бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Нушазирад дигахъути сари…

Нушазирад дигахъути сари…

Нуша хIердируси улка урхIмешуахIенси саби. Селизиба илала урхIмешуахIендеш или хьарбаадалли, Россия бегIлара дахъал миллатунар ва динанар улка саби. Даршдусмадли илаб бахъал миллатунала халкь цаличил ца уржили, цабалги хIеркабирутири. Нуша лерилра цагъунти ахIенра, гьарил миллатла саби-бегIти мез, культура, тарих, бузахъуси дин лер ва лебтанилра цали цала хIурматбируси саби. Дахъал миллатунар улкализир лебтасалра цати адаб-хIяялашалти дазурби хIедулэс бурсивиъни дебали мягIничебси саби.

 

 

Дурхъаси Кьуръан баянбирути тафсиртазиб НухI Идбагличила хабар гьунбуршули саби, шайтIан гьар чеалкIуси наслу чеббалкIахъес бузниличила буруси. Илала цархIил хIянчи ва мурад агарси саби, адамти чеббалкIахъни ахIенси. Ил багьандан дуги-хIери хIеили, бамсри хIебалули «бузули саби» ил мялгIун чеалкIуси наслулизи адабличила, хIяяличила, адамдешличила, саби акIнила мягIналичила хъумартахъес багьандан. ИшхIелла манзилла адамтачи хIерикIухIели гьанбикесли саби, ил бажардибиркулицун ахIенну, гьалабяхIра арбякьи саби. ИшхIели дунъяличир кадиркути дархибти аги-кьяйда чедиухIелира ил аргъесли саби. Нушала улкали дурабуркIуси дявила хасси балбуц таманбиахъес дулгуси замана, дунъяла цархIилти мер-мусаличирра дявила сагати анцIбукьуни дехIдирхьули сари. Бусурмантачи западла улкнани дакIудирути зулмуртира, гьими-кьясдешра пикридаралли, иш дунъяличи «цIударти гъагулти» чедакIибтиван билзули саби. Се хIебиулив цацабехIти адамтас, селис адилкьути дунъяличир дургъби? Илцадра гъаргъбиублив илди дунъяла давлумачи? Адамла гIямру керасесра илдани селизилра бирули ахIенгу.

Заманала хъярхъдешли адамтира барсбикIули саби, гьалар халкьли черяхIли ва дурхъали дихIути кьиматунира ишхIелла манзиллизир кьиматагардирули сари. Адаб-хIяяла лишантили дирути урези-хIяяра ишбархIила адамтазир деткайхъули сари. ЦархIилван биалри, арагIебли дунъя анар-ханарла, дархибти анцIбукьунази гIелахIебирки. БегIлара вайси, черяхIти къуллукъуначиб бузути хIякимтани жамигIятлизир кадиркути далагардешуни чехIедиъни саби. Илдала уркIби алавчарли кадиркути анцIбукьуначи къатавдиубтигъунти сари. Дунъяличир гIядлу-зегъа кадизахъес, ил гIяхIбухъахъес ва гьалабяхI башахъес багьандан бегI гьалабси яргализир гьарил инса адаб-хIяялашалси бухIнабуцличи пикри бяхIчииэс гIягIнибиркур. Дусмадли нушани чехIедиути «цIударти цIакьани» адамла адаб-хIяялашалти, рухIлашалти кьиматуни дуэс, убяхIси даражаличи дикахъес дузули сари. Гьайгьайрагу, нуни гьанбушибси мялгIунра дунъяла бекIдеш чузи дуцибтас уряхIти баркьудлумазиб кумекбикIули саби. Се барес хIяжатли нушазивад гьариллис?

ГIядатла адамтас селра бареси кавлули ахIен, вегIлизир лерти вайтигъунти къиликъуни агардарес, гIяхIдухъахъес дузни ахIенси. Гьарил адам ухIнавадли вайти ибти къиликъуназивад, бухъя-зегъализивад умувиалли, алавси дунъяра шалабирар ва гIяхIбулхъан, убяхIси мялгIуннисра халкь чеббулкIахънила хIяракатлизиб бареси кахIевлан. Гьар секIал нуша гьариллизирад дигахъути сари. ГIяхIсиличицун хьулдикIехIе…

 

П. Сулайбанова

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...


Низигъарила чяй

Дерубти яра зярхIти низигъарила 1 халаси кьулса; Шин – 500-700 мл; Варъа – 3 чяйла кьулса; Лимон – 3 кесек. Ружери бакIахъибти шин низигъариличи кертIили, чяй 10 минутцадхIи кIапIдарили датирая. КертIили гIергъи ванати чяйлизи, бизидеш хIясибли, варъа ва лимон бархаая....


Капусталичилси салат

ГIягIнидиркур: Капуста – 400 гр; Хияр – 2; помидор черри – 5; гIяргIяла диъ – 200 гр; шиниша хъарала тIакьа – 1; зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: Капуста бурсая ва зе какьурли кIантIибиахъес някъбани гъяжбарая. Гьалахили белхьи,...


Редакциялизи суал

- Нушани 90-ли ибти дусмазир сарри дехIдихьибти дазала-дехIибала дирули ва нушала дахъал чеблуми учидикили сари дуббуцарира дархли. Кьабулбарибси хIяжли илди хIедарибти дехIибала ва уркалунти дуббуцарла бунагьуни ицутив? - Чараагарли уркIи-уркIилавад тавба дарес чебиркур калунти дехIибала ва...