бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Нушазирад дигахъути сари…

Нушазирад дигахъути сари…

Нуша хIердируси улка урхIмешуахIенси саби. Селизиба илала урхIмешуахIендеш или хьарбаадалли, Россия бегIлара дахъал миллатунар ва динанар улка саби. Даршдусмадли илаб бахъал миллатунала халкь цаличил ца уржили, цабалги хIеркабирутири. Нуша лерилра цагъунти ахIенра, гьарил миллатла саби-бегIти мез, культура, тарих, бузахъуси дин лер ва лебтанилра цали цала хIурматбируси саби. Дахъал миллатунар улкализир лебтасалра цати адаб-хIяялашалти дазурби хIедулэс бурсивиъни дебали мягIничебси саби.

 

 

Дурхъаси Кьуръан баянбирути тафсиртазиб НухI Идбагличила хабар гьунбуршули саби, шайтIан гьар чеалкIуси наслу чеббалкIахъес бузниличила буруси. Илала цархIил хIянчи ва мурад агарси саби, адамти чеббалкIахъни ахIенси. Ил багьандан дуги-хIери хIеили, бамсри хIебалули «бузули саби» ил мялгIун чеалкIуси наслулизи адабличила, хIяяличила, адамдешличила, саби акIнила мягIналичила хъумартахъес багьандан. ИшхIелла манзилла адамтачи хIерикIухIели гьанбикесли саби, ил бажардибиркулицун ахIенну, гьалабяхIра арбякьи саби. ИшхIели дунъяличир кадиркути дархибти аги-кьяйда чедиухIелира ил аргъесли саби. Нушала улкали дурабуркIуси дявила хасси балбуц таманбиахъес дулгуси замана, дунъяла цархIилти мер-мусаличирра дявила сагати анцIбукьуни дехIдирхьули сари. Бусурмантачи западла улкнани дакIудирути зулмуртира, гьими-кьясдешра пикридаралли, иш дунъяличи «цIударти гъагулти» чедакIибтиван билзули саби. Се хIебиулив цацабехIти адамтас, селис адилкьути дунъяличир дургъби? Илцадра гъаргъбиублив илди дунъяла давлумачи? Адамла гIямру керасесра илдани селизилра бирули ахIенгу.

Заманала хъярхъдешли адамтира барсбикIули саби, гьалар халкьли черяхIли ва дурхъали дихIути кьиматунира ишхIелла манзиллизир кьиматагардирули сари. Адаб-хIяяла лишантили дирути урези-хIяяра ишбархIила адамтазир деткайхъули сари. ЦархIилван биалри, арагIебли дунъя анар-ханарла, дархибти анцIбукьунази гIелахIебирки. БегIлара вайси, черяхIти къуллукъуначиб бузути хIякимтани жамигIятлизир кадиркути далагардешуни чехIедиъни саби. Илдала уркIби алавчарли кадиркути анцIбукьуначи къатавдиубтигъунти сари. Дунъяличир гIядлу-зегъа кадизахъес, ил гIяхIбухъахъес ва гьалабяхI башахъес багьандан бегI гьалабси яргализир гьарил инса адаб-хIяялашалси бухIнабуцличи пикри бяхIчииэс гIягIнибиркур. Дусмадли нушани чехIедиути «цIударти цIакьани» адамла адаб-хIяялашалти, рухIлашалти кьиматуни дуэс, убяхIси даражаличи дикахъес дузули сари. Гьайгьайрагу, нуни гьанбушибси мялгIунра дунъяла бекIдеш чузи дуцибтас уряхIти баркьудлумазиб кумекбикIули саби. Се барес хIяжатли нушазивад гьариллис?

ГIядатла адамтас селра бареси кавлули ахIен, вегIлизир лерти вайтигъунти къиликъуни агардарес, гIяхIдухъахъес дузни ахIенси. Гьарил адам ухIнавадли вайти ибти къиликъуназивад, бухъя-зегъализивад умувиалли, алавси дунъяра шалабирар ва гIяхIбулхъан, убяхIси мялгIуннисра халкь чеббулкIахънила хIяракатлизиб бареси кахIевлан. Гьар секIал нуша гьариллизирад дигахъути сари. ГIяхIсиличицун хьулдикIехIе…

 

П. Сулайбанова

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Салат

ГIягIнидиркур: ГIяргIяла дулекI – 400 гр; Зукьити хиярти – 2; Набадари – 1; Жерши – 1; Гидгури – 2; Итани жерши – 1 цула; ГIявадеш – 1 халаси кьулса; Майонез, зе, исиут, кьар – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ГIяргIяла дулекI ва...


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


ЖумягI бархIила суннатуни

Ассаламу гIялайкум, ахIерти динна узби, жумягI бархIила суннатуначила бирар нушала вягIза.    Аллагь ﷻ нушачи дугьаизурли викIули сай: «Ва дирхути, хIуша жумягI бархIи жидарибхIели хутIбаличи лехIяхъахъес, дехIибала дарахъес, къалабадикирая ва вачурти датирая ил хIушаб гIяхIси...


Редакциялизи суал

- ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (Ат-тахIият) тIул се манзил ахъбуцес гIягIниси?   - ДехIибала дирухIели ташагьудлизиб (ат-тахIиятлизиб) ибан тIул ахъбурцнила пасихIдешличила шафигIитунала мазгьабла машгьурси гIялим ибн ХIаджар аль-Гьайтамини сунела «Ан мангьажуль кьавим»...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...