бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Се баралли гIяхIси?

Се баралли гIяхIси?

- Сегъунти дехIибала дархдирхъес асубируси ва илди секьяйда дархдирхъути?

 

- ДехIибала дархдирхъес вирар архIяличивси замана. Дархдяхъес асубируси саби хIерейсла дехIибала хIери гIергъи дирутачил ва бархIехъла дугила дехIибайчил. Мисал, хIери гIергъи дирути дехIибала хIерейс дирутачил дарх дирути сари яра иличи ургIебли, хIерейс дирути дехIибала хIери гIергъи дирутачил дархдирхъути сари. Илдигъунти шуртIри сари бархIехъла ва дугила дехIибала дархдирхънила шайчирра.

 

ДехIибала дархдирхъути архIябала шуртIри ишдигъунти сари дирути:

  1. АрхIяла ца шайчибяхI гьарахъдеш 83 километрличиб камси биэс асубируси ахIен;
  2. АрхIя асубируси журала биэс гIягIниси саби, цархIилван буралли, ил архIяла мурад шаригIятли асудирахъутазибадси биэс чебиркур (хIялалси);
  3. Белгиси мурадличил гьаланачибал вягIдалабиубси мерличи дурабуркIуси архIя биалли.

Адамлис хIери гIергъи дирути дехIибала хIерейс дарес ва дугила дехIибала бархIехъла дехIибайчил дарх дарес дигули виалли, илхIели чедир гьандушибтачил дарх гIурра хIябал шартI тамандарес чебиркур:

  1. Гьала-гьала цаибти дехIибала дирути сари, хIери гIергъи дирути хIерейс дарес кьасбарибхIели, хIерила дехIибала гьалар дирути сари. Илкьяйда бархIехъла ва дугила дехIибалара;
  2. Нигет цаибти дехIибала дарили тамандиайчи бируси саби, гьатIира гIяхIси саби кIиэсти дехIибала дарес нигетра цаибти дехIибала дарес бируси нигетличил бархбяхъялли. Мисал, нуни нигет барира паризалла хIерейсла 4 ракагIятла дехIибала хIери гIергъила дехIибайчил дархдяхъили дарес, Аллагь ﷻ багьандан, Аллагьу акбар;
  3. Дархдирхъути кIидехIелра дехIибала дарх дирути сари, суннатла дехIибала ургар хIедарили яра ихтилатлизи гъудурхIейубли. Амма асубируси саби къамат баресра (дехIибала дарахъес жи).
  4. ВегI хIерируси мерличивад дураухъи виъни.

Эгер адамлис дехIибала гIелайзи ардухес дигули виалли, хIерейсла хIери гIергъи дирутачил яра бархIехъла дугели дирутачил дархдяхъес дигули виалли, илхIели ишгъуна шартI таманбарес чебиркур:

1)ДехIибала гIелайзи ардухес нигет хIерейсла яра бархIехъла дехIибала дируси замана таманбиайчи бируси саби.

2)Адамли дехIибала гIелайзи архули виалли, кIиэсти дехIибала дируси манзил сабайчи, ва дехIиба замана таманбиайчи мусафирли калес гIягIниси саби.

Амма кIидехI дехIиба-ургаб гьабгIергъидеш бузахъни, халаси манзил ургаб хIебатни ва цаэсти дехIибайзиб дархдяхънила нигет бирни суннатси саби.

 

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...