бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

Дудеш

УхIудлизиб кабикибси дергъ бусурмантала тарихлизиб дебали пашманси анцIбукьлизи халбируси саби. Ил дергълизив нушала Идбагра ﷺ вяхъибсири.

Дергъ таманбиубхIели, бархIи ахъилри. Чесабиуси цIябдешлизиб виштIаси урши ита-иша дуцIикIулри. Илала биштIаси уркIилизибси урехи хIулбазиб чебаэс вирулри. Урши сунела дудеш варгес къяйцIлири, амма ил варгес хIейуб… Лерилра илала хьулани чIянкI авлахъличир калун. Лерилра къайгъначи хIерхIеили, уршили дудеш варгес хIейубли, Идбагличи ﷺ дуцIухъун.

Илизи хьарбаиб:

- Чинава дила дудеш?

Нушала МухIяммад Идбагли ﷺ илизи кьутIкьуси бархьдеш буриб:

- ХIела дудеш гIязабти чекасили, вебкIиб, ил Алжанализив вирар!

ВиштIаси урши ил хIекьдеш аргъили висивииб. Илала тIашагарли кадиркути дуцIарти нургъби, дяхIличирад гердикIули, хIевала хъябличи кадиулри. Илала варг игули, рурцIулри. Илини дудеш гIур чехIейу! Илала хъябличи ахIейцIур ва урухиубхIели, илала дукла дигIянхIеркур! Илала биштIаси уркIи пашмандешла децIли пIякьудахъулри…

Идбагли ﷺ илала бекIличи някъ кабихьили иб:

- Гьари, виштIаган! Сен дебали висусири? Диур нургъбину, майсуд! Дигив хIед ну хIела дудеш виубли, ГIяйша (р.гI.) биалли, хIед неш ретарар? Урши гьар секIал хъумартурсиван шипIвяргIиб. Дакьибти дугьбани ил кьакьавакIахъилри. Илди дугьбани уршилизи ятимдеш хъумартахъур.

- Ва Аллагьла Расул, гьайгьайрагу, наб диги… Нушала Идбаг ﷺ разидешли шаладикIути хIулбази хIерикIули, викIар:

- Чи бикIара хIед? - Бужайр (пIяжу, цIерхьси виштIаси ибси).

- АхIенри! ХIу – Башир сайри. Дигуси Идбагли ﷺ виштIасилизи бурибси гIяхIси хабар, бусягIят тIинтIбиуб. Уршила сагати бегIтачил гьанна цархIилти гIямру дехIдирхьур. МухIяммад Идбагли ﷺ уршила бекIличи някъ кабихьиб. Дусми ардякьи гIергъи, Баширли итхIели кадикибти тамашала анцIбукьуначила бурибсири: «Идбагла ﷺ някъ къячбикибси мерлар дила гъез цIябдиуб, цархIилти биалли, хIяндиуб. Гьалав ну маъ-маъикIули, гъай дирхуси вираси, итхIейчивад вархьли гъайвикIанвиубра». Аллагьла Расулли ﷺ дурхIялис бегIтала диги дагьахъес сагадан имкан бедиб. Ил уршилис къакъбяхъли ветаур. Ил анцIбукьли нушара бурсидарира вебкIибсиличила биштIатази къяна хIебурахъес. НушакIун гьаман дикIули дирехIе: «ЦархIил шагьарлизи арякьун…», «ВахъхIи агарли лявкьян…» или биштIати хьулбикIахъулра. Нушала Идбагли ﷺ уршилизи кьутIкьуси биалра бархьдеш буриб: «Ил Алжанализи арякьун» или. Ил децIлизив хIетурли, илала хьулани цархIил шайчи шурдатур, сагати, даимла гIямруличила пикривикIесли уркIичеввариб…

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


ХIижаб бихнила 10 сабаб

Чумал дус гьалаб нуни хIижабла мягIна гьаргбарира, ва ЧевяхIсила уркIецIиличибли гьанна разидешличил ил бихулра. Иш белкIлизиб нуни бусурман хьунул адамтани хIижаб бихнила сабабтачила бурис. Рирхулра ишди баянтани цархIилти рузбира илгъуна баркьуди дураберкIахъес уркIичеббиру.   Се саби...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...