бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Давлачевси мурул яра?

Давлачевси мурул яра?

Адамти бурсибиубли саби мурул адамла давла арцличил, юртла кьадарличил, дурхъаси машиналичил ва халаси банкла счетличил умцес. Амма нушала гIямрула башрили чебиахъули саби илди умцлабани хъалибарглизир талихI имцIахIебирни ва чIумадеш кадизахъес хIейрни. Сецад хьунул адамти хIербирули пергер юртаназиб, амма уркIила ряхIятдеш агарли. Ва сецад хъалибаргуни ургабси кьадарла лебдешличил хIербирути леба дигили ряхIятдешли ва баракатли бицIили. Илдачи хIерикIусилис гьанбиркесли саби илди саби бегIлара давлачебти или. ИмцIаливан илкьяйдали бетарулира саби.

 

Мурул адамла гьарли-марси давла илала арцла кисаличибад ахIенну бехIбирхьуси адамдешличибад саби. Илини балахъули сай хьунуйзи сари кьиматларирни, ва чебиахъули сай сунела гIямрулизир ил лерниличибли сай гьатIира давлачеввирни ва талихIчеввирни, хъалибарглизиб баракат имцIа-бирни. Илини ил марбирули сай ва баркалла балахъули хьуна хIурматбирули сай. Бурибси гIяхIси гъай, хIурматбирни, лехIяхъес бални, уркIи-уркIилабадси диги ва хIеруди - илди хъалибаргла гIямрулизир дебали мягIничерти сари. КIилилра - муруй ва хьунуй гьар бархIила гIямрулизир илди дузахъалли, ил саби бегIлара халаси давла, сабира адамтала уркIбас дебали гIягIниси.

Буралли, имцIатигъунти хьунри арц камли диъниличи ахIенну кьабулагарти, чучи камли пикри бяхIчииъниличи саби. Илдас децIигули саби чули лерилра цIакьани хъулирти хIянчилис харждирухIели, барибси чехIе-биъни ва кьиматлахIебирни. БархIи ахъибхIелира сунечи лехIирхъуси ва сари рамсни чебиуси агни багьандан. Сари муруйс ва хъулибтас гIягIнили риъни чехIебиухIели, дакIубируси разиагардеш саби.

Давлачевси мурул - ил сай хьунуйзи гьар секIайзибад урехиагни чебиахъуси ва мяхIкамрируси: хъули бекIахъ кабихьнилизибцун ахIенну, дягIбиртала манзил ил уряхIхIерирни, илала кIантIидеш багьандан дукархIебирхIни, жал бетаурхIели гьаларти хатIаби уркъухIедирхъни балахъуси. Сунела хъулир илкьяйда гIерруцибси хьунул адамла даража мяхIкамли бируси саби ва илис сунела багьа агарси хазна лебни иргъуси сари.

Илкьяйдали давла хIяланала сахаватдешлизиб дакIубулхъуси саби, мас-мулклизиб ахIенну. Леб харжанас сахаватти адамти, амма пишбяхъес ва баркаллала дугьбас кьиркьирти. Леб арц камли хьалли, дигили ва малхIямдешли бицIибти. Иличибли ишаб хъалибарглис хIяжатти харжани хIедирахъниличила ахIен гъай. Исламла динни хъалибарг хIербарахъес хъарбарибси саби ва ил мурул адамла чебла саби. Амма иличибли цархIилти къуллукъуназивад акьувалтуси или гьанбиркни хатIаласи саби. Хъали хурегличилцун ахIен хIербируси, илис хIяжатси саби уркIецIи, хIурмат, малхIямдеш, диги ва гIяхIдеш.

Гьарли-марли давлачевси мурул сай хъули ацIибхIели ряхIятдеш бихуси. ГъайикIухIели бирхаудичевси, хьунул хатIарикалли - илис кумекбируси. Хьунуй гIяхIдеш биралли - муруй баркалла балахъуси ва гаприруси. ГIямру къиянтили детаурхIели - ил гIяхIти хIял-тIабигIятличилси, гьаргси уркIиличил ва ЧевяхIсиличила гIяхIти пикрумачил кавлуси.

Ил багьандан саби халаси давла, сабира мура биэс бируси банкла счет ахIенну, ряхIмучебси уркIи ва гIяхIти къиликъуни сари. Илини сунела хъули цархIилталара уркIби дитIикIути сари. Ил давла саби дарсдешунани, бурхIнани ва дунъяли сунезибад кебасес хIейруси.

 

МухIяммад Давудов

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Дурхъати дугьби

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли декIарбарибти дурхъати идбагуни адаб хIяяла ва сабурла шайчиб адамтас гIибратли бирутири. Илдазибад гьарилла дугIя лебсири, илала кумекличил Аллагьличи ﷻ дугьабилзутири ва ЧевяхIсини илдас жаваб чарбирусири.   Айюб Идбагла дугIя Айюб Идбагличила нушани газетала...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...