бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЛехIдеш чебихьунти шими…

ЛехIдеш чебихьунти шими…

ХIера, шакра хIейкили каберхур дурхъаси Рабазан баз. Абзур баз дагъистанланти ва арагIеб дунъяла бусурманти дуббурцули калун, балга-дугIя дариб, садакьлуми дуртIи, жамигIятличил дарх дехIибала ва дахъал цархIилти гIяхIти баркьудлуми дурадеркIиб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулдараб илди ва азир балагьлис гьаладизаб.

 

Амма иш макьалала гъай иличила ахIен. Рабазан баз таманбиубхIели, дехIдихьиб дурхъати бурхIни. ХIера, Хала бурхIнала (ГIид аль-фитIр) байрумтачи шагьуртазибад лебилра халкь чус дурхъати ва ахIерти мер-мусаличи чарбухъун.

Шимазир цIябдешли, лехIдешли ва бугIярдешли дуцибти хъулри сагадан мицIирдиуб. Ахиратла хъули арбякьунти хала бегIтала рухI шаддиуб, чула гъамти чебаибхIели.

Илкьяйдали шила гIяхIлани чула алхунтала хIябрази кьулгьуличил зиярат дураберкIиб. Алхунти гьанбушиб, илдас дурхъати балга-дугIяра делчIун, садакьара бутIиб.

ГIур биалли абзур баз шилизибти гьести гIямрула адамтачил шадибгьуни дураберкIиб. Илди шадбариб. Илдас сагати гIямру дедибтиван бизур.

Амма байрумти кадерхурхIели шагьарланти чула мер-мусаличи чарбухъун. ГIурра хъулри дацIкадухъун. Хъулрачил дархли дучIути кьакьурбира лехIкахъиб…

ХIурматла узби ва рузби, Хала бурхIнала байрумтачи шилизи архIя дураберкIни гIяхIси саби. Амма илала дурабадра шимази шадив вашни гьатIира гIяхIси саби.

Илизибад сегъуна гIяхIдеш лебси? ХIушани хIушала дурхIни, дурхIнала дурхIни хIушачил барх хIуша акIубси мер-мусаличи букес дирудая. Илдани хIушала шиличила, тухумтачила багьудлуми мурхьдиру. Илкьяйдали шила шанти шагьарлизиб къаршибикибхIели, кумек гIеббиахъесра бурсибиру.

ВегIла биштIаси ВатIайзи шадибгьуни дураберкIес дуравхънилизиб сегъуналра цIахдеш агарагу. ГьатIира хIушала хIурмат-хатир ахъдирар. Шила адамтани хIуша далара, хIушани илди.

Ил багьандан дила узби-рузби, хъуммартида хIуша акIубти, халадаибти, дурхъати мер-муса. Хъуммартида хIушала унра-хунра, узи-урши, тухум-агьлу. Ва илдачила хIушала дурхIнази имцIали буреная. Дерхъаб хIушала гIямру!

 

 

МяхIяммадшапи Матаев

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


НасихIятла тулкне

Дещалла гIялимталли Чибагал гьана бите Гьештив ирар инсанте Ккурттала макру чевте.   Гьаналла гIялимталли Чибагал гунев бите Гьештикьал бусурманте Малайкунай мешуте.   Мискин ила къагъдехь Гъарив ила авдалдехь Беккавв Аллагьли ﷻ пагьму Бусурман халкьла...


Таяммум

Таяммум – шин агархIели яра илди чедетаахъили, гIягIниси тяхIярли дарес биркIантас зарал бетарухIели, шинна мерлар гIянжи дузахъни саби. Таяммум дарес хIяжатбиркур (чеббирар):   1.Дазала дарес шин агархIели (алав-гьалав сунени вявъибхIели тIама бакьеси мерлаб, 200 метрла радиусличир...


Адамдешлизиб ахъти

Дунъяличиб вайтачибра гIяхIти адамти дебали имцIали саби. Сен илдигъунти пикруми дакIиба?   СенахIенну алавчарли кадиркути, гьарилла уркIиличи кьакьадешла ва децIла хIялани дихути анцIбукьуначи хIерхIеили, къияйзи бикибтас кумекла някъ гьабатес къалабати адамти чебиухIели. Тяп илкьяйда биъни...


Пачас савгъатуни

Гьалабла замана левли уили сай ца пача. Илала биштIати аги, ил багьандан илини кьасбариб ятим урши варгили кIялгIялизив халаваахъес ва сунела мас-мулкла ва лебдешла букьур ветаахъес. Илини аргъиб ца биштIаси шагьарлизиб шел ятим урши хIербирули биъниличила ва илдазивад чи-биалра сунела букьур варес...


Алжанализив жагьилтас бекIдеш диран

Абу Суфьян ибн аль-ХIарис нушала Идбагла ﷺ узикьар ва зилан сайри, илди ца манзил акIубтири ва ца хъалибарглизиб халабаибтири. Илала дурабадра Абу Суфьян Идбагла ﷺ ниъла узи сайри, сенахIенну илди Саад кьамлизирадси ХIяшима хьунул адамли ниъли бахунтири. Абу Суфьян илкьяйдали Аллагьла Расулла ﷺ...