бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пагьмуртала урунж

Пагьмуртала урунж

Россияла игит МяхIяммад НурбяхIяндов гьаниркахъули, декIар-декIарти автортани илис багъишладарибти назмурти гьаладирхьулра.

 

МяхIяммад НурбяхIяндовлис

Дагъиста гIяхIгъубзнала

ЧеряхIти гъабзадешла

Ва игитдещла хабар

ТIинтIбарири дунъякад.

 

«Узби, дузена!» ибси

Жи кьабулбариб хIела

ЦауркIли вакилтани

Лебил инсаниятла.

 

Узидешла хIялани

Хьурадариб халкьлизи,

Гьарилла уркIбазирти

Гьими-кьяс дугIиули.

 

Дубурлан багьадурли

Цабиахъуб гIялам халкь,

Даршдусмазир улкьути

ГIянддакIили душмандеш.

 

Миллионти уркIбази

Хьурадариб малхIямдеш,

Игитдешла нурлизи

Дергур мургьила мардеш.

 

Дарган уршила хабар

Арцур чихъ зубартази,

Дунъя Гагаринниван

Пахрули бирцIахъули.

 

Юрий космослизивад

ХIеризур ванзаличи,

МяхIяммад хIурхъазивад

Пархухъун адамтачи.

 

Дунъяла гьар гIямзила

Баиб гъабзала хабар,

ХIячмани узидешла

Дебадирули улкни.

 

ГIялам игитдешливан

Цабирахъути ахIен,

Дунъя гъабзадешливан

ХIяйранбируси ахIен.

 

ГIурра алкIаб хIугъунти

МяхIяммад, багьадурти,

Дагъистанна дубурти

Хамли кадилзахъути.

 

ЧеалкIуси налулис

Мисалри игитдешла,

Дунъяла жагьил уршбас

Шалда сайри бархьдешла.

 

Дурхъаси идбагла у

ХIуни хIялай бихади,

АхIерси дудешла у

ГIяламлис машгьурбарри.

 

Дунъя алав ласлизир

Лералли Бац ва БерхIи

Кавлан халкьа уркIбазиб

Дубурлан уршила у.

 

Журналист, поэт, публицист ПатIимат Кьурбанова

 

ХIечила хабар

Жагьдешла тIайлизирти

ХIела жагати гIямру,

Дев бурили дерцахъес

ХIуни вирусиригу.

ЦIала кьялтIаван алки

Вайгъубзначи чевхъунри,

Къачагъунала къурла

Кьасани дебкIахъири.

 

ГIямру мяштlхlедарили

Вайгъубзнас чегахъири,

БебкIаагардешлизи

ЧIумали ганз кацIири.

 

МяхIяммад, хIела хабар

ГIяйбиуб дунъяличи,

Мургьила хатIли белкIун

У мармар къаркъаличи.

 

Къургъала къяйлизивра

Ветаурри гьавкьяна,

«Дузена, узби дила!»

ДикIулин иргъулира.

 

Дагъиста халкьла поэт

Аминат ГIябдулманапова

«Дузеная, узби!»

Зайбухъун дубуртазиб

Даршдусмала дугьабиз

«Дузена, узби!» ибси

ГIяхIгъабзала гьалабиз.

 

Душма ярагълиувра

КIантIихIейуб багьадур,

«Дузена, узби!» или

ДячIун вайгъабзала хьул.

 

Дузулра, узи, даим

ХIела гъай марбиахъес,

ЧеалкIул наслулизи

Сеналра хъумхIертахъес.

 

Дузулра, игитла у

ГIибратлизиб бурули,

«Дузена, узби!» - ибси

Гьалабизли буцили.

 

 мугIяллим, поэт-песенник БяхIмуд Булатов

 

 

Халкьла уркIбази атIун...

Дагъистайзив хIу акIни,

ГIяхIгъабзала у сархни,

Багьур лебил дунъяли

Дубурлан игит сайни.

 

Душманни кIантIиварес

Ярагъ чебуциб хIечи,

Кьасбариб хIу кайзахъес

Къаршили Неш-ВатIайчи.

