Главная

Руш низ гъуьлуьз гуда?

Руш низ гъуьлуьз гуда?

Салафрин (Исламдин сифтегьан асирра яшамиш хьайи михьи несилар) девирда Нугь ибн Марьям лугьудай са кас яшамиш хьанай. Адахъ гзаф мал-девлет ва иер са руш авай. Ам це лугьуз тIвар-ван ва девлет авай ксар гзаф къвезвай. Амма адаз вичин руш низ гудатIа чизвачир.

 

А касдихъ емишдин тарарин еке багъни авай. Ана Аллагьдихъай ﷻ гзаф кичIе гадади лукIвал ийизвай, адан тIварни Мубарак тир.

Са сеферда Нугь ибн Марьяма Мубараказ лагьана: «Заз вун зи багъдал къаравулвал ийиз фена кIанзава». ЛукI багъдиз рекье гьатна ва са шумуд вацран къене адахъ гелкъвез хьана.

Са юкъуз иеси багъдиз атана ва лукlравай вичиз ципицlдин са кул гун тIалабна. Ада иесидиз са кул гана, амма а ципицlар гзаф цурубур яз хьана. «Заз масад це», - лагьана адаз иесиди. Ада мад са кул гана ва гьамни цуруди яз хьана.

– И чIехи багъдай вуна заз цуру ципицlар вучиз гузва? - хабар кьуна адавай Нугь ибн Марьяма.

– Вучиз лагьайтIа заз дугъриданни гьим цуруди ва гьим ширинди ятIа чизвач, – жаваб гана Мубарака.

– И багъда кьве вацран къене яшамиш хьана цуру ципицl гьим ятIа, ширин уьзуьм гьим ятIа ваз чизвач!? – гьарайна иесиди.

– Аллагьдал ﷻ кьин хьуй, ам за дадмишнач, заз ам ширинди яни ва я цуруди яни чидач, – жаваб гана гадади.

 – Вуна вучиз незвач?

– Вучиз лагьайтIа вуна заз ам хуьн буйругъ ганай, тIуьн ваъ, за ваз тапарарзавач», – жаваб гана лукIра.

Нугь ибн Марьям адал аламат хьана ва лагьана: «Ви гьахълувал Аллагьди ﷻ хуьрай».

А жегьил гзаф акьуллу тирдан ам гъавурда гьатна ва ада лагьана: «Я жегьил, вун заз бегенмиш хьанва, вуна за гайи буйругъ кьилиз акъудна кIанда».

– Зун Аллагьдиз ﷻ ва ваз муьтIуьгъ я, – жаваб гана Мубарака.

– Захъ гуьрчег руш ава ва ам це лугьуз тIвар-ван авай девлетлу ксар гзаф къвез-хъфизва, амма заз ам низ гудатIа чизвач. И кардикай вуна вуч фикирзава? – хабар кьуна иесиди.

– Жагьилиядин девирда бутпересриз асул-несил авайбурал эвленмиш жез кIандай, чувудар девлетлубурухъ ва хашпараяр гуьрчегбурухъ къекъведай, Аллагьдин Пайгъамбардин ﷺ девирда гьахълувилихъ ва динлувилихъ къекъведай, чи девирда лагьайтIа, инсанар девлет ва тlвар-ван авайбурухъ къекъвезва. И кьуд затIуникай ваз гьим кIандатIа гьам хкя, - лагьана гадади.

– Жегьил, за гьахълувални дин хкязава ва заз жуван руш ваз гъуьлуьз гуз кIанзава, гьикI лагьайтIа заз вун гьахълу тирди акуна, за вун азадна, – лагьана адаз Нугь ибн Марьяма.

– Хъша кIвализ, а кар чна туькIуьрда, – лагьана ада.

Абур кIвалив агакьай чIавуз, Нугьа вичин папаз лагьана:

– Чир хьухь, и жегьил дин гвай Аллагьдихъай ﷻ кичIе кас я. Заз адан гьахълувал бегенмиш хьана ва адаз жуван руш гъуьлуьз гуз кIанзава. И кардиз вуна вуч лугьуда?

– Ваз хъсан чида. За фена рушаз и кардикай лугьуда ва ахпа ваз жаваб гун хъийида, - лагьана адаз папа.

Диде рушан патав фена ва адаз бубадин меслятдикай хабар гана.

– Куьне вуч лагьайтIа, за гьам ийида, зун Аллагьдин ﷻ ва куь чIалаз килигда, – жаваб гана рушани.

Нугь ибн Марьяма вичин руш Мубараказ гъуьлуьз гана ва абуруз гзаф девлетни гана. Абуруз са хвани хьана ва адал тIварни Абдуллагь эцигна. Адакайни Абудуллагь ибн Мубарак - вири дуьньяда тIвар-ван авай алим, гьадисар ахъайдай кас хьана.

Эхь, стха, эгер ваз эвленмиш жез кIанзаватIа, тIвар-ван ва девлет авайдахъ къекъвемир, иман гвайдахъ къекъуьгъ, гьикI лагьайтIа а девлет зулумдиз элкъведа ва ам ваз папа гудач. Эгер паб жагъурзаватIа, ам гьахълувал ва иман гвайди хьурай.

 

«Китаб дурус» ктабдай

2026-06-01 (Зуль Гьижжа 1447 г.) №6.


Мусурман ва чарадан мал-мулк

Угъривал ва къанунсуз саягъда чарадан мал-девлет вичиз къачун – им вири мусурманрин вилерай чIехи гунагь яз гьисабзавай еке чIуру кар я. Ам Аллагьди ﷻ къадагъа авунвайдан патахъай абурукай садни шаклу жезвач.   Гьакъикъи мусурман гьамиша дугъри ва намуслу я ва чарадан эменнидикай са...


Тапарар ва алай аямдин илим

Чна виш лагьай сеферда Къуръандин аят гъизва (мана): «Чна ахпа Чи аламатар къалурда, та абуруз, Ам Гьакъикъат тирди, ашкара жедалди» («Фуссилат» сурадин 53-аят) – ва виш лагьай сеферда Аллагьдин ﷻ регьимдал чун аламат жезва, вучиз лагьайтIа Ада Вичи лагьайдахъ чаз...


Абу Бакр ас-Сиддикьакай кьисаяр

За вун гьабурукай жедайдак умуд кутазва   Абу Гьурайради агакьарайвал, Аллагьдин Расулди ﷺ лагьана: «Ни вичин эменнидикай Аллагьдин ﷻ рекье кьве паб таъмин ийиз хьайитIа, адаз Женнетдин варарай эверда. Женнетдиз муьжуьд варар ава. Ни кпIуна чалишмишвал авуртIа, адаз КпIунин варарай...


Бахтунин чинебан къайда

«Саляту-н-нарият» - им Мугьаммад Пайгъамбардиз ﷺ салават гъунин виридалайни фазилатлу ва багьа жуьрейрикай сад я.   Араб чIала «ан-Нар» гафунихъ «цIай» лугьудай мана ава, яни «Саляту-н-нарият» - им цIу хьиз фад таъсир ийидай, фад агакьдай...


Аш’аридин акъида дуьзди тушни?

Суал: Эхиримжи вахтара имам Аш’аридин акъида (инанмишвилин тегьер) инкар ийизвай, ам кафирвал я лугьузвай инсанар акъатнава. Абур гьахъ яни?   Жаваб: Ваъ, абур ягъалмиш я. Фикъгьдин (шариат) месэлайрин гьакъиндай «агьлу-с-Суннадин» имамар Абу Гьанифа, Малик, Шафии ва Агьмад...