бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Машрикьла хабурти

Машрикьла хабурти

Ухънала жаваб

 

Гьачам жагьси мурул адам сунела пикрумази мурхьикили къунзикIули левли, гьунила дубличи кайибси ухъна адам чеиб. Илизи сунела гIямруличила хьарбаэс кьасбариб.

- Ухъна, хIу духуси, пасихIси, гIямрула хIял-хIякьикьат далуси адам сайри. Бурагу набзи, ну ухънаваили ахIенра, амма хIянчи баргес хIейрулра. Дила урши азгъин сай, рурси чисалра шери рукьес кьабулриркули ахIен, хьунуй биалли, хъулиб селра барес дигули ахIен. Секьяйда гьар секIал гьунчидуршути?

Ухънани илизи хьарбаиб:

- ХIу ЧевяхIси Аллагьличи ﷻ вирхусирив?

- Гьайгьайрагу, вирхусира!

- ХIебиалли иличицун хъарахъили, балга-дугIя дирен. Амма хIела хъа унзаличи уркьули барша ва иличи белкIен: «Даим илкьяйда хIебирар».

Мурул адамли тяп илини бурибси кьяйдали бариб.

ГIяхIцад замана дикили гIергъи, илала уршили сай вегIси хIянчи бузесаиб, рурси адабчевси адамлис шери рякьун ва илис гIяхIси хьунул ретаур. Суненира гIяхIси хIянчи баргиб.

Гьачам сунела машиналичив аркьухIели, илини гьунчи кайибси, баягъи ухъна чеиб.

- Гьу, ухъна, кайили левалрив? Дила гьар секIал гьунчидикиб. Гьанна се бурида хIуни набзи?

Ухъна иличи хIеризурли викIар:

- Или биалра Аллагьлис ﷻ шукру бирес хъуммартид, вари, ва уркьулира баршибси мерличиб бати...

Аргъличила бурала

Гьачам ца архIяличи аркьуси адамлис гьунчив букIун къаршиикиб. Илдани яхши-хуш дарили гIергъи, гьункьяни хьарбаиб:

- ХIу мурталра дубуртачив, авлахъличив сайри, тIабигIятла лишанти дяркъурли ургуд. Бура гьари набзи, сегъунти аргъ-бархIи дирара ишбархIи ва жагIял?

БукIунни жаваб бедиб:

- ИшбархIира жагIялра тяп наб гIяхIбилзусигъуна аргъ бирар.

- ХIуни чинад балуси аргъ хIед дигусигъуна бирни?

- Гьар мурталра вегIлис дигусицун секIал хIебирни аргъили, ну бурсивиубра лебсигъуна аргъ дигахъес. Аргъ-бархIи диаб, цархIил секIал биаб ца Аллагьлицун ﷻ саби барсбарес вируси. Ил багьандан ну вирхулра жагIял биалра, цархIил бархIи биалра наб дигусигъуна аргъ лябкьниличи...

 

 

ГIялила иман

 

Дудешли виштIаси урши ГIяли сунечил варх мижитлизи викули, дехIибайчи, динна кьанунтачи багьла-багьлали бурсивирулри. ГIялис гьар секIал дебали гIяхIдилзулри, ва иштяхIличил мижитлизи вашулри. Амма цагьачам хъули чарухъунхIели ил викIар:

- Дудеш, ну гIур мижитлизи хIякьяс!

- Сен? - тамашавиуб дудеш, - хIедкIун дигусири ила вашес.

- СенахIенну нуни илаб адамти чебаира, сабира телефонтази ахъибти, чичила-дигара гъайбикIути ва бусурмантачи далхIедикибти, вайти хасиятуначилти. Илди лебилра кIибяхIянти саби...

Дудеш пикриухъи викIар:

- ГIяхIси саби. Амма хIу тамай ца пикриличи вакIайчи ца дила тилади бартаахъа.

- Се тиладибарес дигулри хIед, дудеш?

Дудеш викIар:

- Касили шинни бицIибси стакан, кIина-хIяйна мижит алавбара, амма мяхIкамли вии, цалра шинна кIантI дура кIантIмабиркахъид.

Урши тамашавиуб, амма дудешла хъарбаркь таманбарес арякьун.

Камси замана дикили гIергъи, урши дудешличи чарухъун, ва хъарбаркь таманбарниличила багьахъур.

Дудешли илизи 3 суал хьардаиб:

 ХIуни шин архухIели, чилра чеирив телефоннизив виркьуси?

Чеирив гъай-мезлизи ахъибси?

Чили-биалра вайти хасиятуни дакIударили, се-биалра вайси барибу?

Уршили жаваб чарбариб:

- Дудеш, нуни илаб балхIебикибси селра чехIебаира ва илгъуна селра хIебакьира. Ну илдачила ахIенрину пикриикIуси, шин дура кIантIхIедушес къайгъилизиври.

- Бархьси бирулри, дила урши. Тяп илкьяйдали хIу мижитлизи вашухIелира, хIу Кьудратла ВегI Аллагьла ﷻ хъули айцIниличила хъуммартидра, Илини акIахъубтачила пикрихIейкIули. ИлхIелицун саби хIуни гIибадатлизибад пайда кайсуси. Алавчарти адамтани балхIебикибси бирули чебаадли, хIуни жагали бурили аргъахъес чебси саби. Ил барес хIейрадли, бати, хIела иман цIакьбара, гьарил адамли сунес сунени сабину ЧевяхIсила гьалаб жаваб бедлугуси. Илди бархьбарахъес Аллагьлизи ﷻ балга бара.

 

 

ПатIимат МяхIяммадова

 

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...


Хъалибарглис мягIничерти…

> Хъалибарг – дунъяличиб бегIлара жявхIелла социальный бяхIчибизла институназибад ца саби. Илкьяйдали хъалибарг сабира биштIаси пачалихъличи мешубиркуси жамигIятла белхъхIебелхъуси бутIара саби.   ГIямрула илди хIекьдешуначила нушазивад гьарилли балуси саби. ГIядатлибиубливан,...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5 – ибил номерлизиб)   Урег-ибил. Къадагъаласи сари хьунул муруйс, эгер илини хIябал тIалакь дедили виалли, декIардеш агара муруй илди цагьакIли хIябал дедибал яра илди баз ургарли цацали дедибал, яра гьачамли илди дугьби дурибал тамай декIарикес пикриличил. Ил анцIбукьлизир хьунул...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...