бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Адамла кьаркьайс пайдалати витаминти

Адамла кьаркьайс пайдалати витаминти

 Е витамин (токоферол)

Ил камбиалли, гъезла ва камла бузери усалбиркур, нервабала ибкьдеш имцIабирар, бекIла мехIела бузери хIярхIбирар. Е витамин «жагадешла витаминнизи» хIязлис ахIен халбируси, илини сари дяхIла кам ва гъез жагадирахъути. Илала дурабадра, бекIла мехIе кислородли дирцIахъу, нервабала ибкьдеш урису, кьаркьала жагьбирахъу. Е витамин бирар: шинишаби овощуназиб, духълумала гIявадешлизиб, гидгуразиб ва хIяйва дулекIлизиб. БархIилис гIягIнибиркур 10-30 мг.

 

В витаминтала кьукья

В1 – кьаркьала жигарчебли бузахъу; В6 – нервабала аги балбиркахъу; В9 – виштIасилис баибтас хаслира гIягIниси, бемдриличи къаршиси; В12 – гьав гIяхIбулхъахъу, кьаркьала бахъхIи жагьли калахъес кумекбиру. Илди витаминти хIедиънила лишанти – кIунтIуби пIякьдиркни, гьанкIагни, бекI жургъбикIни. Илди витаминти имцIали дирар: гречкализир, хивазир, ниъла продуктуназир, помидортазир, рангла капустализир, хъарализир, сусулла бетIулизир, кьехIелизир, дулекIлизир. БархIилис гIягIнибиркур 5-25 мг.

 

Р витамин (рутин)

Илала кумекличил хIила туми зуздикIутили кавлути ва кьаркьайзирти агъулати секIал агардирути сари. Ил витамин камбиалли, туми пIякьдиркур, гъез кадиркур, кIинчIуби ва къянкъуби хIили дашар, кьаркьала жявли бумсар, кьяшми изахъу, гьанкI бетихъур. Р витамин бируси саби капустализиб, укроплизиб, петрушкализиб, тIутIилизиб, низигъарлизиб. БархIилис хIяжатси – 20-30 мг.

Гьанна илди витаминти лерти цIедеш ва овощуни тIабигIятлизир дилкьуси бегIлара гIяхIси манзил саби. Илди янилизирра калахъес багьандан цIедеш ва кьар дерахъес вирар, илкьяйдали морозильниклизи кадихьили миъдяргIяхъесра. Янилис дирути салатуназирра гIяхIцадла витаминти кавлути сари. Амма багьес чебиркур, дурала улкназирад дихути продуктуни чеди хIерэс жагати диалра, бегIлара халаси пайда лебхуси саби нуша хIердирути мер-мусаличир дашахъути цIедешли ва овощунани.

 

Наида Гъуруева

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


ГIурра гаджетунала асарличила

Гьалавван наб ца тяниш къаршиикиб. «Нуни дила дурхIнази телефон батахъес вирули ахIенра. Мурталра илизив хахамвикIули сай. Кебасасли, вяв-чIярлизи ихъули сай, ва вяхIес булан валилзули сай. Балули ахIенра се барес хIяжатлил», – викIи ил.   Марлира, гIергъити дусмазиб...


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...