ТАРИХ ЭЗЛӘРЕННӘН

Добруҗа – Балкандагы “кече Татарстан»

Добруҗа – Балкандагы “кече Татарстан»

Балкан ярымутравының төньягында хәзерге Румын һәм Болгар җирлекләрендәге тарихи өлкә Добруҗа дип атала. Анда элек-электән төрки мөселман халыклары...

Һиндстанда мәдрәсәләрнең һәм китапха- нәләрнең гореф-гадәте

Һиндстанда мәдрәсәләрнең һәм китапха- нәләрнең гореф-гадәте

Һиндстанны мөселманнар яулап алганнан соң, дәүләт башлыклары монда дини белем бирү низамын төзү өчен кирәкле чараларны күргәннәр. Иң беренче мәдрәсә...

Хәҗҗә: Йәмән илендәге кальгә-шәһәр

Хәҗҗә: Йәмән илендәге кальгә-шәһәр

Бу шәһәрнең стратегик урнашкан җирлеге гаҗәеп, чөнки ул берничә тауның түбәсендә төзелгән һәм бу урын өчен күп кенә канкойгыч сугышлар гасырлар буена...

Апанай мәчетендә Вәлиулла Якуповның музее

Апанай мәчетендә Вәлиулла Якуповның музее

2012 елда фаҗигале рәвештә һәлак булган Вәлиулла хәзрәтнең якты истәлегенә багышланган музей...

Апанай мәчете үткәне һәм бүгенгесе

Апанай мәчете үткәне һәм бүгенгесе

Апанай мәчете – Казанда Екатерина II боерыгы белән 1768-1769нчы елларда төзелгән ике таш мәчетнең (беренчесе - Мәрҗәни мәчете) берсе. Ул...

Бохариханнар – Имам Бохариның хәдисләр җыентыгын укучылар

Бохариханнар – Имам Бохариның хәдисләр җыентыгын укучылар

Госманлы дәүләтендә Имам Бохариның “Сахих” хәдисләр җыентыгы Коръән Кәримнән соң иң мәшһүр һәм мөхтәрәм китаплардан булган. Мәчетләрдә, мәдрәсәләрдә,...

Мәдинә шәһәрендә Сәлман әл-Фәрисинең бакчасы

Мәдинә шәһәрендә Сәлман әл-Фәрисинең бакчасы

  Бу бакча Мәдинә Мөнәүвәрә шәһәрендә матур тарихи урын булып тора. Нәкъ менә монда Пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйһиссәлам Сәлман әл-Фәрисине...

Самарра – Габбаси хәлифәлегендәге зиннәтле шәһәр

Самарра – Габбаси хәлифәлегендәге зиннәтле шәһәр

Габбаси хәлифәләре бөек биналардан, торак йортлардан торган, күп мәхәлләле, бай бизәкләре һәм монументальлеге белән аерылып торган зиннәтле шәһәр...

Җиңүнең 79 еллыгы

Җиңүнең 79 еллыгы

1941 нче елда башланган Бөек Ватан сугышы 1945 нче елның 9 нчы Маенда гына тәмамлана. Нәкъ шушы көнне Германия капитуляция актына кул...

Бөек татар шагыйре Муса Җәлилнең соңгы китабы Коръән булган

Бөек татар шагыйре Муса Җәлилнең соңгы китабы Коръән булган

Муса Җәлил (1906-1944) Советлар Союзы герое, татар шагыйре, хәрби хәбәрче.   Муса Җәлил 1906 нчы елның 2 февралендә, Оренбург өлкәсенең...

Борынгы җир асты шәһәре Нушабад: ни өчен кешеләр җир астында яшәгән?

Борынгы җир асты шәһәре Нушабад: ни өчен кешеләр җир астында яшәгән?

Иран илендәге яшеренү урыны, сәяхәтчеләр өчен кызыклы булган археологик һәйкәл – җир асты Нушабад шәһәре зиярат итүчеләрнең, сәяхәтчеләрнең...

Госманлы дәүләтендә табипларны ничек әзерләгәннәр?

Госманлы дәүләтендә табипларны ничек әзерләгәннәр?

Госманлы дәүләтендә хосусый тыйбблык (медцина) гыйлемен өйрәнү ысулы барлыгы мәгълүм. Эчке әгъзалар буенча белгеч-табиптан тыш, башка хирург, күз...

Караван сарайлар ничек барлыкка килгән?

Караван сарайлар ничек барлыкка килгән?

Ислам дөньясында караван-сарай дип мөһим юнәлешләр буйлап төзелгән биналарны атаганнар. Шул сарайларда сәүдә һәм хаҗ караваннары үзләренең хайваннары...

Табигатьне өйрәнүче император: Бабурның хайваннар турындагы язмалары

Табигатьне өйрәнүче император: Бабурның хайваннар турындагы язмалары

Бөек Могол дәүләтенә нигез салучы Император Заһир әд-Дин Мөхәммәд Бабур (1483-1530), үзенең әдәбияттагы һәм башка талантлары белән дә мәшһүр...

Урта гасырларда нефтьнең Ислам дөньясындагы роле

Урта гасырларда нефтьнең Ислам дөньясындагы роле

Нефть чоры башланганчыга кадәр үк Ислам дөньясында бу кара алтын дип аталучы нефть гамәлгә кертелгән һәм төрле юнәлешләрдә – хәрби эшләрдән...

Тимурилар дәверенең чәчәк аткан чоры

Тимурилар дәверенең чәчәк аткан чоры

Көнбатыш яңарышы киң таралган, ләкин башка яңарышны, аның хәзерге замандагысын, нәкъ менә кешелек тарихында үз эзен калдырган Тимур нәселе чорының...

