бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Умму Салама

 

Ил Идбагла ﷺ хьунул давлачебси хъалибарглизирадси сарри. Цайналис ил шери рякьунсири ГIябдуллагьлис, илра давлачевсири. Илди кIилилра цаибти бурхIназибал ислам дин кьабулбариб. Ил Махзум бикIуси кьамлизирадси сарри. Ил цаибти бусурмантазирад сарни багьандан Маккализиб илисра гIелабадкабиркули калунтири. Ислам багьандан илини кIина гьижра дураберкIиб, гьала-гьала ил Эфиопиялизи гечриубсири, гIур Мадинализи.

 

 

Иличил варх лерилра иличи дякьунти къиян-жапализи викибсири илала цаибил мурулра. Сари Умму Саламани бурни хIясибли, ил гIядатла ахIенси адам сайри. Дахъал думси сунечил дарх деркIибси Абу-Салам Маккализив таманкайубхIели, Умму Салама накъбачиб дурхIнира сарира сарицун калунсири. Сунела ватIайзирад гьарахъли къарширикибси бахъал дурхIнала неш, декIти гIямрула гъяжлиурси адамлис кумекла някъ гьабатурсири Абу-Бакарли ва ГIумарли, амма ил сунес кумек барахъес кьабулрикибси ахIенри. СенкIун илини сунела мурулла мер буцеси адам чеибси ахIенри. Ахирра иличи хъайчикайэс дигулра или Идбаг ﷺ дугьайзур. Ил халати кабизалачердешла регI хьунул адам Ислам багьандан лерил секIайзирад мяхIрумриубси, гIярабунала давлачебси кьамлизир дахъал думси деркIили гIергъи, къарциндешлизир хIерриэс кьабулрикес хIерири. Илис кумекбарес чебсири, илизирти халати адамдешалра кьиматла дарили, илини сунени дакIударибти къайгъни чедаили. Идбагли ﷺ иличи хъайчикайили, гамъас илгъуна кумек гIеббаахъиб, ил ва илала дурхIни сунела хъалибарг бетаахъур. ВиштIахIейчивад пякьирти гIеббурцули, цIуръабас кумекбирули калунси илини сунечи хъарбикибси чебла таманбариб. Аллагьла Расулличил ﷺ илини жагати гIямру деркIиб, иличил барх хIяж бариб, гъазаватуназир бутIакьяндеш дариб, архIябачи рашули калун.

Умму Саламара, ГIяйша кьяйдали, духусира сарри, пагьмуртачил декIаррулхъусири. Ил насихIятчи сарри, дин тIинтIбиресра илизир халати устадеш лерри. Ил Идбагличирра ﷺ дахъал секIайчи регIриуб ва лебилра хьунул адамтас дахъал гIяхIдешуни дарес бажардирикиб, чеббикIибси гьунчир дахъал сархибдешуни диахъуб. УрегцIали дусла гIямрула адам, илхIелира сунелара дурхIни лебси, бахъал дурхIни лебси гамъа хьунуйчи хъайчикайъни цархIил тяхIярли баянбарес хIейрар, ил къайгъили алавруцниван ахIи.

Идбагли ﷺ дунъя батурли гIергъира ил рахъхIи хIерриуб. Ил ребкIиб 84 дусла гIямруличир, гьижрала 60 - ибил дуслизир. Илис Абу Умаятла рурси Хинд бикIутири. Аллагь ﷻ разили калаб сунечи Аллагьла Расулла ﷺ хьунул – бусурмантала неш Умму Саламачи.

 

Лаюса Юсуфова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Хьунул адамла дехIибала

Хьунул адамла дехIибайзир мурул адамлайзирад декIардулхъути цацадехI хасдешуни дирар, илди кIидехIлалра хьулчи ца биалра.   БегI гьалаб ил хасдеш декIарбулхъан, хьунул адамли дехIибала дехIдирхьухIели «Аллагьу акбар» или някъби ахъдурцухIели, илхIели ва кIинайс гьар...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...