Хъумартурти санигIятуни «мицIирдирули»
Гьалар адамтани яшавбарес багьандан ванза бузахъусири, мицIираг адилкьутири. Ванзаличибад сархибси сабухъ илдас абзур дус букес биусири, илкьяйдали - хIяйванти ва мазала мас адилкьули касибти диъла, ниъла продуктунира.
ИтхIели ил кьялилизирти санигIя-тунира дебали кьиматчертили урдулхъули дири. Халаси хIурмат бирусири хъубзарла, букIунна, дояркала. Илдала бамсриагарси бузерила баракат шимазибти халкьлисцун ахIенрину биуси, илини арагIебли улкара балхусири, берк-бержла продуктуначил гIеббурцусири. ГIямрулизир сагати технологияби минакадиубхIели, дуб-дубли илдигъунти санигIятуни деткайхъес дехIдихьиб. Кункдешуначи бурсибиубти адамтас гьамадли дахъал арц дарес дигули ахъиб. Картошкаличивад вехIихьили итан жершиличи бикайчи овощуни ва цIедеш арцлис асес вирухIели, ванза бузахънилис ва мицIираг адилкьнилис замана харжхIебиранбиуб. Амма исути овощуназир ва цархIилти продуктуназир илди заяхIедиахъес гъудурдирути дахъал химикатуни лерни багьандан, адамтала арадешла даража бархIиличи-бархIи гIяшбикIескабииб. Илди лерилра секIал пикрилизи касили, ишбархIила замана адамти багьла-багьлали дармунтани хIедакибти овощуни-цIедеш даргес къяйцIлизиб саби. Эгер илди даргес бикалли, халаси игъбарра саби.
Дила пикрили, гъамси заманализиб адамти хъумартурти санигIятуни дузахъес, илди «мицIирдарес» къайгъилизиб бирар. СенахIенну мурталра хIяжатдеш лебси саби ахъси даражала берк-бержла продуктуначи, хаслира – диъла ва ниъла. Хурег букнила бетуцла бекIлидиубти бутIни сарливан, илди агарли сеналра гIямал бетхIерар.
Дигеси саби Дагъиста декIар-декIарти дубурла мераначир ванзурби дузахъути, мицIираг адилкьути хозяйствоби, фермаби абхьес жагьил адамтала къайгъни чедиухIели. Адамтас чараагарли хIяжатти санигIятуналара, чули абхьибси баркьудилара мягIничебдеш иргъухIели, гьайгьайрагу, илдала бузерилизир сархибдешуни дирниличира дирхехIе. Хъумартурти санигIятуни «мицIирдирниличи» бяхIчиаибси хIяракатра челябкьлализиб жигарчебли гьалабяхI башниличи бирхаудира леб.