бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДехIибала дирухIели хIейгести хатIаби

ДехIибала дирухIели хIейгести хатIаби

ДехIибала дирухIели хIейгести хатIаби

Ишар гьандушибти хатIабани, ил цацун биалра дехIибайзиб нукьсандеш алкIахъу, илгъуна хатIаличил дехIибала кьабулдирути диалра. ДехIибала хатIабазирад умули, саркъахъили ва чедетаахъили дурадеркIнили илдала кьимат ахъбирахъу, илди жагадирахъу.

 

Карагьат

 ДехIибала дирухIели карагьат саби:

1.ХIяжатханализи укьес гIягIнидешли кьакьаварибхIели дехIибала дарни.

2.Алавчарли баралра хIерилзни.

3.Се-биалра убасни, хахамбарни, гъез хIяршдарни.

4.Мурул адамтани дехIибайзив тIашхIели, кьяшми дарх кадалтни.

5.Гушли дехIибала дарни, кьанхIедирули диалли, беркалара хIядурли лебли.

6.ГIяшли делчIес гIягIнити ахъли делчIни.

7.ХIямамлизир, базарличир, хIябразир, киласализир, няс цаладикибси мерличир, мицIираг цаладиркуси мерличир, гъятIбиънила урехи лебихIир, дебали гьанкIикIули дехIибала дирни.

8.ДехIибала дирухIели, чизи-биалра сегъуна-биалра лишан барни.

9.ДехIибайчир къидала уди някъби кадихьни.

10.ДехIибала дирухIели, Аллагьличила ﷻ пикрумазивад улхъахъути секIайчи хIерилзни: сягIятличи, някьишличи ва цархIилти.

11.Зараллизивад уруххIекIуси мерлар хIулби кьяпIдарни.

12.ХIевала дулгъуби гIегIдер-гурли дехIибала дарни.

13.ГьаладяхI яра лехIел (балуй) шайчи тудяхъни.

 

ДехIибайчир хIейгести, чули кири камбирахъути гъарацIуни

Удир гьандушибти гъарацIуна-зирадра дехIибала умули диъни дебали дигеси саби:

1.ДехIибала дирухIели алавчарли хIеризни.

2.Кьяшми хъуцIрумачир имцIали дягIули кадатни, хаслира жамигIятла дехIибайчир, кIелра шайчибти унрубас диргалаулхъули.

3.Кьяшми дебали гъамли кадатни (ца чIимличир гъамли).

4.Кьяшми кьячIуби чедетаахъили, гумли декIарли кадатни.

5.ГIяшли делчIес гIягIнити, цархIилтас диргалаулхъули, жамигIятла дехIибайчир ахъли делчIни.

  1. 6. «ФатихIя» бучIухIели, някъби къидала уди, къидала чеди шайчи, гIяхIцад алгъай шайчи кадуцни. (ГIягIниси мер – алгъай някъла жимгIя тIул бархьбарибхIели, къидала чухълаличи чебетаэс).

7.ЖамигIятла дехIибайзиб имамлис гьалаб «Амин я роббаль гIяламин» ирни.

8.РукугI бирухIели, дебали къухIизни.

9.РукугIлизир някъби газа някъбазирад далкIахъни, (дархьли хIедиубли).

10.СуждабирухIели, гьала-гьала ванзаличи някъби кагахъни, кьукьуби ахIи.

  1. 11. «АттахIийятулизиб» «илла Ллагь» ибхIели тIул зубрази бяхIчиаэсли дебали ахъбуцни, ил вяшбикIахъни, «илла Ллагь» ибмад гIяшкабирни (бара ахъбиахъубли, къухIли тIул лерилра балгни делчIайчи бихIуси саби).

12.Гьар «Аллагьу акбар» ибхIели, чедаахъибти авалра хIяйзир ахIи, лихIбачи адаайчи ахъдурцни.

13.Суждаличи арукьес гьалар лагдяхI шалбарла кьялуби зуздарни.

14.ДехIибайзир дучIутала ургав (ца таманбиубли итил бехIбихьайчи) ряхIятхIейъни.

15.ДехIиба бехIбихьудлизив тIашизурси мерличив кахIели, гьалавяхI, гIелавяхI яра ца шайчивяхI витIакIни.

16.ДехIибайчи кайзурхIели, «Аллагьу акбар» ибнира, нигет барнира, някъби ахъдуцнира ца заманализир, дарх детхIедерхахъурли цализирад ца декIардарни.

17.Костюм (пиджак яра цархIил) хъуцIрумачи чебуцили (чесагьурли ахIи), дехIибала дарни.

18.Суждализир газа някъби ванзаличи чекагахъни.

19.КIелра саламла ургаб бекI гIяшбарни.

 

Рамазан-хIяжи МяхIяммадов

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...