бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«УркIила цIедеш»

«УркIила цIедеш»

Нушала Идбагла ﷺ биштIатас хасдарибти, бегIлара дигути дугьби дирутири: «уркIила цIедеш», «хIулбала шала». Илди дурхIначи дугьаилзухIели гьаман пайдаладирутири.

 

ВиштIаси - ил талихI саби… ВиштIаси нушала Идбаглис ﷺ талихIла хьулчи саби. ВиштIаси – хIулбасра уркIилисра разидеш сай. ВиштIасини уркIира хIулбира талихIли дирцIахъу.

Нушала Идбагла ﷺ гIямру Кьуръангъунти сарри. Илала пикрумира баркьудлумира дархли…

Идбагли ﷺ «хIулбала шала» или ируси виштIасиличила Кьуръайзиб бурили саби «куррату айунин» - «хIулбас разидеш» ибси мягIна.

Рахли беткахъалли хIулбала шала, хIулбала разидеш адам чехIебианвирар. Илкьяйдали виштIасини гIямру даимдирули сари. Аллагьла ﷻ уми адамтази чедиахъули ва далахъули сари.

Кьуръайзиб виштIаси акIни гIяхIла хабарван чебаахъили саби. Тяп илкьяйдали бири МухIяммад Идбаглисра ﷺ.

Нушала Идбагли ﷺ къаравашли вируси РафигI сунела урши Ибрагьим акIнила гIяхIла хабар багьахъурхIели, лагъдешлизивад акьуватурсири. ВиштIаси акIни гIяхIла хабарлизи халбирни – ил адамлис чили гибсил балнила лишан саби.

Кьуръайзиб нушази чебаахъили саби Адамра ХIявара секьяйда Аллагьлизи ﷻ булгутирил чус адабчевси виштIаси вархьахъес:

«ХIуни нушаб адабчевси виштIаси гадли, хIедцун саби нушала деза».

Кьуръайзиб бурили саби цархIилти идбагунала балга-дугIяличилара ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ чус адаб-хIяяличилти дурхIни бедахъес тиладибикIути.

Нуша акIахъубсини Ибрагьим Идбагла балгаличила багьахъур: «ЧевяхIси! Ну ва дила насаб хIед дехIибала (гIибадат) дирутала лугIилизи кадерхахъаба. Дила балга кьабулбара!»

 

МягIничебси:

Чедиб бурибсилизиб нушаб гIибратли биахъубли нушала ЧевяхIси Аллагьли ﷻ чебаахъили саби Суненицун биъни нушаб биштIати лугути ва бяркъ бедахъес ахъри лугуси. Нушаб биалли, ЧевяхIси Кьудратла ВегIличи балга-дугIяличил дугьадилзес саби кавлуси.

 

Амина Аюбова

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Суалти-жавабти

- Хьунул адамла держли ужуси мурул виалли ва илис ва иличи башути юлдашунас къуллукъбирули риалли илис бунагь биусив? Ил хьунул адамли хIяж баралли хIяж кьабулбирусив? - Муруйс къуллукъбиралли хьунуйс халаси кири биуси саби. ДекIарси анцIбукь саби мурул держли ужули виалли, илхIели сабур барили,...


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...