бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Аллагьли ﷻ къияндешуни дурхьнила 5 сабаб

Аллагьли ﷻ къияндешуни дурхьнила 5 сабаб

 

Адамла гIямрулизир къияндешуни къаршидиркнила сабабти лерти сари:

 

1.Челукьути, къиянти масъултани нуша дархьдарили, дяхIчииутира. Асубирар илди масъулти хIушаб гьаликIли детаурли, хIуша сегъуна-биалра гIяхIси баркьудиличи гьуцIдарес, гIямрулизиб се-биалра барсбарес. Сагати имкантачи леркура. ЦацахIели, нушала гIямрула гьуни барсбиахъес багьандан, къияндешуни чараагарти сари.

 2.Къияндешуначибли ЧевяхIси Аллагьли ﷻ адамти ахтардибирути саби. Бурала лебси саби «хIушаб чяйла пакетла бухIнаб се хебал багьес дигадалли, ил руржути шиннизи къужбарая» ибси. Гьарли-марли Аллагьличи ﷻ вирхни къияндешунала манзил гьаргбируси саби. Гьарилти къияндешунани ва имтихIянтани нуша дирхнила даража ахтардибируси саби – нуша Аллагьли ﷻ бархьибсиличи разилирал яра кьабулагардеш балахъулрал. Къияндешуни чедуркъубхIели, илди нушала бирхауди ахтардибирнила лишан биъни хъумартес асухIебирар. Къиян-жапа черардякьи гIергъи, нушани шабагъат сархес дирутира, ва ил сабабли сабурбирес чебиркур.

3.Къияндешуначирли ЧевяхI-сини нуша гьатIира гIяхIтили детарахъутира. БегIтани виштIасилизи буцIарсиличи къячикахъес къадагъабирули бирар, амма илини ил иргъуси саби чIянкIли буцIарагибхIелицун. ЦацахIели нушани села-биалра – арадешла, адамтачилти бархбасунала ва цархIилтала кьадрила мягIна балули дирехIе ил агарбиубхIелицун.

  1. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ адамти мяхIкамбирути саби. Ил багьандан къияндешуни гIяхIдешличи шурдухъес асубирар, сенкIун илдани нуша гьатIира халати бунагьуназирад мяхIкамдирутира. Иличила адамликIун багьес хIейрар. Гьала хили секIал балуси ца Аллагьлицун ﷻ саби, Илала багьудлумани лерил секIал духIнадурцути сари. Адамлис цацадехIти къиянти имтихIянти цархIилтазирад мяхIкамирутили, гьарли-марси берцудили диэс дирути сари.
  2. Къияндешуначибли ЧевяхIсини адамти гIяхIбухъахъи, ахъси даражаличи абиркахъули сай. Нушани имтихIянти дуцили, къияндешуни сабурличил дяхIяурхIели, нушала хIял-тIабигIят дебшладирути сари, ва нуша гьатIира гIяхIтили детарутира. Кьудратла ВегIлис дигуси саби гьарил акIахъубси инсан гьатIира гIяхIсили ва адабчевсили ветаурли. Къиян-жапали нуша сабурчердирахъулра – ил саби бусурмантала бегIлара гIяхIси къиликъ, малхIямтили, къияндикибсилис кумекличи музадулхъутили детарахъулра. Иличибли Дурхъаси Аллагьличи ﷻ дирхала имцIабирули саби, гIямрула имтихIянти илала кумекличил детурхахъулра.

 

 

МухIяммад МяхIяммадов

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5 – ибил номерлизиб)   Урег-ибил. Къадагъаласи сари хьунул муруйс, эгер илини хIябал тIалакь дедили виалли, декIардеш агара муруй илди цагьакIли хIябал дедибал яра илди баз ургарли цацали дедибал, яра гьачамли илди дугьби дурибал тамай декIарикес пикриличил. Ил анцIбукьлизир хьунул...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...