бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги берхIи абухъайчи кавлуси саби. Ил дуги лигIматуни лугути малаикуни дунъяличи кабицIути саби, шайтIан рахажуначил билгьуси саби, чисалра диргалахIебухъахъес багьандан.

 

Лайлатуль Кьадрила дуги ванзаличи кабицIути малаикунала бахъдешли, гьаваличи лайбакIибси буреба балли илдала букIрачи кабиркур. Илди лебил малаикуни Аллагьлизи ﷻ тиладибикIути саби ил дуги гIибадат бирутала бунагьуначивад чевверхахъес.

БерхIи абухъунхIели лебил малаикуни зубрази чарбулхъути саби. Ил дуги авбехI адамтачивад ахIенси, лебил бусурмантала бунагьуначивад Аллагь ﷻ чевкархар:

– держлукьла;

– бегIтала хIурмат ва ибси хIебирусила;

– тухумдешла бархбасуни хIедузахъусила;

– бусурман динна узичи хIябал бархIила чеди гьимукIили кавлусила.

Лайлатуль Кьадрила дуги гIибадатлизиб буркIутани суннатла дехIибала диру, кIикIел ракагIятла дирули шаладикайчи дирес асубирар. ДехIибала калунтани илди черихъу Лайлатуль Кьадрила дуги Кьуръан ЛавхIуль МахIфуз бикIуси удибси закличи хьурабарибси саби. Илабад Жабраил малаикли Аллагьла ﷻ хъарбаркь таманбирули Идбагличи ﷺ 23 дусла бухIнаб хьурабарибси саби. Аллагьла Расул ﷺ викIусири: «Лайлатул Кьадрила дуги Рамазан базла чидил-дигара дугиличил цугбикес бирар» или. Лайлатуль Кьадрила дуги чидил дуги бирарал бурес вирхIейрар, сенкIун гьар дус ил декIар-декIарти дугурбазиб бакIес бирар ва ил дигIянбарибси саби. Ил дигIянбарнила хIикматра – эгер адамтани ил дугила замана балути биалри, илдани ил дугицун буркIи гIибадатлизиб. Ил дуги гIибадатлизиб беркIес дигутани лебил Рамазан баз Аллагьлис ﷻ гIибадат биру. Муслимлира Бухаринира ишгъуна хIядис лебкули саби: «Идбагла ﷺ хьунул ГIяйша рикIусири Рамазан базла бегIла гIергъити 10 бархIи Идбагли ﷺ сунела буруш бучили гIямзила кабихьили, дугурби гIибадатлизир дуркIутири или. Идбаг ﷺ иш дунъяличив агархIелира илала хьунранира илкьяйда бирусири.

Дурхъати асхIябтани дурутани ва хIядисунани якьинбирули саби Лайлатуль Кьадрила дуги Рамазан базла гIергъити 10 дугила цализиб лябкьни. МухIяммад Идбаг ﷺ викIусири: «Лайлатуль Кьадрила дугиличи хIуша Рамазан базла бегIла гIергъити 10 дугила тякти лугIибазир хIердикIеная». Илди сари 21, 23, 25,27, 29 - ибти Рамазан базла дугурби.

Нушала Расулуллагь ﷺ Рамазан базла гIергъити 10 дуги, усуси ахIенри, лебилра сунела гьамтира чебаргъахъили, дугурби гIибадатуназир дуркIутири.

Ил дуги Аллагьла Расулли ﷺ ишгъуна дугIя бучIусири имцIали:

«Аллагьумма иннака гIяфуввун тухIиббуль гIяфва фагIфу гIанна».

Ил дугилис хасти лишанти лерти сари: декIарси шала, сабира дунъяла шалаличи мешули ахIенси, тIабигIятли, галгубани Аллагьлис ﷻ гIибадат бирули дирар, малаикуни чебаэс ва илдала тIамала бакьес вирар, шаладиркни декIарси, тамашала жагадешличил декIарбулхъан. Амма илди лишанти чехIедаалра ил дуги гIибадат барибсилис лугуси кири камхIебирар. Илди лишанти биалли, мурталра гIибадатлизибти, ахъси даражала адамтани, шуйхрани, авлияунани чедиути сари.

Аллагьли ﷻ гьарил бусурмайс ахъри ва цIакь габ Рамазан базла лерил дугурби гIибадатлизир деркIахъес ва гIяхIти баркьудлуми имцIадиахъес. Амин.

 

Давуд ХIясанов

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...