Афинада Госманлы дәүләтенең биш тарихи истәлекле урыны

Афинада Госманлы дәүләтенең биш тарихи истәлекле урыны

Соңгы елларда Греция хөкүмәте Якын Көнчыгыш сәяхәтчеләренең игътибарын җәлеп итү максатыннан, госманлы мирасының биналарын яңарту белән актив...

Хүрем солтан – юмарт иганәче хатын

Хүрем солтан – юмарт иганәче хатын

  Мөхтәшәм Сөләйманның хатыны Хүрем китапларда һәм киноларда еш кына хакимлек итү өчен бар нәрсәгә дә әзер булган хәйләкәр хатын буларак...

Дөньяны өйрәнүгә үз өлешен керткән Урта гасырның өч мөселман сәяхәтчесе

Дөньяны өйрәнүгә үз өлешен керткән Урта гасырның өч мөселман сәяхәтчесе

Ибен Баттута, Ибен Фадлан һәм Әүлия Чәләби – дөньяны өйрәнүчеләрнең мәшһүрләре, алар Аурупага, Африкага һәм Азиягә кылган сәяхәтләре турында...

Йәмән архитектурасы, ничек итеп балчыктан күпкатлы биналар төзелгән

Йәмән архитектурасы, ничек итеп балчыктан күпкатлы биналар төзелгән

Талантлы Йәмән халкы күп еллар буена балчыктан гаҗәеп каланча-шәһәрләр һәм биек биналар төзегән. Йәмәннең өч шәһәре – Шибам, Сәнә, Зәбид архитектура...

Ислам дөньясында китап тышлыгы сәнгате ничек үсеш алган

Ислам дөньясында китап тышлыгы сәнгате ничек үсеш алган

Мөселманнар өчен изге китап булган Коръәнне матур итеп бизәргә омтылыш ислам дөньясында тора-бара китап тышлау сәнгатенә китерә һәм аеруча зур үсеш...

Бишбалтаның биш почмагы: Хәсән Туфан көймәсе, борынгы зират, мәчет биләмәсендәге чүплек

Бишбалтаның биш почмагы: Хәсән Туфан көймәсе, борынгы зират, мәчет биләмәсендәге чүплек

Идел буенда койма белән әйләндереп алынган, эчке ягына агач, адәм буе кадәр үлән үсеп беткән борынгы зират утыра. Идел ярында су коенган, кызынып...

“Шәҗәрәм – халкым тарихының бер тамчысы”

“Шәҗәрәм – халкым тарихының бер тамчысы”

Һәр нигезнең, һәр авылның, Һәр каланың үткәне бар... Гыйбрәт алырлык мирасның Калганы бар, киткәне бар. Горур сүз әйт, сорасалар: Ни кавемнән?...

Элгәре һәм бүгенге көн: хаҗиларга юл күрсәтүченең хезмәте нәрсәгә карап үзгәрә

Элгәре һәм бүгенге көн: хаҗиларга юл күрсәтүченең хезмәте нәрсәгә карап үзгәрә

Бүгенге көндә хаҗ вакытында юл күрсәтүчеләрнең хезмәте аеруча да мөһим һәм җаваплы булуга карамастан хаҗилар белән алар арасындагы мөнсәбәтләрнең...

2026-05-01 (Зөлхиҗҗә 1447 ел.) №5.


Хаҗ – Аллаһка якынаю юлы

Апанай мәчете имам-хатыйбы Нияз хәзрәт Сабиров үзенең хаҗда булган кичерешләре белән уртаклаша:   Минем Мәккәдә алтынчы мәртәбә булуым. Бу юлы төркемдә Россиянең төрле төбәкләреннән – Татарстаннан, Оренбург шәһәреннән, Красноярскидан, Чиләбе, Самара, Тольяттидан төрле милләт кешеләре...


Каһирәдә татар дин галиме Муса Бигиев кабере янәшәсендә

Мисырга эш сәфәре кысаларында Татарстан Рәисе Рөстәм Миңнеханов Мөфти, ТР мөселманнары Диния нәзарәте рәисе Камил хәзрәт Сәмигуллин белән бергә Әл-Карафа Каһирә некрополендә күренекле татар дин галиме һәм фәлсәфәче Муса Бигиев каберен зиярәт кылды. Татарстан Мөфтие Коръән укыды һәм күренекле...


Габдулла Тукай иҗатында дога мотивы

Шагыйрьнең тормышы һәм иҗатының илаһият кануннары белән тыгыз үрелгәнлеге, бу бергәлекнең иҗтимагый-тарихи шартлар, мәдәни багланышлар белән бәйлелеге турында инде шактый күп язылды. Әмма Тукайның җан халәте, Ходайның кодрәтенең чикләнмәгәнлеген кабул итүе, Аңа ышануы шагыйрь иҗатын күңел нечкәлеге...


Сугыш чоры балалары

22 июнь – илебез тарихында иң коточкыч көннәрнең берсе, ул кара хәрефләр белән язылган хәтер һәм кайгы көне. Нәкъ шул иң озын көндә, дөресрәге – 1941 елның 22 июнь таңында фашистик Германия илебезгә бәреп керә. 1418 көн һәм төн дәвам иткән бу канкойгыч сугышта безнең илебез 27...


Дөрес сүзнең файдасы

Нәзир машина төзәтүче булып эшли. Бервакыт җитәкчесе аңа кырыс кына итеп: «Нәзир! Син эшеңне эшлә дип, мин сиңа ничә тапкыр әйтергә тиеш? Сине күргән саен, мин синең вакыт әрәм итеп утырганыңны күрәм. Тагын шулай утырганыңны һәм вакытны әрәм иткәнеңне күрсәм, берәр җәзасын табармын, аннары...