Чiалнакан

Гъудгнин кьяляхъ вуйи дюаь

Гъудгнин кьяляхъ вуйи дюаь

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна: «Ва ичв Агъайи гъапну: “ИлтIикIай узухьна (дюъйириинди), ва Узу учвуз жаваб...

П.К. Услар. Ихь чIалнан сабпи алфавит ва лексикография

П.К. Услар. Ихь чIалнан сабпи алфавит ва лексикография

Мялум вуйиси, П.К. Услариз, дагълу имбу чIалар ахтармиш апIубтIан, ихь чIалниин лихуб читинди гъабхьну.   Му ляхнин гьякьнаан дугъу гьамци...

Табасаран чIалнан кьисмат: накь, гъи, закур

Табасаран чIалнан кьисмат: накь, гъи, закур

Гьамусяаьт Урусатдин айтIан сиясатдин асас месэлйирикан саб гьюкуматдиъ айикьан вари халкьар тек саб мегаэтносдиз дюнмиш апIуб ву - му йигълан-йигъаз...

Гъи чIалнан гъайгъу дизригиш, закур кьан хьибди

Гъи чIалнан гъайгъу дизригиш, закур кьан хьибди

Дюн`яйиъ айикьан вари чIалар, чпин артмиш хьувалиъ цIийина нугъатар-диалектар арайиз дуфну, хъасин кIул`инди вуйи чIалар дюзмиш шули, саб-сабдикан...

Жигьил аьлим ва илимдин ляхнарин тешкилатчи

Жигьил аьлим ва илимдин ляхнарин тешкилатчи

Гьарсаб халкьдин ва кIул`инди нсандин яшайишдиъ ишлетмиш апIури, уьмур ккабалгбаз даягъ шулайи аьгъювалар ва илим, саб наслихьан тмунубдихьна...

Халкьдин кьисмат чIалнаъ рябкъюра

Халкьдин кьисмат чIалнаъ рябкъюра

Табасаран чIал ихь табасаран халкьдин миллетвал тяйин апIурайи алат ву. Ихь чIал кIул`инди чазтIан хас дару фонетикайинна морфологияйин...

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

(Аьхир. 1-пи,2-пи ва 3-пи паяр улихь хьайи нумрйириъ тувна)   V.   Урус чIлнаан ихь   чIалназ  дуфнайи ...

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Мялум вуйиганси, Мугьяммад пайгъамбар урхуз-бикIуз аьгъюр вуди гъахьундар, амма мусурмнариз савадлувал лазим вуйибдин думу гизаф ужиди гъаври ади...

Абйирин ирс ва Аллагьдин аманат

Абйирин ирс ва Аллагьдин аманат

ЧIал инсаниятдин зурба даягъ ва Аллагьди ухьуз тувнайи ниъматарикан саб ву. ЧIалнан кюмекниинди ухьу сар-сарихъди улхурухьа, сар-сарин гъавриъ...

Узуз думу чIалнан ашукьси шуйзуз…

Узуз думу чIалнан ашукьси шуйзуз…

Гъидин йигъан жвуван багъри чIал ахтармиш апIуб, дидин хазинайиъ айикьан гафар, иллагьки чIалнаан адахьурайидар, гьарса-саб гавагьирарси уьрхюри,...

Табасаран чIалнан лексикологияйин биначи

Табасаран чIалнан лексикологияйин биначи

Табасаран чIалнан грамматика илим жигьатнаан ХХ-пи аьсрин 30-пи йисарихъанмина ахтармиш апIуз хъюгънушра ва лексикайикан сабпи мялуматар П.К....

Табасаран чIал артмиш хьубан асас шартIарикан

Табасаран чIал артмиш хьубан асас шартIарикан

Табасаран чIалназ, вари имбу чIаларизси, чан хусуси литературайин къайдйир а. Дурари, чIалнан жюрбежюр терефар - гафарин гъурулуш, грамматика,...

Профессор Бейдуллагь Ханмягьмадов

Профессор Бейдуллагь Ханмягьмадов

Табасаран чIал ахтармиш апIбиин гизаф йисари профессор Бейдуллагь ГьяжиКъурбанович Ханмягьмадов бегьерлуди лихури гъахьну. Дугъу ихь чIалнан жюрбежюр...

Пашманвалихьан ва хажалатнахьан вуйи дюаь

Пашманвалихьан ва хажалатнахьан вуйи дюаь

Пашманвалихьан ва хажалатвалихьан вуйи дюаь №1 «Аллагьумма инни аьбдук ибну аьбдик ибну аматик наĉияти биядик, мазин фия гьюкмука аьдлюн фия...

Табасаран чIалнан орфографияйикан ва алфавитдикан

Табасаран чIалнан орфографияйикан ва алфавитдикан

Шубубпи пай. (Эвел 2021-пи йисан декабрин нумрайиъ; 2-пи пай 2022-пи йисан февралин нумрайиъ) Табасаран чIалнан орфографияйин читин месэлйирик...

2026-08-01 (Сафар 1448 г.) №8.


Велед бабкан гъахьиган убккру аькьикьайикан

Аькьика – велед бабкан гъахьиган, Аллагьу Тааьлайиз гьямд апIури, убккру гьяйванат ву. Гьяйифки, ухьухь му ляхниз думукьан фикир туврадар, гьеле Пайгъамбарин ﷺ ижми суннатарикан вушра.   Аькьикьа апIбан гьюкум Шафии, Малики ва Гьямбали мазгьабариинди, аькьикьа Пайгъамбарин ﷺ лапра...


Йишвандин гъудгнариъ урхурайиб сес ягъалди, хъа тмундариъ жвувакди гьаз кlуру?

Гвачlниндин, лавландин ва хъитlирхбандин гъудгнарин сабпи кьюб ракааьтариъ ягъалди гьаз убхуйкlан, хъа имбу гъудгнариъ жвувакди гьаз урхуйкlан, кlури суал шулу. Му суалнан гьякьнаан гизафдариз аьгъдар, гьеле гъудгнар апlурайидариканра саспидариз кмиди.   Гирами Каламдиан гъудгниъ сес ягъалди...


Сар вуйихь, инсан, Аллагь

Аьгъю апlина, инсан, Аллагьу Аллагь. Ялгъуз сар вуйихь Думу, Аллагьу Аллагь. Иман аьбкъина, инсан, Аллагьу Аллагь. Сар ву, инсан, ихь Аллагь - Аллагьу Аллагь.   Яв рягьмат тува учуз, Аллагьу Аллагь, Ярхла дебккава гунагь, Аллагьу Аллагь. Аьф апlин учуз, Аллагь – Аллагьу...


Дамагълувал фу вуйкlан?

Инсандин чаз айи гьюрмат, ккунивалианси, разивалианра чахьна айи табиаьтдин гьисс ву.   Бязи инсанар жвув кьадарсуз ккунивалиан, Аллагьдин ﷻ имбу лукIар, сарра гьяспикк ккадарди, фурс кади шулу. Гьамци инсан инсанарихьинди даккунди, дурар саймиш дарапIри, саринра гаф гъададабгъри, имбудар...


Йиз Хюрикк гъул

Имандин нур чан кlваъ айи муъминди Аллагьдихъди гъабхру сюгьбат ву гъудган. Муъмин касдиз айи нурлу имандин Маракьлу мурхьул ву, йиз дустар, гъудган.   Гукни сесниинди кlураза гафар: Жегьеннемдин цlихьан уьрхява, Аллагь. Ккун апlури гьачlарккназа йиз хилар: Учуз женнет кьисмат апlин,...