Аьрщи аьтIутIи дуваймур

Аьрщи аьтIутIи дуваймур

Аьрщи аьтIутIи дуваймур

Кьинилувусса гьарца манзил цания ца даву дуван лайкьсса буссар: хьхьувай – шану, дяхтта – маэшат баву ва м.ц кунма. ЛяличIисса барачатшиву дирхьуну дур кIюрххицIунсса чIумуву. ХIазиран бакъархха кIюрххил чак бувайхту чани къавхьуссаксса утту мабишари увкусса.

 

Му чIумал шанашаву хъинну къахъинссар, эбадат дуллай гьан бувайсса манзилли. Диндалул аьлимтурал бувсун бур кIюрххил чакгу бувну гацIана шанан утту бишаврил барачат ласайшиву. «МафатихIул-джинан» тIисса луттираву чивчуну бур: «Аьрщи аьтIутIи дайсса шанма багьана буссар:

  1. Аьй дакъасса инсан цаманал ивкIуну, ганал оьттул кIунтI аьрщарайн багьайхту;
  2. Зуна бувманал чурх шювшуну, ганаясса щинал кIунтI щяв багьайхту;
  3. Диндалул кIулши дусса инсан кIюрххил чакгу бувну, чани хьуннин къаавцIуна́ махъунай утту ишайхту.

Пикри бувара, кIюрххицIунай шанашима зуна бувманащал ва инсан ивкIуманащал ца ххуттаву ивхьуну ур. Ялун бурган зарал бакъасса, бигьану чIалачIисса иширтталгу хъунмасса бала ялун биян бувайссар.

Цукунсса хайрди бусса кIюрххицIун чIумал къашанай яхI бувманан? Цалчин – му инсаннайн диянтIиссар МухIаммад Идавсил ﷺ дуаь: «Я Аллагь, ттул умматиннай барачат биша кIюрххицIун чIумал!», – увкусса (Ибн Мажагь). Ванил мяънагу – кIюрххил ччяни дурсса давриву барачат хъунмассар.

Цамур хIадисраву увкуну бур: «Жамятращал (мизитраву) кIюрххил чакгу бувну, мунияр махъ чани гьаз хьуннин Аллагь ﷻ  кIицI лаглай (зикри-эбадат дуллай) щяивкIун, яла суннатсса чаклил кIира ракааьт дурманан буссар щаллуну ХIаж ва Оьмра (ссуннатсса) бувссаксса чири (Тирмизи). Диндалул луттирдаву чивчуну бур ва куццуй щяикIайманал бунагьру багъишла битаннав тIий малаиктал дуаьртту дуллан бикIайссар куну.

Мунин бувну, хIарачат булувара гьарца кьини ва барачатсса чIун чIарах дуккан къадиртун, зикри-тасбихIру, вирдру дуллай гьан дуллан. Ччяни бизан захIмат шайминнан яла хъинмур малхIангу – гьанттайнмай чIумуй утту бишавур. Аллагьнал ﷻ  кумаг баннав!

 

АхIмад МухIаммадов

2026-07-01 (МухIаррам 1448 ш.) №7.


Шанна бигьасса эбадат

МухIаммад Идавсил ﷺ хIадисирттаву увкуну бур:   «Циняв бусурманнал бунагьру багъишла битаннав тIий дуаь дурманан буссар гьарца бусурманчунахсса чири»   «Кьуръандалувасса ца хIарп дурккуманан хъинбала чичинтIиссар. Гьарца хъинбалалул чиригу ацIлийнуссар. «Алиф,...


Къулагъас дувантIиссар тарбиялух

Жунма кIулсса куццуй, ЦIуминалийсса ЦIуссалакрал шяраву буллай бур хъунмасса РувхIанийсса центр ва мадраса. Ванин дирзун дур машгьурсса щейх Сайфуллагь-Кьади Башларовлул цIа. ХIакьину ва даврий каялувшиву дуллай ур ЦIуссалакрал райондалул имам Аьбдуллагь МухIаммадов. Ванал жухь бувсунни мадраса...


Арулва махъ

Хъунасса аьлимчу, дурккучу Абу-Лайслул увкуссар: «Цума инсаннал лавхьхьурив арулва махъ, му инсан икIантIиссар Аллагьналгу ﷻ малаиктуралгу хьхьичI даража лавайну, ва Аллагьнал ﷻ мунал бунагьру багъишла битантIиссар, гай бунагьру хьхьиривусса хьаманияр чIявусса бухьурчагума.   Вай...


Лак Муфтийнащал хьунабавкьунни

Дагъусттаннал Муфтий щейх АхIмад -хIажи Аьбдуллаев хьунаавкьунни Лакрал райондал вакилтуращал ва имамтуращал. Лакрал райондалул администрациялул бакIчи Зураб Куччаевлун тIайлабацIу чIа тIий, Муфтийнал кIицI лавгунни чIярусса шиннардий райондалул бакIчину зий ивкIсса Юсуп МахIаммадовлул район...


Суал-жаваб

КIия инсан куннайн ку данди буклакисса спортрал журардая Исламраву ци увкуну бур? Цувагу, цала чIаравмигу буруччинсса ниятрай спортрахун багьаву, чурххал цIуллушиву дуруччаву Исламраву хъинчулий ккаккан дурну дуссар. Аммарив цаппара шартIру дусса спортрал журарду бунагьссар: Данди буккаврил ягу...