Дагъистайзиб сагаси хъали баргибти
Палестинализир кадикибти анцIбукьунала манзил 2023 ибил дуслизиб Гъазализибад гечбарибти 200-личибра имцIали адам Дагъистайзи бакIибтири. Илдазибад байхъала биштIати саби.
Илди МяхIячкълала мякьлабси санаторийлизиб мерлабариб, палтар-кьяшличил, хурегличил, техникаличил ва телефонтачил гIеббуциб. ДурхIнас муридешуни ва савгъатуни дедиб. ИтхIейчибад илди ишаб хIербирули саби. Илдани халаси баркалла балахъули саби нушала улкала Президентлис ва дагъистанлантас саби гIеббуцнилис. Илдазибад имцIатигъунти тухтурти ва инженерти саби, сабира гьаларти дусмазиб нушала улкализиб багьуди кайсули калунти. Илдала кьисмат мешуси саби. Илди гьар секIал агарли калун – юртани, гъамти, юлдашуни. ГIядатла гIямру дявиличи шурдухъун. ГIярабунала хъалибаргуназиб бахъал биштIати леб хIябличибад бехIбихьили шуличи ва имцIалира бикайчи. Илди хIербируси санаторийлизир лерилра шуртIри акIахъубли сари ва бархIилис хIяйна буцIарси хурегли балхули саби. БиштIати дурхIнала унхърази ва школабази башути саби. Халати биалли хIянчиличил гIеббуцили саби. Илдани чеимцIаси багьуди кайсули саби медицинала бузери бузахъес хIяжатти документуни касесли. Илкьяйдали урус мезличи руркъули саби.
Дагъистайзиб хIербирути имцIатигъунти санигIятличи ункъли бегIбиубти тухтурти саби, Санкт-Петербурглизиб, Волгоградлизиб, Астраханьнизиб Ростовлизиб ва цархIилтира шагьуртазиб багьуди касибти.
Наб ца илгъуна палестиналанничил тянишриэс кьадарбиуб. Ил сай Муса Ихаб – тухтур-психоневролог медицинала гIилмуртала кандидат, бусягIятла замана МяхIячкъалализибси клиникализив узуси.
- Секьяйда кьасбарибтири хIуша Дагъистайзи дакIес?
- Адамти гечбарес "гуманитарный коридор абхьибхIели" Россияла Федерацияла посольстволи кумекбарибсири нуша гечдарес. Нушала хъали тIутIубиуб бомбабауб ва дила узбира гъамтира алхун. Ну узуси больницализирра дирули калунра, амма больницара ракетабала бяхъянау бикиб. Дазуличирад ляркьухIели набзи хьарбаиб чина аркьусири или, нуни бурира Дагъистайзи или, хIебалас итхIели севан илкьяйдали бурес гьанбикибал. Нуша пашманхIейубра Дагъистайзи дакIниличи.
- Больницализибси хIела бузериличила се бурида?
- Ну Гъазализив узухIели, дила ну-вегIси методика пайдалабирусири, зягIиптас кумекбирнила: биштIатала ДЦП-ла, биштIатала ва халатала психологияла, хIял чебашнила, биштIатала гьалабяхI башни тIашбизнила шайчибси ва цархIилтира излуми сагъдарес кумекбируси. Ил тяхIяр ишабра бузахъулра, зягIипти ишабра бахъал саби, хаслира биштIати-ургаб. Илдас кумекбарес къайгъилизивра. Цазаманализир урус мезра руркъулра гIяхIил дагьес багьандан.
- ХIушачибти зягIиптала ва ишабтала декIардеш лебу?
- Халаси декIар барсдеш чебиули ахIенра, излумира цагъунти лер, диагнозунира мешути дирули сари. Амма ишаб зягIипти биштIати бахъал лебтиван билзули саби, гьачамлис бурес къиянни саби ил анцIбукь селичил бархбасунсил.
- ХIянчи баргес къияндешуни акIубу?
- Ну Россиялизив учIули кални багьандан ва мез далнила гIяхIдешличибли халаси декIар къияндеш аги. Нушаб бузерила ва медицинала шайчирти Министерствобани кумекбариб санигIят хIясибли хIянчиличи кадатес. Нушани ишарти сертификатуни касес багьандан, имтихIянтира дуцира, санигIятлашалси устадеш чедаахъира. Дила бузерила стаж камси ахIен, имцIаливан неврология-психиатрияшалси саби, психиатрияла шайчивси медицинала гIилмуртала кандидатла у лебси саби. Ил багьандан документуни бекIдиубмад клиникализиб бузери бехIбихьира.
- Ишаб хIед балути лебтирив?
- ГIе, нуни ишав гьалав валуси дила юлдаш варгира, дагъистанлан. Ил наб узиван кайзур, халаси кумек бариб, гIеввуцира. Нуша кIелра дебали разидиубра къаршидикниличи ва бусягIятра бархбасуни дузахъулра. Нуша гIяхIли кьяйдали кьабулдарес гьарил юртлизибра бархли хIядурли биъниличи халаси разидеш леб. Нуша думсули ахIенра хIушала республикалис ва улкалис баркалла дикIес нуша дерцахънилис. Ил секIал гIямрулизиб мурталра хъумхIертеси саби, ва чинабалра гIибратли биэси.
- СецадхIи ишар калес кьас леба?
- Белгиси замана бурес къиянни саби. Гъазализир ва алавти мер-мусаличир гьаларра гьар 2-3 дусла духIнар дявти детурхутири. БусягIятла манзилла дявила тяхIяр декIарси саби, ил дакIу-гьаргли дурабуркIуси халкь къирбирнила балбуц бетаурли саби. Амма нуша дирхулра, гьайгьайрагу, дургъби тамандирниличи ва нушаб дигахъахIери нушала ванзаличи чардухъес, алхунти нушала гъамтала хIили иркибси биалра… Ишабси мер, аргъ-гьава ва урхьудуб Гъазализибсиличи мешусиван билзули саби, ва хъулиб кьяйдали урехиагнили ряхIятдеш алкIахъули саби, мякьлар мижитунира лер. Амма бегIлара мягIничебси адамтала гIяхIялдеш ва уркIи гьаргдеш саби. Биалра, нушала кьас саби хъули чардухъес ишар гIяхIцадхIи хIердиэс кьадарбиалра...
Баркалла, Муса, ихтилатлис. Нуша биалли даим дулгулра ва гьархIели балга-дугIя дирулра хIушала ванзаличиб ЧевяхIси Кьудратла ВегIла ахъриличил даршудеш кабизахъес ва хIуша ванзаличи чардухъахъес кьадарбиаб или.
Гьайгьайрагу, Муса Ихабли бурни хIясибли, ишабти халкь гIяхIти ва гIяхIялдешчебти саби, уркIи иргъути ва палестиналантас ишаб хIербиэс, бузес ва дин бузахъесра бархли гьамадли саби. Амма гьарил адамлис чула саби акIубси ВатIан дигахъу, ил сегъуна-биалра, ва даим иличи уркIи гьуцIбикIар.