруккинная ва пашманшивруя, хъунав шаврил заэвшивруя ва танмалшивруя, мяшшивруя ва иттарцIаншивруя, буржирдавун ва чил биялдаралун агьаврия».

Мунияр махъ Абу-Умама t буржирдал гьивулуща ххассал хьуссар. (Абу Давуд).

5. Кьуръандалул «Алу Имран» суралувусса ва дуаь Идавсил e лахьхьин дурссар Муаьзлун t буржирдава укканшиврул:

اَللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّن تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهَارِ وَتُولِجُ النَّهَارَ فِي اللَّيْلِ وَتُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشَاءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

«Аллагьумма малика-ль-мульки туъти-ль-мулька ман ташау ва танзиоь-ль-мулька мимман ташау ва туэззу ман ташау ва тузиллю ман ташау биядика-ль-хайру иннака аьля кулли шайъин кьадир. Тулижу ллайла фи ннагьари ва тулижу ннагьара фи ллайли ва тухрижу-ль-хIаййя мина-ль-маййити ва тухриджу-ль-маййита мина-ль-хIаййи ва тарзукьу ман ташау бигъайри хIисаб».

Мяъна: «Я Аллагь, гьарзадрал Заллуй! Ина дулара Винма ччиманан ва ласара Винма ччиманаща. Гьарзад Вил Кьудратрайну шай: ччима хъун увара, ччима кьюкьин увара. Циняв неъматру Виятури, гьарца задрал ялув Вил каши дур. Хьхьу кутIа дурну кьини лахъи дувара, кьини кутIа дурну хьхьу лахъи дувара. Уттавамур рухI дакъамунива ва рухI дакъамур уттавамунива дуккан дувара, Винма ччан бивкIманан хIисав-ккал дакъасса неъматру булара».

Яла ва дуаьгу дукки увкуссар:

يَا رَحْمنَ الدُّنْيَا وَالْآخِرَةِ وَرَحِيمُهُمَا تُعْطِي مَنْ تَشَاءُ مِنْهَا وَتَمْنَعُ مَنْ تَشَاءُ، ارْحَمْنِي رَحْمَةً تُغْنِينِي بِهَا عَنْ رَحْمَةِ مَنْ سِوَاكَ

«Йа РахIмана ддунъя ва-ль-ахирати ва рахIимугьума, туътIи ман ташау мингьа ва тамнаоь ман ташау, ирхIамни рахIматан тугънини бигьа аьн рахIмати ман сивак».

Мяъна: «Я Аллагь, дунияллий ва ахиратраву цIими бишайма. Дунияллийгу ахиратравугу Ина Винна ччимур дулара ва ччимур дайщун дувара. Ттуй цIими бивхьуну цаманал цIимилий мюхтаж шаврия мурахас ува».

Идавсил e увкуссар: «Вил бурж УхIуд зунттуксса бухьурчагу, вай дуаьрду дуккайхту Аллагьнал I вин мунища ххассал хьун кумаг бувантIиссар». (ТIабарани)

АХIМАД ХАЛИДОВ

2026-09-01 (Рабиуль-Авваль 1448 ш.) №9.


Аькьлукартурал махъру

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIаб Аьбдуллагь ибн Масъоьдлул увкуну бур: «Халкьуннал учай ххаллилсса махъру. Махъру ва тIуллу цасса инсанни талихIрайн уккантIисса. Махъру тIуллаха къалавхьхьума – аьй дуван лайкь хьумари».   Аьбдуллагь ибн Аьмрдухьхьун ца инсаннал буллуссар джигьадрал хIакъиравусса суал....


Дуккаву бигьа хьуншиврул

Дайдирхьунни цIусса дуккаврил шин. Жунма кIулсса куццуй, Аллагьнал ﷻ цIа кIицI ларгун, Занная кумаг чIа увкуну дуллалисса давриву лябуккугу, барачатшивугу дикIайшиву. Дуккаву ккалли дуван бучIир ца яла захIматмур даврин. Мунин бувну, ва макьалалуву цачIун дурну дуссар дук-лакисса чIумал дурккуну...


Идавс ﷺ увсса къатта

Маккалул Бану Гьашим тIисса махIлалий буссар гьарцама бусурманчунал дакIниву ляличIисса кIану бугьлагьисса къатта. ХIакьину шикку библиотека бур, аммарив ца заманай ва кIанай бивкIссар щала дунияллул тарихрайн асар биян бувсса инсан – МухIаммад Идавс ﷺ ниттил увсса къатри. Идавсил ﷺ тухум...


Дуклаки оьрчIал нитти-буттан кумагран

ОьрчIру хъуни баву – ца чулуха захIматсса ва жаваблувшиву хъуннасса, вамур чулухагу ххарисса даву дур. Гьарцагу инсаннан ччиссар цала оьрчI-душ талихIрайн бувккун, дурккусса инсан хьуну. Аммарив чIявуминнан мукунсса хьуншиврул ци дуллан аьркинссарив кIулну къабикIай. На хIадур бував дуклаки оьрчIру...


Рабиуль-Авваль зурул мажлис

Рабиуль-Авваль зуруй МухIаммад Идавс ﷺ хъун уллай мавлудру дувайсса аьдат дур бусурманнал дянив. Мукунсса мажлис хьунни августрал 24-нний Гъази-Гъумук. Ванил сиптачиталну бувккунни Лакрал райондалул имам ХIабиб Баталов ва райондалул администрация.   Мажлис бувуна паркраву, байбивхьуна...