Зумаритавал кьинилул чак

Зумаритавал кьинилул чак

Зума ритавал байрандалул кьини Эдрал чак баву – Исламрал лишанни, суннатун муаккадар (хъинну ххирасса суннатри). Идавсгу ﷺ ялув авцIуну буллай ивкIссар. Му чак жяматрай баву cуннат баврил хIикмат: ххирасса байрандалул кьини халкь кунначIан кув бавтIун, му чакгу бувну, дакIругу цачIун дурну, ххавхмийгу дакьил хьуну, хIалалшивурттугу ларсун ялтту бучIарча, миннайн Аллагьнал ﷻ цIими ликкайссар. ХIатта, муъминчувнан лайкь бакъассар му чаклия ххавхманащал дакьил къавхьуну гьан.

Байрандалул чак баврил чIунгу – кIюрххил баргъ бивну махъ ахттайн бизаннин. Ххирамур чIун – баргъ чансса гьаз хьувкунни. Мизитраву бавугу хъинссар. Жямат мизитраву къума хъанай бухьурча, авлахърай баву хъинссар. Цалвалу буллай ухьурча, хутIба къабувна бувайссар. Цуппагу кIира ракааьтрай бувайссар. Бувайсса куцгу: «На ният дуллай ура зума ритаврил Эдрал чаклил суннатсса кIира ракааьт дуван хъунасса Заннайн Аллагьу акбар» – куну ният дувайссар. Имамнал хъирив буллай ухьурча, ниятраву «имамнал хъирив» учайссар. Яла «Важжагьту» дуккайссар. Ялагу «Аллагьу акбар» куну, кару гьазгу дурну, махъуннай хъазамрай дирхьуну «CубхIаналлагьи вальхIамду лиЛлягьи ва ля илягьа илляЛлагьу ваЛлагьу акбар» учайссар. ХьхьичIмур ракааьтрай му куццуй арулва такбир бувайссар, цал бувну цал буваннин мий махъругу учайссар. Яла «АльхIам» буккинтIиссар. КIилчинмунийгу ххюйлва такбир бувайссар, гайва махъругу учайссар. Яла «АльхIам» буккайссар. ХьхьичIмур ракааьтрай «Кьаф» ягу «СаббихIисма» буккайссар. КIилчинмуний «Икьтараба» ягу «Гьал атака» буккайссар. Яла ссалам буллукун, ивзун хутIба бувайссар нюжмярдул хутIба кунмасса. ХьхьичIмур булланнин урчIилва «Аллагьу акбар» учайссар, хъиривмур булланнин аруйлва учайссар. Му бувайни азан-кьаматгу къадуккайссар. Шамийлва «Ассалата жамиаьгь» учинссар.

Эдрал чаклийн нанисса адиминал чурх шюшавугу (гъуслу баву) суннатссар. Му гъуслу баврил чIунгу хьхьу дачIи хьувкун дучIайссар. Ххуйсса, марцIсса янна лаххаву, чIюлу шаву, нахIусса кьанкь даву суннатссар. Михьру кьукьаву, чурх марцI баву суннатссар. КIюрххилва бучIавугу суннатссар. Бахьтта, хIаллих бачаву хъинссар. Имамрив, чак буван чIун хьувкун учIанссар, учIайхту гацIана булланссар. ХIатта, имамнал мизитравун увххукун, суннат-чакгума къабуванссар. Хъуни хъами бучIавугу суннатссар, амма чIюлу къавхьуна бучIанссар. Чак бувну махъ увкIсса ххуллийх зана къавхьуну, цамунийх кIура авну лагавугу суннатссар, чири хъунмассар.

Эдрал чак шаппа буллалиманангу цалва кулпатращал, чIаххуращал, гъанмаччаминнащал жяматрай бувну хъинссар. КIай дуаьртту ва аятру къакIулманал цувалу буллай ухьурча, кIира ракааьтрайсса суннат чак буванссар цанма кIулсса куццуй, Эдрал чак бувансса ниятгу дурну.

«ГьунчIукьатIан»

2026-05-01 (Зуль-Кьаъда 1447 ш.) №5.


Дяъвигу, дингу

Аьрай, ярагъ бакъассагу, аьркинни дакIнил кьянкьашивугу, гуманитар кумаграцIун рувхIаниймур кумаггу. Ва кIанттул агьамшиву чIалай, жулва аьралийтурал чIарав бацIан, дакIниймур ласун 2024-ку шиная шинмай диндалул къуллугъчиталгу заназиссар СВО-райн. Мукунминнавасса ца ур 5-мур армиялул...


Иман ссайн учайссар?

Иман – му Аллагьу Тааьланал Цалва хъиншиврийну, рахIму-цIимилийну Цалва лагъартуннаятусса Цана ччисса инсаннал дакIниву бувчIин бавур, асар хьун бавур, мунивун дуртIсса нурди, му инсаннан цува ляхъан увсса Зал кIул уван. Му нургу, асаргу дакIниву бусса инсаннал Аллагьу Тааьланал...


Суал-жаваб

БучIиссарив мизитраву чIирайн ттиликI рирщуну шанан? Мизитраву шанан бучIиссар инсан «джунуб» хьуну (чурх шюшин, гъуслу буван аьркинну) акъахьурча ва гиву чак буллалиминнахун ахчилай, гай къума буллай акъахьурча. Вай шартIру биттур къадуварча, мизитраву шанан къабучIиссар,...


ЖугьутIнал суаллу

Оьмар-асхIаб халифну усса чIумал муначIан ца жугьутI увкIун ур. Идавсил ﷺ мизитравунгу увххун, Абу Аюб аль-Ансаринал чIарав щяивкIсса Оьмар-асхIабнахгу урувгун ганал цIувххуну бур: «Инарав инсантурахь цIуххаву дувайма, амма вихьва щилчIав къацIуххайма, муъминтурал хъунама, амма вил хъунама...


Ссайгъат баву

Цаннал цаннан укра зад дулаву, ссайгъат баву ссуннатссар, Аллагьнал ﷻ ххуллий, Аллагь ﷻ рязи уван дуллай ухьурча. Му дулайнигу «на ва хъус вин укра дулав», – куну дулайманал учин аьркинссар. «Нагу кьамул дурссар», - куну, ласайманалгу учин аьркинссар. Мукун къакуну,...