бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Давлачевси мурул яра?

Давлачевси мурул яра?

Адамти бурсибиубли саби мурул адамла давла арцличил, юртла кьадарличил, дурхъаси машиналичил ва халаси банкла счетличил умцес. Амма нушала гIямрула башрили чебиахъули саби илди умцлабани хъалибарглизир талихI имцIахIебирни ва чIумадеш кадизахъес хIейрни. Сецад хьунул адамти хIербирули пергер юртаназиб, амма уркIила ряхIятдеш агарли. Ва сецад хъалибаргуни ургабси кьадарла лебдешличил хIербирути леба дигили ряхIятдешли ва баракатли бицIили. Илдачи хIерикIусилис гьанбиркесли саби илди саби бегIлара давлачебти или. ИмцIаливан илкьяйдали бетарулира саби.

 

Мурул адамла гьарли-марси давла илала арцла кисаличибад ахIенну бехIбирхьуси адамдешличибад саби. Илини балахъули сай хьунуйзи сари кьиматларирни, ва чебиахъули сай сунела гIямрулизир ил лерниличибли сай гьатIира давлачеввирни ва талихIчеввирни, хъалибарглизиб баракат имцIа-бирни. Илини ил марбирули сай ва баркалла балахъули хьуна хIурматбирули сай. Бурибси гIяхIси гъай, хIурматбирни, лехIяхъес бални, уркIи-уркIилабадси диги ва хIеруди - илди хъалибаргла гIямрулизир дебали мягIничерти сари. КIилилра - муруй ва хьунуй гьар бархIила гIямрулизир илди дузахъалли, ил саби бегIлара халаси давла, сабира адамтала уркIбас дебали гIягIниси.

Буралли, имцIатигъунти хьунри арц камли диъниличи ахIенну кьабулагарти, чучи камли пикри бяхIчииъниличи саби. Илдас децIигули саби чули лерилра цIакьани хъулирти хIянчилис харждирухIели, барибси чехIе-биъни ва кьиматлахIебирни. БархIи ахъибхIелира сунечи лехIирхъуси ва сари рамсни чебиуси агни багьандан. Сари муруйс ва хъулибтас гIягIнили риъни чехIебиухIели, дакIубируси разиагардеш саби.

Давлачевси мурул - ил сай хьунуйзи гьар секIайзибад урехиагни чебиахъуси ва мяхIкамрируси: хъули бекIахъ кабихьнилизибцун ахIенну, дягIбиртала манзил ил уряхIхIерирни, илала кIантIидеш багьандан дукархIебирхIни, жал бетаурхIели гьаларти хатIаби уркъухIедирхъни балахъуси. Сунела хъулир илкьяйда гIерруцибси хьунул адамла даража мяхIкамли бируси саби ва илис сунела багьа агарси хазна лебни иргъуси сари.

Илкьяйдали давла хIяланала сахаватдешлизиб дакIубулхъуси саби, мас-мулклизиб ахIенну. Леб харжанас сахаватти адамти, амма пишбяхъес ва баркаллала дугьбас кьиркьирти. Леб арц камли хьалли, дигили ва малхIямдешли бицIибти. Иличибли ишаб хъалибарглис хIяжатти харжани хIедирахъниличила ахIен гъай. Исламла динни хъалибарг хIербарахъес хъарбарибси саби ва ил мурул адамла чебла саби. Амма иличибли цархIилти къуллукъуназивад акьувалтуси или гьанбиркни хатIаласи саби. Хъали хурегличилцун ахIен хIербируси, илис хIяжатси саби уркIецIи, хIурмат, малхIямдеш, диги ва гIяхIдеш.

Гьарли-марли давлачевси мурул сай хъули ацIибхIели ряхIятдеш бихуси. ГъайикIухIели бирхаудичевси, хьунул хатIарикалли - илис кумекбируси. Хьунуй гIяхIдеш биралли - муруй баркалла балахъуси ва гаприруси. ГIямру къиянтили детаурхIели - ил гIяхIти хIял-тIабигIятличилси, гьаргси уркIиличил ва ЧевяхIсиличила гIяхIти пикрумачил кавлуси.

Ил багьандан саби халаси давла, сабира мура биэс бируси банкла счет ахIенну, ряхIмучебси уркIи ва гIяхIти къиликъуни сари. Илини сунела хъули цархIилталара уркIби дитIикIути сари. Ил давла саби дарсдешунани, бурхIнани ва дунъяли сунезибад кебасес хIейруси.

 

МухIяммад Давудов

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


«Дарга, барая балга»

ГIяллаева ПатIимат БяхIмудовна акIубси сари Дахадаевла районна КьярбачIимахьила шилизир 1981 ибил дуслизир. Илала белчIуди 1987 ибил дуслизиб бехIбихьибсири, Къаякентла районна Сагаси Вихърила школализиб. БелчIудилизир гьаларяхI аррякьунси илини кIел класс тамандариб ва КьярбачIимахьила школализиб...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...


Чили жаваб лугуси?

ХIера, нушала улка 35 дус хIербирули саби базарла экономикала журализиб. Демократия саби ил, бикIули саби нушачиб. Гьалаб социализмала улка сабри. Дила пикрили, гIядатла адамлис дебали балбикибси пачалихъла кабиз сабри ил. ГIе, гьаларти дусмазиб, гъаибил даршдуслихъла гъаибти дусмачибад...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерлар яра палтарличир житала гъез диалли дехIибала халдирутив? Ислам хIясибликIун жита умуси мицIираглизи халбируси саби. - Имам ан-Навави «Мингьаж ат-ТIалибин» жузлизив викIар: «Кьаркьа кесекуни мицIираглизирад декIардикибти, илкьяйдали гъезра, бебкIибси...


Россия гъармука улка ахIен

Нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила хасси балбуц 1941-1945-ибти дусмазиб Германияла фашистуначил кабикибси нушала ВатIа ЧебяхIси дергъичиб бухъянбитIи саби. Ил багьандан ургар Россияла Президентла пресс-секретарь Дмитрий Песков илис «нушала улкали Украинализиб дурабуркIуси дявила...