бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.

 

ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари хъалибаргуни мяхIкамдарес дяхIчиаибти. Россияла Пачалихъла Думализиб 31-эсил закон кьабулбарили саби хъалибаргла дурхъати гIядатуни чIумадирниличила. Иличила багьахъур Пачалихъла Думала председательла заместитель Анна Кузнецовани. СенахIенну, чIумаси хъалибарг пачалихъла ва жамигIятла къакъбяхъ саби ва илизибад саби дигахъуси илдала челябкьлара. Илала гъай хIясибли, Европализибад гIядатлидиубти хъалибаргунала дурхъадешуни ва кьиматчерти хасдешуни гIердурцути 3 азирличибра имцIали бахъал биштIатачилти хъалибарг Россиялизи гечдиубли сари. Россиялизиб бекIлибиубси ва мягIничебси пачалихъла масъала саби дурхIни мяхIкамбирни, хьунул адамли ва мурул адамли акIахъубси хъалибарг гIеббурцни ва илдала ихтиюрти далтахъни. Пачалихъли кумек гIеббиахъули саби россиялантас улкализи чарбухъахъес, хаслира гIядатли ахIенти биштIатала бяркъла масъулти гужли илдачи чедилгьухIели.

Россиялизиб илкьяйдали хIукму лебси саби дурхIни адхIелкIахъниличи жибирес къадагъабируси (чайлдфри). ДурхIни мяхIкамбирнила БархIилис хасбарили ВЦИОМ-ли хьарбауд дураберкIибхIели 2001-ибил дусла гIергъи акIубси гьарил 10-ибиллис дигули сай 1-цун виштIаси, гьарил 5 -ибиллис биалли биштIати агарси хъалибарг. Лерилра динаназиб хъалибарг бегIлара мягIничебси адамтала цахIнабиклизи халбируси саби ва илди дурхъати гIядатуни гIердурцути сари. Бусурман диннизибра хъалибаргла ва биштIати дурхIнала даража дебали ахъбуцибси саби.

Буралли, ца жагьил адамли арц цаладяхъили уили сай хIяж барес яра хъайчикайэс кьасличил ва чидил гьалаб баралли гIяхIсил Идбагличи ﷺ хьарбаэс вакIили сай. Идбагли ﷺ биалли, жагьил адамлизи маслигIятбарили сай гьаланачи хъали-цIа дуцахъес, гIур биалли хIяж дураберкIахъес. Илцадра хъайчикайибсила даража ЧевяхIсила гьалаб ахъси саби.

Ишаб цагьатIи хIукмуличила гьанбушес дигулра, – ил саби нушала улкализибти биштIати жинс барсбарес асубирути улкнази бедлугахъес къадагъабируси. СенахIенну ишавад арукибси дурхIя сегъуна хъалибарглизи виркусил багьес хIейрар, ца жинсла бегIтала хъалибарглизилра биштIатачиб чебдукарбирхIуси хъалибарглизи виркусил. Илди хIукмурти дулъутас танбихIра лайикьси бируси саби. Ил багьандан хIушала хъалибаргуни, дурхIни ва гъамти мяхIкамбарая. Нушани биалли цархIилти хIукмуртачила тIинтIли бурес къайгъибирехIе.

 

Наида Гъуруева

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Чили жаваб лугуси?

ХIера, нушала улка 35 дус хIербирули саби базарла экономикала журализиб. Демократия саби ил, бикIули саби нушачиб. Гьалаб социализмала улка сабри. Дила пикрили, гIядатла адамлис дебали балбикибси пачалихъла кабиз сабри ил. ГIе, гьаларти дусмазиб, гъаибил даршдуслихъла гъаибти дусмачибад...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


РабигIуль-авваль базла дурхъадеш

РабигIуль-авваль баз ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дурхъабарибси саби лебил Сунени бархьибти идбагуназивад бегIлара Сунес дигуси Расул ﷺ акIни багьандан. Ил сабабли ил нушаб лебтасалра дебали дигахъес чебсира саби. РабигIуль-авваль – нушала дурхъаси Идбаг ﷺ акIубси баз саби, нуша жагьаннабла цIализирад...


Идбагла ﷺ гIяхIти хIял-­тIабигIят

Дурхъаси Кьудратла ВегI Аллагьли ﷻ МухIяммад Идбаглис ﷺ гIяхIти хIял-тIабигIятра, жагати куц-бекIра, арадешра дедибтири. Ил лебтасалра ряхIму-уркIецIи сайлин ва гIибрат сайлин вархьибсири. Лебилра Аллагьли ﷻ адамтачи бархьибти идбагунала чердикIибти къиликъуни лертири илизир: гIякьлу, ряхIму,...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...