Мәдинә шәһәрендә Сәлман әл-Фәрисинең бакчасы

Мәдинә шәһәрендә Сәлман әл-Фәрисинең бакчасы

Мәдинә шәһәрендә Сәлман әл-Фәрисинең бакчасы

 

Бу бакча Мәдинә Мөнәүвәрә шәһәрендә матур тарихи урын булып тора. Нәкъ менә монда Пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйһиссәлам Сәлман әл-Фәрисине (Аллаһ аңардан разый булсын) коллыктан азат итү өчен 300 финик пальмасын утырткан.

 

Сәлман әл-Фәриси (Аллаһ аңардан разый булсын) Пәйгамбәребез Мөхәммәд галәйһиссәламнең сәхабәсе булган. Ул тумышы белән Фарсы иленнән. Пәйгамбәребез галәйһиссәлам Мәккәдән Мәдинәгә күчеп килгәч Ислам динен кабул итә.

Сәлман әл-Фәрисинең бакчасы Мәдинәдә тарихи урыннардан санала һәм ул Пәйгамбәребез мәчетеннән 9 км ераклыкта урнашкан. Бакчага бару өчен юл – ул Пәйгамбәребез мәчете яныннан кузгалып китүе кулайрак. Бакчада төче сулы кое бар, у финик пальмаларын сугару өчен кулланыла. Бу урынга хаҗилар, Мәккәне һәм Мәдинәне зиярат итәргә теләүчеләр килә. Алар монда бу коедан татлы су эчә алалар һәм бу изге урында финик сатып алырга да була.

Бу бакча Ислам тарихында гаҗәеп әһәмияткә ия. Чөнки ул Пәйгамбәребез галәйһиссәлам һәм аның сәхабәләре тарафыннан Сәлман әл-Фәрисине коллыктан азат итү өчен утыртылган. Аллаһ Тәгалә аларның барысыннан да разый булсын.

Сәлман әл-Фәриси ислам динен кабул иткәндә Бәнү Курайза кабиләсеннән булган бер яһүднең колы була. Шул сәбәпле ул мөселман кардәшләре белән даими бәйләнештә тора алмаган һәм сугышларда да катнаша алмаган. Мәсәлән ул Бәдер һәм Өхед сугышларында катнашмаган. Шуңа күрә ул хуҗасыннан билгеле бер түләүгә үзен азат итүне сораган. Хуҗасы риза була, әмма бик зур бәя куя һәм моннан тыш аның бакчасында 300 финик пальмасы утыртырга куша. Сәлман әл-Фәриси (Аллаһ аңардан разый булсын) бу шартларны үти алмаячагын аңлап, Пәйгамбәребез галәйһиссәламгә мөрәҗәгать итә. Пәйгамбәребез галәйһиссәлам үз чиратында сәхабәләреннән ярдәм сорый. Мөселманнар финик үсентеләрен садака итеп бирәләр һәм шулай ук аларны утырту өчен чокырлар казыйлар. Пәйгамбәребез галәйһиссәлам үзенең мөбарәк куллары белән 300 пальма утырта. Әмма Сәлман әл-Фәриси (Аллаһ аңардан разый булсын) моннан тыш билгеле бер сумма да түләргә тиеш була.

Шул вакытта бер кеше Пәйгамбәребез галәйһиссәламгә килеп, йомырка зурлыгындагы алтын кисәген фәкыйрьләргә садака итеп тапшыра. Аллаһның Илчесе галәйһиссәлам бу мөмкинчелектән файдаланып, сәхабәләренә, колны азат итүче өчен бирелгән садака фәкыйрьләргә бирелгән садакадан яхшырак булуын хәбәр итә. Аннан ул бу алтынны Сәлман әл-Фәрисигә бирә. Ул бу алтынның җитәрлек түгел хуҗасы күбрәк сораганын әйткәч, Пйәәгамбәребез галәйһиссәлам аңа: “Ал, Аллаһ моның белән синең буручыңны түләр”, - дигән. Дөрестән дә, бу алтын кисәге Сәлман әл-Фәрисинең (Аллаһ аңардан разый булсын) хуҗасы күпме теләгән булса, шулкадәр күләмдә булып чыга. Шулай итеп ул коллыктан азат ителә.

Бу вакытлардан соң 1440 ел узса да, бакча элеккечә үз урынында, әлбәттә пальмалары инде Пәйгамбәребез галәйһиссәлам утыртканнары түгел.

 

Гөләндәм Әхмәтҗан

2026-09-01 (Рабигыл-әхир 1448 ел.) №9.


Кайбыч районында “Кошман укулары” үтте

Кайбыч районың Кошман авылында сөннәт йоласының тарихына, аның рухи традицияләренә һәм осталары — сөннәт бабайларга багышланган фәнни-гамәли конференция булып узды. Чараны җирле мәчет һәм Казанның «Ислам кабул итүгә 1000 ел» мәдрәсәсе оештырды. Конференциядә йөздән артык кеше...


Гыйлем алуның фазыйләтләре турында

Ислам динендә гыйлем бик зур урын алып тора. Әбу әд-Дарда исемле сәхабә (Аллаһ аннан разый булса иде): “Гыйлем иясе, яки гыйлем алучы, яки гыйлемне тыңлаучы бул. Ләкин дүртенчесе булма, һәлак булырсың”, – дип әйткән.   Моннан аңлашылганча, һәркайсыбызга гыйлемле, белемле...


Пәйгамбәрне (галәйһиссәләм) яратуның әһәмияте

Аллаһ Тәгалә Коръән Кәримдә әйтте: “Әй Мөхәммәд, әйт: “Әгәр Аллаһны яратсагыз, миңа иярегез, миңа иярсәгез Аллаһ сезне яратыр һәм гөнаһларыгызны ярлыкар. Тәүбә итеп Аллаһ юлына керсәгез, Ул әлбәттә, ярлыкаучы һәм рәхимле”. (3:31)   Аллаһ Тәгалә җирдәге һәм күкләрдәге барча...


СОРАУ-ҖАВАП

«Әр-риба»ның сөйләмдәге мәгънәсе һәм шәригатьтәге терминологик мәгънәсе нәрсәне аңлата? «Әр-риба»ның сөйләмдәге мәгънәсе «арттыру» дигәнне аңлата, ә шәригатьтәге аңлатмасы буенча ул ике төркемгә бүленә: 1) сату-алудагы риба; 2) залог һәм әҗәт (заем)...


Чүпрәле мөхтәсибәтендә Мунчәли укулары

Чүпрәле мөхтә-сибәтендә XIX «Мунчәли укулары» конференциясе үтте. Ул «Гореф гадәтләр – милли мирасны саклау чарасы» темасына багышлап уздырылды. Әлеге чара 2008нче елдан башлап ел саен танылган татар драматургы, язучы, публицист һәм җәмәгать эшлеклесе, мәрхүм Туфан Миңнуллин (1935-2012) тәкъдиме...