бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ИМБИРЬ

ИМБИРЬ

ГIергъити чумал дус нушала базуртачиб ва тукентазиб дебали тIинтIбиуб имбирь бикIуси бухъала. Дунъяличиб биалли, ил хIябал азир дус гьалаб дарма биъниличила балусири. Илала пайдаличила белкIунсири машгьурти Авиценнани, Гиппократли ва дяхънушабани.

 

Илини лебил кьаркьайчи гIяхIлашал халаси асарбируси саби, иммунитет ахъбурцу ва жура-журала излумас къаршидеш диру, хаслира грипп журала вирусуначи. Ил башуси саби Индиялизиб, Австралиялизиб, нушала улкализи биалли, ил имцIаливан Китайлизибад саби бихуси. Ил нушала анхълизиб башахъесра вирар, илис далдикибти шуртIри акIахъалли.

Имбирьлизир С, Е, К, В-кьукьяла витаминти, макроэлементуни — кальций, натрий, магний, фосфор, медь, селен, цинк, марганец лерти сари. ХIилис, нер¬вабас, гIемснас ва лигубас дебали пайдалати, холестерин гIяшбирути, вецIличир имцIали аминокислота лер: аргинин, гистидин, изолейцин, лизин, метионин, фенилаланин, треонин, триптофан ва валин. Илди аминокислотаби фармацевтунани дармунти дирухIелира пайдаладирути сари, микробуначи халаси асарбирни багьандан.

Беркала ашбирнилис кумекбирули илини рудала бемдри урису. Илизибси калийли хIила туми дягIудирули, хIила гъяж гIяшбиру. УркIи далкьухIелира имбирь кумекбирар: гьунчибтас, виштIасилис раибси хьунул адамлис, операцияла гIергъи ва химиотерапияла замана.

Имбирьли цацадехIти дебали цакьти микробуни ва бактерияби дубкIахъу, сарира дармунтани дебкIахъес хIедирути, хаслира кIинчIуби изухIели (пародонтит). Имбирь белкьунси тяхIярлира беркайзи бархиу ва чяй диру.

Амма сецад пайдалати асурти имцIали диаллира, имбирь гьарриллис балбиркуси ахIен ва мяхIкамдешличил пайдалабарес чебиркур, чимхъа, дулекI изутас, хIила гъяжличил, хаслира уркIила тумачил дархдасунти, дахъхIи диубти излуми лертас.

14 ибил даршдусличибад бехIбихьили, ил дебали машгьурбиубсири ва кьявгала изала тIинтIбиубхIели ил гьаман пайдалабирусири кьаркьа иммунитет ахъбуцес багьандан.

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерличир яра палтарличир кадикибти гъез лерли диалли, дехIибала халдирутив? - Адамла гъез мурул адамла диаб яра хьунул адамла диаб нясдешлизи (нажаслизи) халдирути ахIен. Ил багьандан, гъез лерси мерличир дарибти дехIибала дулъути ахIен. Амма илди мяхIрам ахIенси хьунул адамла...


Исламла календарьлизибад

Гьарил бархIи – ЧевяхIси Аллагьла ﷻ савгъат саби. Хъуммартид иличила челябкьлаличила паргъатагарти ва кьакьати пикрумазив. Арбякьунсиличила децI, шишимала ураса… Ца Аллагьличицун ﷻ хъарахъи ва гьаладяхI вашен!   Дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «БегIлара Аллагьлис ﷻ...


Давла бурчан

Дубурла гьарахъси шилизи башуси дахъал кьячIикIуначилси гьунчиб дугила кьанси замана машина бикуси Мухтар ускаири, ва сунела бархкьябачил бехIемцIлизи викилри. Кункси машиналичибти шел адамлизибадли хIябал алхири, кIел декIли дяхъурбази бикили, аргъала деткахъилри.   ШаладиркухIели вачарличи...


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...