Чiалнакан

Гъудгнин кьяляхъ вуйи дюаь

Гъудгнин кьяляхъ вуйи дюаь

Аллагьу Тааьлайи гирами Каламдиъ дупна: «Ва ичв Агъайи гъапну: “ИлтIикIай узухьна (дюъйириинди), ва Узу учвуз жаваб...

П.К. Услар. Ихь чIалнан сабпи алфавит ва лексикография

П.К. Услар. Ихь чIалнан сабпи алфавит ва лексикография

Мялум вуйиси, П.К. Услариз, дагълу имбу чIалар ахтармиш апIубтIан, ихь чIалниин лихуб читинди гъабхьну.   Му ляхнин гьякьнаан дугъу гьамци...

Табасаран чIалнан кьисмат: накь, гъи, закур

Табасаран чIалнан кьисмат: накь, гъи, закур

Гьамусяаьт Урусатдин айтIан сиясатдин асас месэлйирикан саб гьюкуматдиъ айикьан вари халкьар тек саб мегаэтносдиз дюнмиш апIуб ву - му йигълан-йигъаз...

Гъи чIалнан гъайгъу дизригиш, закур кьан хьибди

Гъи чIалнан гъайгъу дизригиш, закур кьан хьибди

Дюн`яйиъ айикьан вари чIалар, чпин артмиш хьувалиъ цIийина нугъатар-диалектар арайиз дуфну, хъасин кIул`инди вуйи чIалар дюзмиш шули, саб-сабдикан...

Жигьил аьлим ва илимдин ляхнарин тешкилатчи

Жигьил аьлим ва илимдин ляхнарин тешкилатчи

Гьарсаб халкьдин ва кIул`инди нсандин яшайишдиъ ишлетмиш апIури, уьмур ккабалгбаз даягъ шулайи аьгъювалар ва илим, саб наслихьан тмунубдихьна...

Халкьдин кьисмат чIалнаъ рябкъюра

Халкьдин кьисмат чIалнаъ рябкъюра

Табасаран чIал ихь табасаран халкьдин миллетвал тяйин апIурайи алат ву. Ихь чIал кIул`инди чазтIан хас дару фонетикайинна морфологияйин...

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

(Аьхир. 1-пи,2-пи ва 3-пи паяр улихь хьайи нумрйириъ тувна)   V.   Урус чIлнаан ихь   чIалназ  дуфнайи ...

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Аллагьдин аманат ва абйирин ирс

Мялум вуйиганси, Мугьяммад пайгъамбар урхуз-бикIуз аьгъюр вуди гъахьундар, амма мусурмнариз савадлувал лазим вуйибдин думу гизаф ужиди гъаври ади...

Абйирин ирс ва Аллагьдин аманат

Абйирин ирс ва Аллагьдин аманат

ЧIал инсаниятдин зурба даягъ ва Аллагьди ухьуз тувнайи ниъматарикан саб ву. ЧIалнан кюмекниинди ухьу сар-сарихъди улхурухьа, сар-сарин гъавриъ...

Узуз думу чIалнан ашукьси шуйзуз…

Узуз думу чIалнан ашукьси шуйзуз…

Гъидин йигъан жвуван багъри чIал ахтармиш апIуб, дидин хазинайиъ айикьан гафар, иллагьки чIалнаан адахьурайидар, гьарса-саб гавагьирарси уьрхюри,...

Табасаран чIалнан лексикологияйин биначи

Табасаран чIалнан лексикологияйин биначи

Табасаран чIалнан грамматика илим жигьатнаан ХХ-пи аьсрин 30-пи йисарихъанмина ахтармиш апIуз хъюгънушра ва лексикайикан сабпи мялуматар П.К....

Табасаран чIал артмиш хьубан асас шартIарикан

Табасаран чIал артмиш хьубан асас шартIарикан

Табасаран чIалназ, вари имбу чIаларизси, чан хусуси литературайин къайдйир а. Дурари, чIалнан жюрбежюр терефар - гафарин гъурулуш, грамматика,...

Профессор Бейдуллагь Ханмягьмадов

Профессор Бейдуллагь Ханмягьмадов

Табасаран чIал ахтармиш апIбиин гизаф йисари профессор Бейдуллагь ГьяжиКъурбанович Ханмягьмадов бегьерлуди лихури гъахьну. Дугъу ихь чIалнан жюрбежюр...

Пашманвалихьан ва хажалатнахьан вуйи дюаь

Пашманвалихьан ва хажалатнахьан вуйи дюаь

Пашманвалихьан ва хажалатвалихьан вуйи дюаь №1 «Аллагьумма инни аьбдук ибну аьбдик ибну аматик наĉияти биядик, мазин фия гьюкмука аьдлюн фия...

Табасаран чIалнан орфографияйикан ва алфавитдикан

Табасаран чIалнан орфографияйикан ва алфавитдикан

Шубубпи пай. (Эвел 2021-пи йисан декабрин нумрайиъ; 2-пи пай 2022-пи йисан февралин нумрайиъ) Табасаран чIалнан орфографияйин читин месэлйирик...

2026-07-01 (Мугьяррам 1448 г.) №7.


Гирами Кьур’андиан вуйи насигьятар

Гирами Кьур’ан инсаниятдин аьхиризкьан варидариз насигьят вуди дебккнайиб ву. Аллагьу Тааьлайин душваъ дупнайи гафарихъди гъягъюри гъахьиш, инсандиз му жилиинра, аьхиратдиъра аьхю ужувлар шул. Магьа ичв фикриз гирами Кьур’андин «Гьюжурат» сурайиан вуйи насигьятар туврача....


Цlийи йисаъ учlвнахьа!

Ассаламу аьайкум, гьюрматлу ватанагьлийир! Магьа гьижрайиинди 1448-пи йис улубкьна. Мугьяррамдин ваз цlийи йисандин сабпи ваз ву. Му вазлин дахилнаъ гирами Аьшурайин йигъра а. Мусурман касдиз му ваз лап заануб ву.   Гьарсар касди чан ккудубшу йисандин натижйир адагъну ккунду, ва думу йисан...


Лукьман пайгъамбрин насигьят

Гьямд ибшри сар Аллагьдиз ﷻ ухьу мусурмнарди халкь апIувализ! Гьюрматлу мусурман гъардшар ва чйир, ухькан гизафдариз ухьу фу бадали халкь дапIнаш кIваълан дубшна. Амма му ухьу асас фикир тувну ккуни ляхнарикан ву. Ихь ватанагьлийириз думу ляхникан кIваин апIбан бадали, Аллагьдин ﷻ амриинди, Лукьман...


Ничlрас гъулаъ цlийи имам

Табасаран райондин варитlан ачухъди ккабалгнайи гъуларикан саб Ничlрас гъул ву. Му гъул жямяаьтдин арайиъ аьхюдарихьна гьюрмат ади, бицlидарихьна рягьимлувал ади янашмиш шулайиб ву.   Рягьматлу Хайирбег халу му гъулаъ имамди вуйи вахтна дарсариз гизаф бицlидар гъюри шуйи. Гъул-жямяаьтдин...


Шуран абйир-бабариз даккунди вушра, думу хпирди гъадагъуз шулин?

Никягь апIувалин шартIарикан саб риш чан вали касди швуваз тувувал ву. Хъа дугъан вали ксарикан сарпир вуди шуран адаш шула. Эгер адашиз ккундарш, думу шурахъди фици никягь диврухъа?   Жара рякъяр агури лицуб герек дар. Эгер гьадму шурахъди гележег ккабалгуз ккундуш, сабпи нубатнаан дугъан...