Исламда байлык һәм хәерчелек турында

Исламда байлык һәм хәерчелек турында

Бервакыт Гайсә пәйгамбәр янына бер бай килеп мондый сорау биргән: “Син Аллаһының илчесе бит, зур гыйлем иясе, миңа тормыш мәгънәсен аңлат әле. Менә ничә ел яшим, бар нәрсәм дә бар, әмма яшәвемнең тәме юк”.

 

Гайсә галәйһиссәлам аңа: “Булганына шөкер итеп яшә”,- дип әйтә һәм кулыннан тотып аны шәһәрнең читендә урнашкан чүплек янына алып килә. Алар анда аламаларга төренгән бер фәкыйрьне табалар. Бу кешенең чүпләр арасында ашарга яраклы берәр ризык эзләгән чагы була. Моны бай күреп бераз җирәнеп ала һәм шул ук вакытта бик яхшы вә төпле иттереп үзенең нинди яхшы хәлдә яшәгәнен аңлый.

Гайсә галәйһиссәлам аны катгый мисал каршына куя һәм бу күренеш үзе бер вәгазь була. Бай Аллаһның Илчесенә (галәйһиссәлам) карап: “Зур рәхмәт, хатамны аңладым, булганына шөкер итүем кирәк”, - дип әйтеп борылып китә.

Боларны күргән фәкыйрь Гайсә галәйһиссәлам янына барып үзе шикәят итә башлый: “Нигә мине Аллаһ шундый түбән хәлгә төшерде? Киергә киемем, ашарга бер телем ипием, тыныч итеп йокларга бер почмагым юк”, - дип әйтә. Гайсә галәйһиссәлам аңа да: “Булганына шөкер итеп яшә”,- ди һәм кулыннан тотып аны шәһәрнең ташландык гарип кешеләр тора торган урынына алып килә. Монда алар аяксыз, бер кулы гына булган бәндәне күрәләр. Ул үткән кешеләрдән хәер-сәдака сорап тора.

Фәкыйрь моны күреп бераз куркып ала һәм шул ук вакытта бик яхшы вә төпле иттереп үзенең нинди күркәм хәлдә яшәгәнен аңлый. Фәкыйрь үзенең гәүдәсе исән, сәламәтлеге яхшы икәнен тиз аңлый һәм шунда ук Аллаһының Илчесенә карап: “Зур рәхмәт, хатамны аңладым, булганына Аллаһка мең шөкер, мең рәхмәт”,- дип әйтә һәм борылып китә.

Боларны күргән гарип Гайсә галәйһиссәламне үз янына чакырып ала һәм аңа авыр тормышы турында шикәят итә башлый: “Ни сәбәпле мине Аллаһ шундый чирле, гарип хәлдә булдырды? Әллә берәр хата кылдыммы мин?” – дип зар елый. Гайсә галәйһиссәлам аңа: “Бу Аллаһның сиңа булган сынавы, сабыр бул һәм Раббың биргәнеңә шөкер итеп яшә”, - дип әйтә. Гарип аңа янә сорау биреп: “Ә нәрсәгә мин шөкер итим соң? Минем бер әйберем дә юк, мин бит әнә синең белән килгән фәкыйрьдән дә хәерчерәк!”, - дип әйтә.

Гайсә галәйһиссәлам аны кулына күтәреп алып шәһәрнең үзәгендә булган мөшрикләр гыйбадәтханәсенә алып бара. Анда кешеләр таш потларга корбаннарын чалып, аларга үзенчәлекле гыйбадәтләрен кылып, елый-елый башларын ташка бәреп дога кылалар.

Гайсә галәйһиссәлам гарипкә бу хәлне күрсәткәч, теге күргәненнән аптырап кала һәм җирәнеп куя. Гайсә пәйгамбәр (галәйһиссәлам) аңардан: “Сиңа нигә шөкер кылырга дисеңме?” - дип сорый. Бу гарип хатасын аңлап: “Минем иманым бар, Аллаһка шөкер!” - дип сүзен тәмамлап куя.

Аллаһ тарафыннан иң зур бүләк – ул иман вә тәүфыйк булып тора. Аны кибеттә сатып алып булмый яисә базарда башка кешедән алмаштырып та ала алмыйсың. Иман хәтта мирас кебек күчми дә. Ул Аллаһтан Үзенең иң сөекле колларына бирелгән нигъмәт. Кемнең күңелен бу иң зур байлык өчен Раббыбыз ачып җибәрә – ул иң бәхетле кеше.

Пәйгамбәребез галәй-һиссәламнең хәдисендә әйтелгән: “Дөнья малының күплеге байлык түгел, чын байлык – ул күңел байлыгы”. (Мөслим риваяте)

Гыйбадәтнең асылы – ул Аллаһы Тәгалә биргән нигъмәтләр өчен шөкер итеп, киләчәгең өчен бәракәт сорау. Раббыбызга рәхмәт әйтүдән туктамыйк!

 

2026-06-01 (Мөхәррәм 1448 ел.) №6.


СОРАУ-ҖАВАП

Хәзрәткә гүр сәдакасын акча белән генә бирергәме? Әллә он, яки тавык бирелергә тиешме? Элек мәетне җирләү эшен үз өстенә алган, аны озатканда булышкан өчен, хәзрәткә гүр сәдакасын тере сарык белән биргәннәр. Аннары сарыкны тавык алыштырган. Кечкенә чагымда үзем дә хәтерлим: әбине җирләгәч, имамга...


“Россия – Ислам дөньясы” стратегик караш төркеме утырышы узды

Казанда “Россия – Ислам дөньясы” стратегик караш төркеменең утырышы узды. Чара “Россия – Ислам дөньясы: КазанФорум 2026” Халыкара икътисади форумын үткәрүгә багышланды һәм “Россия һәм Ислам дөньясы арасында хезмәттәшлек һәм үзара аңлашу нигезе буларак уртак...


Шәһре Болгарда «Изге Болгар җыены» үтте

Болгарда Идел буе Болгар дәүләтендә рәсми рәвештә Ислам дине кабул итү көненә багышланган “Изге Болгар җыены” узды. Болгар җыенында Татарстанның барлык почмакларыннан һәм Россия төбәкләреннән мөселманнар, Татарстан Республикасы җитәкчелеге, Россия Федерациясе мөселманнары Диния...


Мөхәррәм ае һәм аның фазыйләтләре

Коръәндә “Хаҗ” сүрәсенең 32нче аятендә болай дип әйтелгән: “Шөбһә юктыр, Аллаһы Тәгаләнең хөкемнәрен хөрмәт иткән кешенең күңеле тәкъвалыктадыр”.   Чыннан да, һиҗри ел башы, изге мөхәррәм ае Раббыбыз Аллаһның шигаре. Әгәр без тәкъвалылардан булырга теләсәк, бу айны олыларга тиеш. Әмма аның...


«Милли тормыш һәм дин» XVI Бөтенроссия җыены үз эшен тәмамлады

Татар дин әһелләренең «Милли тормыш һәм дин» XVI Бөтенроссия җыены үз эшен тәмамлады. «Изге Болгар җыены» чаралары җыенның рәсми программасын төгәлләде. Быел татар дин әһелләре җыены 15-17 май көннәрендә узды. Җыенның беренче көнендә делегатлар Казанның тарихи мәчетләрендә...