бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Алжанала миц1ираг

Алжанала миц1ираг

Алжанала миц1ираг

Гьаман хьарбиуси суал – Алжанализир ванзаличир хIердирути сегъуна-биалра мицIираг дирутив? Сегъунтив илди?

 

Жаваб: ЧевяхIси Аллагьли ﷻ Кьуръайзиб буриб: «… дугIла мицIираг учидяхъибхIели» (ат-Таквир 81/5).

«Лерилра ванзаличирти мицIирти жан ва кIел дукайчил урцути арцантира дархли, хIушалагъунти цахIнабикуни сари. Нушани белкIлизиб селра убхIебатурра. ГIур илди чула Аллагьличи ﷻ цаладирхъути сари» (аль-АнгIам 6/38).

Ибну ГIяббасли буриб: «Гьар секIал ЧевяхIси Аллагьличи ﷻ учидирхъути сари».

Ишди аятуназибад багьесли саби, Кьиямала бархIи дядлизи уфъибхIели, мицIираг адамти ва жиндри кьяйдали, ЧевяхIси Кьудртла ВегI Аллагьла ﷻ гьалар цаладирхъути сари. МицIирагла дагьри ва цархIилти хIялани агни багьандан, илдала диванра декIарси бируси саби, ил Аллагьлицун ﷻ бала. МицIираглис Алжана ва жагьаннаб, шабагъат ва танбихI дирути ахIен. Даимти гIямру мицIирбарили гIергъи адамтас ва жиндрасцун сари дирути. Илдани чучи зулму барибтазибад жаваб тIалаббиру. ГIур Аллагьли ﷻ илдази иру: «ГIянжиличи шурдухъеная!» ва илди гIянжиличи шурдулхъан. Амма цацадехIти мицIираг адабчебти бусурмантала марти юлдашунили калунти яра бархьдеш багьанданси гьунчир алхунти, Аллагьла ﷻ ахъриличибли Алжанализи адицIур.

Мисаллис буралли, Алжанализир дирути сари Аллагь ﷻ багьандан кьурбандарибти мицIираг. Илкьяйдали имам Мукьатильли белкIунси «Мишкьатуль – Анвар» жузлизиб бурули саби Алжанализи 10 мицIираг адицIниличила: унц, кигьа, валри, кIас, кьял, эмхIе, имиала, вадвади, хя, къача.

(Илди мицIирагличила нушани лябкьуси номерлизиб тIинтIли бурехIе).

 

 

ПатIимат МяхIяммадова

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Чумиздагла пайдаличила

Дурхъаси Кьуръайзиб чумиздагличила чуйнара гьанбушили саби. МухIяммад Идбагли ﷺ бурибсири илдани кьаркьа арадешлис бируси халаси пайдаличила. Сунесра илди дебали дигахъи, хаслира «гIажва» журала. Идбагли ﷺ бурни хIясибли, савли илди 7 чумиздаг деркунсилис я агъули, я сихIрули зарал...