бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

БегIлара гIяхIти - адабчебти саби

БегIлара гIяхIти - адабчебти саби

БегIлара гIяхIти - адабчебти саби

Бахъалгъунти бусурмантас гьанбиркули саби, дубра бурцули, гьар бархIи шудехIелра дехIибалара дирули, закатра лугули, хIяжлизира башули биалли, чучи хъарти секIал иличирли тамандиубти сари или. Амма анцIбукь илкьяйдали ахIен. Исламла хьулчни нушани чекадизурли тамандирули гIергъира, нушала Идбаг жиикIусири нуша адаб-хIяяла бегIлара гIяхIти къиликъуначил дегIдирахъес.

 

Сунела хIядисунала цализиб бурни хIясибли, илини иб: "Гьарли-марли, хIушазибад бегIлара гIяхIтигъунти - илди адаб-хIяяла бегIти саби".

ЦархIил хIядислизибра бурули саби: "Кьиямала бархIи динничи кайзурсила умцантачиб адаб-хIяяличиб декIси селра хIебирар. Гьарли-марли, Аллагьлис ﷻ лайикьагарти ва вайти гъай дуруси хIейгахъу".

Сай Идбагра ﷺ бегIлара черяхIти адаб-хIяяла къиликъуни лерси вирусири, илини адамтала уркIбала диги сархутири гIяхIти хIял-тIабигIятличил ва умути адаб-хIяяличил, пергер баркьудлумачил.

Кьудратла ВегIра сунела дурхъаси Жузлизив викIули сай: "Гьарли-марли, хIу МухIяммад ﷺ чебяхIси адабла вегI сайри" (68:44).

Идбагла ﷺ шаликартанира кумекчибанира иличила дебали гIяхIти пикруми дурутири. Анас ибн Малик викIи: "Аллагьла Расул ﷺ бегIлара черяхIти адаб-хIяяла адам сайри".

Нушала Идбагли ﷺ галгала удиб бамсриихъуси замана иличи ца бедуин някълизиб шушкаличил ил кавшес кьасличил гъамиубли ибсири: " Ва МухIяммад, гьанна чили сайри хIу набзи валтахъуси?"

Нушала Идбагли ﷺ иб: "Ну Аллагьли ﷻ валтахъура!"

Ил замана ЖабрагIил малаик вагьарвиуб ва бедуинна някълизибси шушка кабикахъиб. ИлхIели нушала Идбагли ﷺ иб: "Гьанна хIу набзи чили валтахъури?" Аги-кьяйда илкьяйда дарсдиънили тамашавиахъубси бедуинни ишгъуна жаваб бедиб: "Чилилра хIелтахъара". ИлхIели нушала Идбаг ﷺ иличивад чевкерхур ва сай кавшес вализурси адам ватур. ИлхIели бедуинни Ислам кьабулбарибсири, Идбагла ﷺ илдигъунти черяхIти адамдеш кьиматладарили.

Нушала Идбаглизирти ﷺ черяхIти адаб-хIяяла къиликъуначила бурули саби Жабирли нушачи баахъибси Идбагла ﷺ ишгъуна хIядислира: "Гьарли-марли, хIушазибад наб ва Кьиямала бархIи дила мякьлаб къаршибикибтас бегIлара дигутили бирар бегIлара гIяхIти адаб-хIяя лерти, Кьиямала бархIи набчибад гьарахъли бирар хамти, имцIати гъай-мезли биркьути, дахъал гъай дирути".

Сегъунтилра васвасъала агара нушазибад имцIатигъунтас Кьиямала бархIи саби Идбагла ﷺ мякьлаб биэс дигули биъниличи. Кьиямала бархIи чула дурхIнира, гъамтира чучи хIерти гIязабтачи кьакьабикIес гIягIнити саби ва ил багьандан Идбагличи ﷺ гъамли уббухъес багьандан илдазирра диги адикьес чебиркур.

Кьудратла ВегIли нуша Кьиямала бархIи лебтасалра дигуси Идбагличи ﷺ гъамтили детаахъаба ва ил нушаб шафагIятли виахъа. Амин!

 

Билал Шарипов

 

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...