бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Адамла кьаркьайс пайдалати витаминти

Адамла кьаркьайс пайдалати витаминти

 Е витамин (токоферол)

Ил камбиалли, гъезла ва камла бузери усалбиркур, нервабала ибкьдеш имцIабирар, бекIла мехIела бузери хIярхIбирар. Е витамин «жагадешла витаминнизи» хIязлис ахIен халбируси, илини сари дяхIла кам ва гъез жагадирахъути. Илала дурабадра, бекIла мехIе кислородли дирцIахъу, нервабала ибкьдеш урису, кьаркьала жагьбирахъу. Е витамин бирар: шинишаби овощуназиб, духълумала гIявадешлизиб, гидгуразиб ва хIяйва дулекIлизиб. БархIилис гIягIнибиркур 10-30 мг.

 

В витаминтала кьукья

В1 – кьаркьала жигарчебли бузахъу; В6 – нервабала аги балбиркахъу; В9 – виштIасилис баибтас хаслира гIягIниси, бемдриличи къаршиси; В12 – гьав гIяхIбулхъахъу, кьаркьала бахъхIи жагьли калахъес кумекбиру. Илди витаминти хIедиънила лишанти – кIунтIуби пIякьдиркни, гьанкIагни, бекI жургъбикIни. Илди витаминти имцIали дирар: гречкализир, хивазир, ниъла продуктуназир, помидортазир, рангла капустализир, хъарализир, сусулла бетIулизир, кьехIелизир, дулекIлизир. БархIилис гIягIнибиркур 5-25 мг.

 

Р витамин (рутин)

Илала кумекличил хIила туми зуздикIутили кавлути ва кьаркьайзирти агъулати секIал агардирути сари. Ил витамин камбиалли, туми пIякьдиркур, гъез кадиркур, кIинчIуби ва къянкъуби хIили дашар, кьаркьала жявли бумсар, кьяшми изахъу, гьанкI бетихъур. Р витамин бируси саби капустализиб, укроплизиб, петрушкализиб, тIутIилизиб, низигъарлизиб. БархIилис хIяжатси – 20-30 мг.

Гьанна илди витаминти лерти цIедеш ва овощуни тIабигIятлизир дилкьуси бегIлара гIяхIси манзил саби. Илди янилизирра калахъес багьандан цIедеш ва кьар дерахъес вирар, илкьяйдали морозильниклизи кадихьили миъдяргIяхъесра. Янилис дирути салатуназирра гIяхIцадла витаминти кавлути сари. Амма багьес чебиркур, дурала улкназирад дихути продуктуни чеди хIерэс жагати диалра, бегIлара халаси пайда лебхуси саби нуша хIердирути мер-мусаличир дашахъути цIедешли ва овощунани.

 

Наида Гъуруева

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Редакциялизи суал

- ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (Ат-тахIият) тIул се манзил ахъбуцес гIягIниси?   - ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (ат-тахIиятлизиб) ибан тIул ахъбурцнила пасихIдешличила шафигIитунала мазгьабла машгьурси гIялим ибн ХIаджар аль-Гьайтамини сунела «Ан мангьажуль кьавим»...


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...


РабигIуль-авваль базла дурхъадеш

РабигIуль-авваль баз ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дурхъабарибси саби лебил Сунени бархьибти идбагуназивад бегIлара Сунес дигуси Расул ﷺ акIни багьандан. Ил сабабли ил нушаб лебтасалра дебали дигахъес чебсира саби. РабигIуль-авваль – нушала дурхъаси Идбаг ﷺ акIубси баз саби, нуша жагьаннабла цIализирад...


Салат

ГIягIнидиркур: ГIяргIяла дулекI – 400 гр; Зукьити хиярти – 2; Набадари – 1; Жерши – 1; Гидгури – 2; Итани жерши – 1 цула; ГIявадеш – 1 халаси кьулса; Майонез, зе, исиут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла дулекI ва...