бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Се баралли гIяхIси?

Се баралли гIяхIси?

- Сегъунти дехIибала дархдирхъес асубируси ва илди секьяйда дархдирхъути?

 

- ДехIибала дархдирхъес вирар архIяличивси замана. Дархдяхъес асубируси саби хIерейсла дехIибала хIери гIергъи дирутачил ва бархIехъла дугила дехIибайчил. Мисал, хIери гIергъи дирути дехIибала хIерейс дирутачил дарх дирути сари яра иличи ургIебли, хIерейс дирути дехIибала хIери гIергъи дирутачил дархдирхъути сари. Илдигъунти шуртIри сари бархIехъла ва дугила дехIибала дархдирхънила шайчирра.

 

ДехIибала дархдирхъути архIябала шуртIри ишдигъунти сари дирути:

  1. АрхIяла ца шайчибяхI гьарахъдеш 83 километрличиб камси биэс асубируси ахIен;
  2. АрхIя асубируси журала биэс гIягIниси саби, цархIилван буралли, ил архIяла мурад шаригIятли асудирахъутазибадси биэс чебиркур (хIялалси);
  3. Белгиси мурадличил гьаланачибал вягIдалабиубси мерличи дурабуркIуси архIя биалли.

Адамлис хIери гIергъи дирути дехIибала хIерейс дарес ва дугила дехIибала бархIехъла дехIибайчил дарх дарес дигули виалли, илхIели чедир гьандушибтачил дарх гIурра хIябал шартI тамандарес чебиркур:

  1. Гьала-гьала цаибти дехIибала дирути сари, хIери гIергъи дирути хIерейс дарес кьасбарибхIели, хIерила дехIибала гьалар дирути сари. Илкьяйда бархIехъла ва дугила дехIибалара;
  2. Нигет цаибти дехIибала дарили тамандиайчи бируси саби, гьатIира гIяхIси саби кIиэсти дехIибала дарес нигетра цаибти дехIибала дарес бируси нигетличил бархбяхъялли. Мисал, нуни нигет барира паризалла хIерейсла 4 ракагIятла дехIибала хIери гIергъила дехIибайчил дархдяхъили дарес, Аллагь ﷻ багьандан, Аллагьу акбар;
  3. Дархдирхъути кIидехIелра дехIибала дарх дирути сари, суннатла дехIибала ургар хIедарили яра ихтилатлизи гъудурхIейубли. Амма асубируси саби къамат баресра (дехIибала дарахъес жи).
  4. ВегI хIерируси мерличивад дураухъи виъни.

Эгер адамлис дехIибала гIелайзи ардухес дигули виалли, хIерейсла хIери гIергъи дирутачил яра бархIехъла дугели дирутачил дархдяхъес дигули виалли, илхIели ишгъуна шартI таманбарес чебиркур:

1)ДехIибала гIелайзи ардухес нигет хIерейсла яра бархIехъла дехIибала дируси замана таманбиайчи бируси саби.

2)Адамли дехIибала гIелайзи архули виалли, кIиэсти дехIибала дируси манзил сабайчи, ва дехIиба замана таманбиайчи мусафирли калес гIягIниси саби.

Амма кIидехI дехIиба-ургаб гьабгIергъидеш бузахъни, халаси манзил ургаб хIебатни ва цаэсти дехIибайзиб дархдяхънила нигет бирни суннатси саби.

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

УчIанничи кагъар Урши, насихIят бурес гьамадси саби, амма ил кьабулбарес къиянбулхъан, сенахIенну ил кьутIкьусин кабилзан сунела хьуланас гьуни бедлугусилис, уркIилис къадагъаласи дигухIели. Хаслира багьуди касили хьалли нафслис гIелавад вашуси ва дунъялизи вархибси. Илала пикри хIясибли,...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...