бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Нушазирад дигахъути сари…

Нушазирад дигахъути сари…

Нуша хIердируси улка урхIмешуахIенси саби. Селизиба илала урхIмешуахIендеш или хьарбаадалли, Россия бегIлара дахъал миллатунар ва динанар улка саби. Даршдусмадли илаб бахъал миллатунала халкь цаличил ца уржили, цабалги хIеркабирутири. Нуша лерилра цагъунти ахIенра, гьарил миллатла саби-бегIти мез, культура, тарих, бузахъуси дин лер ва лебтанилра цали цала хIурматбируси саби. Дахъал миллатунар улкализир лебтасалра цати адаб-хIяялашалти дазурби хIедулэс бурсивиъни дебали мягIничебси саби.

 

 

Дурхъаси Кьуръан баянбирути тафсиртазиб НухI Идбагличила хабар гьунбуршули саби, шайтIан гьар чеалкIуси наслу чеббалкIахъес бузниличила буруси. Илала цархIил хIянчи ва мурад агарси саби, адамти чеббалкIахъни ахIенси. Ил багьандан дуги-хIери хIеили, бамсри хIебалули «бузули саби» ил мялгIун чеалкIуси наслулизи адабличила, хIяяличила, адамдешличила, саби акIнила мягIналичила хъумартахъес багьандан. ИшхIелла манзилла адамтачи хIерикIухIели гьанбикесли саби, ил бажардибиркулицун ахIенну, гьалабяхIра арбякьи саби. ИшхIели дунъяличир кадиркути дархибти аги-кьяйда чедиухIелира ил аргъесли саби. Нушала улкали дурабуркIуси дявила хасси балбуц таманбиахъес дулгуси замана, дунъяла цархIилти мер-мусаличирра дявила сагати анцIбукьуни дехIдирхьули сари. Бусурмантачи западла улкнани дакIудирути зулмуртира, гьими-кьясдешра пикридаралли, иш дунъяличи «цIударти гъагулти» чедакIибтиван билзули саби. Се хIебиулив цацабехIти адамтас, селис адилкьути дунъяличир дургъби? Илцадра гъаргъбиублив илди дунъяла давлумачи? Адамла гIямру керасесра илдани селизилра бирули ахIенгу.

Заманала хъярхъдешли адамтира барсбикIули саби, гьалар халкьли черяхIли ва дурхъали дихIути кьиматунира ишхIелла манзиллизир кьиматагардирули сари. Адаб-хIяяла лишантили дирути урези-хIяяра ишбархIила адамтазир деткайхъули сари. ЦархIилван биалри, арагIебли дунъя анар-ханарла, дархибти анцIбукьунази гIелахIебирки. БегIлара вайси, черяхIти къуллукъуначиб бузути хIякимтани жамигIятлизир кадиркути далагардешуни чехIедиъни саби. Илдала уркIби алавчарли кадиркути анцIбукьуначи къатавдиубтигъунти сари. Дунъяличир гIядлу-зегъа кадизахъес, ил гIяхIбухъахъес ва гьалабяхI башахъес багьандан бегI гьалабси яргализир гьарил инса адаб-хIяялашалси бухIнабуцличи пикри бяхIчииэс гIягIнибиркур. Дусмадли нушани чехIедиути «цIударти цIакьани» адамла адаб-хIяялашалти, рухIлашалти кьиматуни дуэс, убяхIси даражаличи дикахъес дузули сари. Гьайгьайрагу, нуни гьанбушибси мялгIунра дунъяла бекIдеш чузи дуцибтас уряхIти баркьудлумазиб кумекбикIули саби. Се барес хIяжатли нушазивад гьариллис?

ГIядатла адамтас селра бареси кавлули ахIен, вегIлизир лерти вайтигъунти къиликъуни агардарес, гIяхIдухъахъес дузни ахIенси. Гьарил адам ухIнавадли вайти ибти къиликъуназивад, бухъя-зегъализивад умувиалли, алавси дунъяра шалабирар ва гIяхIбулхъан, убяхIси мялгIуннисра халкь чеббулкIахънила хIяракатлизиб бареси кахIевлан. Гьар секIал нуша гьариллизирад дигахъути сари. ГIяхIсиличицун хьулдикIехIе…

 

П. Сулайбанова

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Низигъарила чяй

Дерубти яра зярхIти низигъарила 1 халаси кьулса; Шин – 500-700 мл; Варъа – 3 чяйла кьулса; Лимон – 3 кесек. Ружери бакIахъибти шин низигъариличи кертIили, чяй 10 минутцадхIи кIапIдарили датирая. КертIили гIергъи ванати чяйлизи, бизидеш хIясибли, варъа ва лимон бархаая....


Бархьдеш

ЦархIил тяхIярли биэсра хIебирар…   Гьалабван нуни Интернетлизиб ца ролик чебаира. Илав профессорли гьалабси парталичи кариибси студенткази «дурарухъен аудиториялизирад ва гьаннала гIергъи хIу чераэс хIейги дила лекциябачир» или дуракаиб. Рурси дебали уркIрухъун, селра эс...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...


МухIяммад Идбагла ﷺ баракатла хьунри

Жувайрият МухIяммад Идбагла ﷺ хьунул Жувайрият Бану Мусталакь кьамла бекI Харисла рурси сарри. Ил бану Мусталакь кьамличилси дергълис гIергъи ясирбуцибти-ургар лерсири. Илис Барра бикIусири. Ил сунела кьамлизивадси узикьар Мусафия бин Сафванна хьунул сарри, сайра ил дергълизив алхунси. Ил...