бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:

1. «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад Ну чевурхус».

2. «АвцIали бархIи жамигIятла савлила дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ кIел секIайзивад уцахъу:

1) Жагьаннабла цIализивад;

2) кIибяхIяндешлизивад (мунапикьдешлизивад)».

3. «ХIерейсла дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ Жагьаннабла цIа хIярамбиру».

4. «ХIери гIергъила (гIаср) дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ бунагьуназивад умувиру».

5. «БархIехъла дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ Жагьаннабла цIа хIярамбиру ва илис СиратIла гуми ахъахъес нур пешкешдиру».

6. «Дугила дехIибала чедетаахъили дирусилис халаси ужраван, дехIибала чедихIяртли детурхахъусилис Аллагьли ﷻ халаси танбихIра гIеббиахъуси саби. Мисаллис, иличила бурили саби Кьуръа «МагIун» (садакьа) бикIуси сурала 107 – ибил аятлизиб».

Идбагли ﷺ хIядислизиб буруливан, чедихIяртти дехIибайзибад Аллагьли ﷻ дурусси бутIацун саби кьабулбируси. Дуббуцарла Рамазан базла дехIиба дурхъадешличила хIядисли бурули саби: «ХIушазивад ца Рамазан базлизив чевсаргъибхIели, ва сунела бурушлизив ца шайчивад итил шайчи шурухъунхIели, малаик илизи викIар: «Айзи, хIу Аллагьли ﷻ мубараквараби ва хIечи уркIецибараб».

ДехIибала дарес кьасличил ил айзурхIели, илала буруш тиладибулхъан: «Я Аллагь ﷻ, пешкешбара илис чебяхIси буруш».

Илини сунела палтар челгьухIели, Аллагьлизи ﷻ палтар тиладидулхъан: «Я Аллагь ﷻ, илис Алжанала палтар пешкешдара».

ЧегьурхIели, дабрира тиладидулхъан: «Я Аллагь ﷻ, СиратIла гумиличир илала кIелра кьяш чIумадара».

Ил тIалхIяналичи ветаибхIели, тIалхIянара бусравдулхъан: «Я Аллагь ﷻ, савгъатдара илис Алжанала пигьлуми».

Дазала дарибхIели, шинни тиладибиру: «Я Аллагь ﷻ, умувара ил бунагьуназивадра балагьуназивадра». ДехIибала дарес айзурхIели хъали дугьабилзан: «Я Аллагь ﷻ, илала хIяб бягIура шалара бара».

Гьар секIайчи сунела ахъри чебетиуси Аллагь ﷻ хIерилзан иличи Сунела ЧевяхIдешличил ва викIар: «Я дила лагъ! ХIу дугIяличил дугьаилзен - Нуни жаваб лугас. ХIуша бунагьуначивад чевверхахъес тиладидикIеная. – Ну хIушала бунагьуначивад чевурхус». Ташмишдеш агарли, ил халаси ужра саби. ДехIибай диштIати бунагьуни ицу, амма халати бунагьуни: адам кавшни, ширк, зина, сихIру ва цархIилтира. – хIейцу.

ХIядисли бурни хIясибли, бержибсила авцIали бархIила дехIибала кьабулдирути ахIен. ДехIиба дучIутазив хатIахIеркули виалли, бержилра или, дехIибала хIедарили урдатесра гьеч асухIебирар.

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...