бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДехIибайс ужра

ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:

 

  1. «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад Ну чевурхус».
  2. «АвцIали бархIи жамигIятла савлила дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ кIел секIайзивад уцахъу:

1) Жагьаннабла цIализивад;

2) кIибяхIяндешлизивад (мунапикьдешлизивад)».

  1. «ХIерейсла дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ Жагьаннабла цIа хIярамбиру».
  2. «ХIери гIергъила (гIаср) дехIибала дарибси Аллагьли ﷻ бунагьуназивад умувиру».
  3. «БархIехъла дехIибала дарибсилис Аллагьли ﷻ Жагьаннабла цIа хIярамбиру ва илис СиратIла гуми ахъахъес нур пешкешдиру».
  4. «Дугила дехIибала чедетаахъили дирусилис халаси ужраван, дехIибала чедихIяртли детурхахъусилис Аллагьли ﷻ халаси танбихIра гIеббиахъуси саби. Мисаллис, иличила бурили саби Кьуръа «МагIун» (садакьа) бикIуси сурала 107 – ибил аятлизиб».

Идбагли ﷺ хIядислизиб буруливан, чедихIяртти дехIибайзибад Аллагьли ﷻ дурусси бутIацун саби кьабулбируси. Дуббуцарла Рамазан базла дехIиба дурхъадешличила хIядисли бурули саби: «ХIушазивад ца Рамазан базлизив чевсаргъибхIели, ва сунела бурушлизив ца шайчивад итил шайчи шурухъунхIели, малаик илизи викIар: «Айзи, хIу Аллагьли ﷻ мубараквараби ва хIечи уркIецибараб».

ДехIибала дарес кьасличил ил айзурхIели, илала буруш тиладибулхъан: «Я Аллагь ﷻ, пешкешбара илис чебяхIси буруш».

Илини сунела палтар челгьухIели, Аллагьлизи ﷻ палтар тиладидулхъан: «Я Аллагь ﷻ, илис Алжанала палтар пешкешдара».

ЧегьурхIели, дабрира тиладидулхъан: «Я Аллагь ﷻ, СиратIла гумиличир илала кIелра кьяш чIумадара».

Ил тIалхIяналичи ветаибхIели, тIалхIянара бусравдулхъан: «Я Аллагь ﷻ, савгъатдара илис Алжанала пигьлуми».

Дазала дарибхIели, шинни тиладибиру: «Я Аллагь ﷻ, умувара ил бунагьуназивадра балагьуназивадра». ДехIибала дарес айзурхIели хъали дугьабилзан: «Я Аллагь ﷻ, илала хIяб бягIура шалара бара».

Гьар секIайчи сунела ахъри чебетиуси Аллагь ﷻ хIерилзан иличи Сунела ЧевяхIдешличил ва викIар: «Я дила лагъ! ХIу дугIяличил дугьаилзен – Нуни жаваб лугас. ХIуша бунагьуначивад чевверхахъес тиладидикIеная. – Ну хIушала бунагьуначивад чевурхус». Ташмишдеш агарли, ил халаси ужра саби. ДехIибай диштIати бунагьуни ицу, амма халати бунагьуни: адам кавшни, ширк, зина, сихIру ва цархIилтира. – хIейцу.

ХIядисли бурни хIясибли, бержибсила авцIали бархIила дехIибала кьабулдирути ахIен. ДехIиба дучIутазив хатIахIеркули виалли, бержилра или, дехIибала хIедарили урдатесра гьеч асухIебирар.

 

Рамазан-хIяжи МяхIяммадов

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


БегIлара халаси багьа

Гьачам мургьи-арц дирцуси тукейзи риштIаси рурси ракIиб ва хьанцIа рангла дурхъаси къаркъализибад цалабяхъибси баки сунес бедахъес тиладибариб.  – ХIела ил асес арц леру? – хьарбаиб туке вегIли, - ил кьалли дурхъаси саби. - Гьайгьай, дила дахъал арц лер, – рикIар рурси ва...


Нушала челябкьлали сабти илди мяхIкамбирехIе…

ГIергъиси замана гIулухъабала хIейгидизести адуцала лебтанилра хIясибдирули дургар. Сегъунти сари илди? ИшбархIи бахъалгъунти жагьил адамтани, школала бучIантани урези-хIяяагарли, чина-биалра тIашбизурхIели электронный тяхIярла папрусуни дитIикIули сари, цархIилван илдас вейпуни бикIули...


Алжанализив жагьилтас бекIдеш диран

Абу Суфьян ибн аль-ХIарис нушала Идбагла ﷺ узикьар ва зилан сайри, илди ца манзил акIубтири ва ца хъалибарглизиб халабаибтири. Илала дурабадра Абу Суфьян Идбагла ﷺ ниъла узи сайри, сенахIенну илди Саад кьамлизирадси ХIяшима хьунул адамли ниъли бахунтири. Абу Суфьян илкьяйдали Аллагьла Расулла ﷺ...


Вайтира лер, гIяхIтира...

- АхIерси редакция, адамти лебси ва цархIилтира мераначир дирути жиндрачила ва шайтIунтачила бурили дигахъира, илдала уми лертив?   - БегI гьалаб бурес чебиркур илдачила гIягIниагаршал гьанбуршес хIейгесилизи халбируси саби. Илдала уми дурес, илдала санигIятуначила ва журабачила гъайикIес -...


Хьуна гьаларти мура чеблуми

Гьарил адамли сунела хьунуйчилти бархбасуни сунес дигуси тяхIярли кадилзахъа. ШаригIят хIясибли хIерхIейрусини биалли - сунела нафс хIясибли. ЦацабехIтани пахрубирули бирар хьунул урухрарили илизи се-дигара буйрухъбарес бирниличи, ва ил чула цIакьлизи халбирули саби. ЦархIилтани биалли, хьунул...