Цадакьа щин буллуну хъинссар?

Цадакьа щин буллуну хъинссар?

Цадакьа щин буллуну хъинссар?

Цадакьа баву – бурж бакъанугу, хъинну агьамсса, чири гьарзасса давури, Заннайн мютIишиврул лишанни. Мунил мяънагу хъус, арцу харж даву дакъарча, Аллагьнайн ﷻ щукру баву, цIими бушиву ва мютIийшиву ккаккан бавури. Цадакьа мяйжаннугу аьламатсса даву дур, цанчирча, му бувайманал цаятува ца неъмат чан бувну, цамур мунияргу хъунмасса неъматран лайкь хъанай ур.

Кьуръандалуву увкуну бур (мяъна): «ХIакьну, Заннал Цанма ччиманал кьисмат чан ягу чIяву бувайссар. Зу цадакьалун дуллумур Аллагьнал ﷻ зана дувантIиссар. Аллагь ﷻ яла Сахаватмари». («Сабаъ» суралул 39-мур аят). Аллагьнал ﷻ жуйва цIими бувну хъус-хъиншиву дуллуну дур, мунияту жунмагу лайкьссар мюхтажминнай цIими буван. Буллугъшиву дурча увкуну дакI хъун дуллан къабучIиссар, Аллагьнал ﷻ инсаннан хъус дулайссар му ххал уваншиврул. ЦIухлан бикIай, щин бувсса цадакьалул чири хъунмассар, тIий. Идавсил ﷺ хIадисирттаву ва диндалул аьлимтурал луттирдаву бувсун бур ка-кумаг хьхьичIвахьхьичI цуми инсантуран бувну хъинссарив. Гъан-маччами. ХIадисраву бувсун бур инсаннал мюхтажсса гъан-маччами бунува цамур кIанттай бувсса цадакьа Заннал кьамул къабувантIишиву.

Маччасса инсаннан кумаг буллалиманан кIилийнусса чири хьунтIиссар: цадакьа баврих ва гъаншиврул арарду цIакь баврих. Къашайшалт ва хъунив хьуми. ЦIуцIаврил увгьуну цанма кьисмат лякъин къабюхъайманан бувсса цадакьалул даража хъинну лавайссар. Халиф Оьмардул хIукуматрал хазналува арцу ита дакьайсса диркIссар къашавайминнан цадакьалун. (Му хъанай бур дунияллул тарихраву хьхьичIва-хьхьичI бивхьусса пенсия).

«Аьрщарайсса неъматру Аллагьнал ﷻ ляхъан бувссар халкьуннан кумагран», – учайсса бивкIссар Оьмардул. Ятинтал. Исламрал ятинтурах ляличIисса къулагъас дурну дур. Нину-ппу бакъа ливчIсса оьрчIах буруган аьркинссар гай Аллагьнал ﷻ жуйнма аманат бувсса кунма. «Ятиннай аякьа дувайма Алжаннаву ттул чIарав икIантIиссар», – увкуссар МухIаммад Идавсил. Лас акъасса, мюрщисса оьрчIащал ливчIсса хъами.

Мюрщисса оьрчIах буруглан багьлай бунутIий даврин буккан къахъанахъисса хъаннин кумаг бавугу диндалуву хъинчулий ккаккан бувну бур. Миннан кумаг бувайминнангу хъунмасса чири ва барачат буссар. Миски-гъаривми. Идавсил ﷺ увкуссар: «Каши дакъасса бусурманчунан янна ларсма Аллагьнал ﷻ Алжаннул лаххия лаххан увантIиссар. Мискинманан дуканмур дуллума Аллагьнал ﷻ Алжаннул ахъулсса дукан увантIиссар. Мякьманан хIачия дуллума Аллагьнал ﷻ Алжаннул щаращува хIачIан увантIиссар». Цамур хIадисраву увкуну бур: «ДакIнихтуну бувсса цадакьа Аллагьнал ﷻ кьамул бувайссар, му мискинманал канихьхьун бучIаннинма». ЧIаххул. Кьуръандалуву тIий бур (мяъна): «Зула нитти-буттан, гъан-маччаминнан, ятинтуран, мискинминнан, чIаххуран хъинбаларду буллали…» («Ан-Нисаъ» суралул 36-мур аят).

АХIМАД ИБРАГЬИМОВ

2026-04-01 (Шавваль 1447 ш.) №4.


Лажинлякъул лишан

Инсаннахьхьун ядуван дуллусса задрайн «аманат» учайссар. Ва бур аьрабрава лакку мазравунгу цайми бусурман миллатирттал мазурдивунгу бувкIсса махъ.   Аманат тIисса махъ аьрабрая таржума бувайссар «буллусса махъ бугьаву, дакI тIайлашиву, вихшала» тIисса мяънардай....


Суал-жаваб

БучIиссарив жаназалул чак буван хьхьичI жаназа дакъанура. Жул шяравусса мизитраву мукунсса чак бувай гьарца нюжмар кьини. Мунин шариаьтраву цукунсса хIучча буссар? Имам Аль-Бухарил ва Муслимлул хIадисирттал луттирдавусса хIадисраву бувсун бур Эфиопиянал паччахI Наджаши ивкIусса хавар баяйхту...


ЧIун ва иман

МухIаммад Идавсил ﷺ асхIабтал бавтIсса кIанттавату ппив къашайва тIар сура «аль-Аьср» къабувккуну. Ва бур Кьуръандалул ца яла кутIамур сура, цинугу шанма аят бусса. Ванил цалчинмур аятраву Заннал увкуну бур (мяъна): «Хъа буллай ура ахттакьун чIумуйн».   Аллагьу...


Лакрал миллатрал мажлис

Март зурул 18-нний Дагъусттаннал Муфтиятрал сипталийну МахIачкъалаливсса «Европа» тIисса залдануву хьунни чIявусса лак гьурттусса зумаритавал мажлис – ифтIар. Зал щапI куну бувцIуну бия, аьдатрайн бувну, мажлис байбивхьуна Мубараксса Кьуръандалул аятирттая, ккалаккиману ия...


Напсилул хасиятру

Напсилул хасиятруЦала напсилух вичIи дирхьуну, оьбаларду буллан махъаллил акъасса инсаннан хасъсса хасиятру дур къуллугърах къанихшиву ва мудан цува цайминнаяр лавайну икIан ччишиву. Мукунсса инсаннан, мудан хьхьичIун личлай, цайми инсантал цала буюрду биттур буллали буллай, цахва мюхтаж буллан...