Яла бигьамур цадакьа

Яла бигьамур цадакьа

Яла бигьамур цадакьа
Сси мабизав, бизан мабав,
Дуньяллий халкь хъамалли.
Ци хьурчагу – щукру бува,
БакI зузи ба, пишгу уча.

Оьмар Хаям

Ислам – цIимилул ва хъиншиврул динни. Бусурман бакъаминнал Исламран кьиматгу бищайссар бусурманнал тIабиаьтрах, тIуллах бурувгун. Муниятур бусурмансса инсаннал багьу-бизу бикIан аьркинсса эбрат-мисал ласунсса даражалийсса. Цуксса чIивисса буварчагу, хъинбала бувманан Заннаяту чири ва мархIамат биянтIиссар. Хъинну бигьасса, амма чири хъунмасса даву хъанай бур пиш учаву.

Пиш учаврил халкьуннал дянивсса арарду кIукIлу бувайссар, дусшиву, ччаву кьянкьа шайссар. Арардавусса диялдакъашивурду пиш учаврину дазайссар, янил ляп учиннин сси бивзун ивкIсса инсан аххана увайссар, ялунссаннун – му чири бусса, суннатсса тIулну ккаллиссар. ЧIявуну пиш учайманайн вихшала гьарзассар, мунал чулухунмай халкь бигьану хъин бикIайссар. Пишлищал оьрму бутангу бигьассар. Медициналул аьлимтурал тасттикь бувну бур пиш учаврил инсаннал иммунитет цIакь бувайшиву, стресс ликкайшиву. Пиш тIисса инсан ккавкманал няраву сукку шайсса бур асаршиннардах жаваб дуллалисса нейронну, пиш сававну депрессиялувун агьманангума бигьашиву шайсса дур.

Бувсун бур МухIаммад Идавсил ﷺ халкьуннащал ихтилат куклуну, пиш куну бувайсса бивкIшиву. Аьбдуллагь ибн ХIарислул t увкуну бур: «Ттун къаккавкссар Идавс ﷺ куна чIявуну пиш тIутIисса инсан. Диндалул уссил лажиндаравун пиш учаву ганал цадакьалун ккалли бувайва». Имам Тирмизил луттиравусса хIадисраву чивчуну бур: «Вила диндалул уссихь пиш учаву – цадакьари». Джарир ибн Аьбдуллагьлул бувсун бур Идавс ﷺ тачIав цахва пиш къаувкуну къаургайва куну. ЦачIанма мискинтал бувкIукун, гайннан дулунсса зад дакъахьурча, Идавсил ﷺ хъинсса махъ, пиш увкуну, халкьуннал дакIру чанна лахъан дувайва тIар.

«Зуща хъуслих халкь машан ласун (хъин бикIан буван) къахьунтIиссар, пиш учаврих ва хъинсса хасиятрах кунма», тIий буссар хIадисраву. (ал-ХIаким) Ялув чивчумунива жунма бувчIлай бур мудан пурш лавхъун, ябакI бувтун занан къабучIишиву. Иш багьувкун кьянкьашиву ккаккан дуварчагу, пиш учингу хъама битлан къабучIиссар.

КЬУРБАН МАХIМУДОВ

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 ш.) №6.


ДакIурдийн сси бутаймур

Дунияллул, оьрмулул иширттахух, давурттахух лавгсса жунма чIявучин хIисав къашай Аллагьная ﷻ арх буллаллисса, жула дакIру вивату канакисса хасиятру. Мукунминнувасса ххюнния шикку чичинну.   Дукра чIяру даву Лякьазарашиву – инсаннал биялалул заэвшивур. Лякьа дурччусса чIумал дакI...


АцIлийнусса чири

Кьуръан буккаву МухIаммад Идавсил ﷺ суннат бушиву, чири хъунмасса даву душиву къакIулсса цучIав акъахьунссар. Мунияту гьарца бусурманчунал хIарачат буллан аьркинссар аьраб мазрай Кьуръан буккин лахьхьин. Расулуллагьнал ﷻ увкуссар: «Зувату яла ххуйма – Кьуръан буккингу лавхьхуну,...


Буллугъшиврул душмантал

Аваданшиву ягу мискиншиву ца дуциндалий кIул дуван, царай цинцилттай дишин шайсса задру дакъар. Ца инсаннал мискиншиврун ккалли дувансса тагьар цаманан аваданшивуну чIалан дикIай. Мукунма, цаннан аваданшивуну чIалачIимур, цаманал мискиншивуну хIисав дуван бюхъай.   ДакIниву хIакьсса иман...


Вила тагьар кIул дува

Гьарцама бусурманчунан агьамсса зад бур цаятува Аллагь ﷻ рязи хьунмур буллалаву. Заннал рязишиву дияйссар жуйвасса буржру биттур буллай, бунагьмуния арх буцлай, хъинбаларду гьарза буллай. Циняв чакру, зумарду, цадакьартту щаллу булларчагу, бакIравун суал буххай: Аллагьнал ﷻ хьхьичIсса ттула тагьар...


АхIмакьманал лишан

ХьхьичIазаманнай ца аькьлукар най ивкIун ур цала иширттай Бухаралив. Ганан ххуллул гьалмахчуну бакIрайн агьну ур хъинну маз чIявусса адимина. Ганал аькьлукарнахьхьун чIявусса суаллу буллай, жаваб дулуннин къаавцIуну, цала ва цайминнал оьрмурдавасса ишругу буслай, ивкIун ур.   Акьлукар...