бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

БегIлара гIяхIти - адабчебти саби

БегIлара гIяхIти - адабчебти саби

БегIлара гIяхIти - адабчебти саби

Бахъалгъунти бусурмантас гьанбиркули саби, дубра бурцули, гьар бархIи шудехIелра дехIибалара дирули, закатра лугули, хIяжлизира башули биалли, чучи хъарти секIал иличирли тамандиубти сари или. Амма анцIбукь илкьяйдали ахIен. Исламла хьулчни нушани чекадизурли тамандирули гIергъира, нушала Идбаг жиикIусири нуша адаб-хIяяла бегIлара гIяхIти къиликъуначил дегIдирахъес.

 

Сунела хIядисунала цализиб бурни хIясибли, илини иб: "Гьарли-марли, хIушазибад бегIлара гIяхIтигъунти - илди адаб-хIяяла бегIти саби".

ЦархIил хIядислизибра бурули саби: "Кьиямала бархIи динничи кайзурсила умцантачиб адаб-хIяяличиб декIси селра хIебирар. Гьарли-марли, Аллагьлис ﷻ лайикьагарти ва вайти гъай дуруси хIейгахъу".

Сай Идбагра ﷺ бегIлара черяхIти адаб-хIяяла къиликъуни лерси вирусири, илини адамтала уркIбала диги сархутири гIяхIти хIял-тIабигIятличил ва умути адаб-хIяяличил, пергер баркьудлумачил.

Кьудратла ВегIра сунела дурхъаси Жузлизив викIули сай: "Гьарли-марли, хIу МухIяммад ﷺ чебяхIси адабла вегI сайри" (68:44).

Идбагла ﷺ шаликартанира кумекчибанира иличила дебали гIяхIти пикруми дурутири. Анас ибн Малик викIи: "Аллагьла Расул ﷺ бегIлара черяхIти адаб-хIяяла адам сайри".

Нушала Идбагли ﷺ галгала удиб бамсриихъуси замана иличи ца бедуин някълизиб шушкаличил ил кавшес кьасличил гъамиубли ибсири: " Ва МухIяммад, гьанна чили сайри хIу набзи валтахъуси?"

Нушала Идбагли ﷺ иб: "Ну Аллагьли ﷻ валтахъура!"

Ил замана ЖабрагIил малаик вагьарвиуб ва бедуинна някълизибси шушка кабикахъиб. ИлхIели нушала Идбагли ﷺ иб: "Гьанна хIу набзи чили валтахъури?" Аги-кьяйда илкьяйда дарсдиънили тамашавиахъубси бедуинни ишгъуна жаваб бедиб: "Чилилра хIелтахъара". ИлхIели нушала Идбаг ﷺ иличивад чевкерхур ва сай кавшес вализурси адам ватур. ИлхIели бедуинни Ислам кьабулбарибсири, Идбагла ﷺ илдигъунти черяхIти адамдеш кьиматладарили.

Нушала Идбаглизирти ﷺ черяхIти адаб-хIяяла къиликъуначила бурули саби Жабирли нушачи баахъибси Идбагла ﷺ ишгъуна хIядислира: "Гьарли-марли, хIушазибад наб ва Кьиямала бархIи дила мякьлаб къаршибикибтас бегIлара дигутили бирар бегIлара гIяхIти адаб-хIяя лерти, Кьиямала бархIи набчибад гьарахъли бирар хамти, имцIати гъай-мезли биркьути, дахъал гъай дирути".

Сегъунтилра васвасъала агара нушазибад имцIатигъунтас Кьиямала бархIи саби Идбагла ﷺ мякьлаб биэс дигули биъниличи. Кьиямала бархIи чула дурхIнира, гъамтира чучи хIерти гIязабтачи кьакьабикIес гIягIнити саби ва ил багьандан Идбагличи ﷺ гъамли уббухъес багьандан илдазирра диги адикьес чебиркур.

Кьудратла ВегIли нуша Кьиямала бархIи лебтасалра дигуси Идбагличи ﷺ гъамтили детаахъаба ва ил нушаб шафагIятли виахъа. Амин!

 

Билал Шарипов

 

2026-04-01 (Шавваль 1447 д.) №4.


Редакциялизи суал

Чи сая Дажжал, иличила бурили дигахъира?   МухIяммад Идбагли ﷺ цархIилти умматуначи бархьибти идбагунани кьяйда лягIнатбушибси Дажжаллизибад сахъдеш барахъес бурибсири. Илини буриб: «Илала куц жяргаси ва цIахси саби. Сунела куц-кабизличил ил шайтIайчи мешуси сай, ва ил-алавтира илала...


Буралаби

  Гьарил гъайлис сунела мер. ГIяхIси гъай мурталра кумекли бирар. ГIяхIси гъайли шанда барура ибхьу. Дахъал гъайли асар камли биру. Камти гъай гIяхIти дирар. МалхIямси гъай муриси бирар. МалхIямси гъайли шурмира гъятIиу. ПикрихIевхъи гъай мабурид. ВерхIна пкрибарили гьачам...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Маймуна   Ил бахъал биштIатачилси хъалибарглизир акIубсири. Илала дудеш ХIарис Кьурайш кьамла гьавкьябазивад ца сайри. Илини лебилра рурсбас лайикьси бяркъ бедиб. Илала неш Гьинд бинт ГIавф Маккала хIурматла хьунул адамтазирадси сарри. Ил Халид бин Валидла дудешла рузи сарри ва илала кIел...


Балга-дугIя

ДугIя: 1.Я Дила Аллагь ﷻ, ну тIашхIели Исламличивли мяхIкамвараба, ну кайибхIелира Исламличивли мяхIкамвараба, ну усухIелира Исламличивли мяхIкамвараба. Я Аллагь ﷻ, нуша бутIаладараба ХIуни ХIела Алжанализи ардукеси мутIигIдешлара, иш дунъяла къияндешуни кункдирахъуси умутлара. БиштIаси ва...


Салаватла дурхъадеш

Гьачам машгьурси имам ХIясан аль-Басричи ца гьести гIямрула хьунул адам ракIили, пашманни рикIар: - ХIурматла шайх! Бара гьаларван дила цайли–цаси рурси ребкIиб, нура анцIкьила цIализир ратурли. Нуни илгъуна децI чекасес хIерирус. Бурсирарабагу ну балгаличи, наб муэрлизир рурси чераили, дила...