 

Ил хIела гъабзадешра,

УркIила чIумадешра,

Даиб яхIра, ламусра

ХIедарес вершадешра.

«Узби, дузена!» или

Виубри буйрухъбарес,

Ламартла ца хIярхIяли

Биуб хIела жан дяхъес.

 

Левалли хIу мицIирли

Дурибти дугьби ахъли,

Халкьла уркIбази атIун

Дунъяличир зайдухъи.

 

Хадижат ГIямарова,

МикIхIила ши

 

 

Наслубас тикрардикIаб

ХIу нешли виркьухIели

Къаркъа-шурла варкьибси,

Дудешли алкьухIели

Гъургъа шинна картIибси.

 

Исьагьи вяхIлаб муцIур

ХIебухъункъи хIянбиэс,

Чили гиба ахъ дагьри

Жалладлис жаваб бедес!

 

ДеркIиб дусмала ласли

ХъяшхIейубкъи цIуб цула,

Чинад гьунар касири

Тудяхъес душма вяхIла!

 

Балас, дубурланри хIу

ЯхI-ламусли велшунси,

Балулра дарганрину

Гъабзадеш хIилизирси.

 

Кьисмат каберхур хьалли

ХIела че дунъяличиб,

Хабар хIебубкIар марли

Жинс лебай дузабличиб.

 

Уршили даимдараб

ХIуни хIедеркIиб дусми,

Наслубас тикрардикIаб

ХIуни дурибти дугьби.

 

мугIяллим,

Мисей ГIябдусаламова

 

 

БихIенгу, Аллагь, уршби…

Ардякьунгу авал дус

Вайси бехIемцIлис гIергъи,

АвдехI хIеб, авал яни

Хумарти, ахIер нешлис.

 

Цайли цаси уршила

Кьисмат кьяркьси уббулхъни

Балусирив гъариб неш,

Сунени виркьухIели.

 

ХIязлис ахIен буруси,

Шурмазиб гIебалгьуси,

Уриб гъабзала гIямру

Гъану шура дус ибси.

 

Дунъяличиб тIинтIли саб

Хабар дарган дурхIяла,

Тикрармабиабну гIур

Ванзаличиб чилалра.

 

Марисуд уршила неш,

Ураса цIудар палтар,

МицIирли сай МяхIяммад

Дунъяличив къяйцIли сай.

 

КъяйцIикIар ил, чейулра

Гъабзадешла байрахъван!

Дунъяличиб ряхIятдеш

Къайгъилизив сархесван!

 

КартIули лебил уркIи

Айкьурти дигиличил,

БихIенгу, Аллагь, уршби

Къиянти чераркули.

 

мугIяллим, Насибат ХIяжиева

 

 

УркIи шанда гIяхIгъабза

Дагъиста вацIурбази

Гъармукаби тIинтIбиуб,

Мурталра азадти халкь

МутIигIбарес балбизур.

 

Вершаби ва хаинти

Ишабра камхIебиуб,

Арцлис ВатIан бицести

Бахъал лебли уббухъун.

 

Амма гIурра бахъалри

Дагъиста багьадурти,

Гъармукабала бяхълис

Бяхъ чегахъес хIядурти.

 

Дарган гIяхIна гъабзали

Дагъистан машгьурбариб,

Лебил даргала халкьлис

Сай пахрули ветаур.

 

ГIяхIгъабзала уличил

Дахъ камти гIямру деркIиб,

Гъабзала багьаличил

Сунна гIязиз жан дедиб.

 

Вайнукьябала кьукья

Гъабзалис алавбииб.

Кьукьубачи ушили

Автомат бяхIчиаиб.

 

Сай каршни балукъира

МяхIяммад кIантIихIекIиб,

Сунна юлдашунази

«Дузеная, узби!» - иб.

 

Нешли урши варкьалли

Варкьаб МяхIяммадгъуна,

Дудешли алкьухIели

Айкьаб цIала тIякьгъуна.

 

Хъуммартаб юлдашуна

УркIи шанда гIяхIгъабза,

Гъубзни дебшлабирули

Бузаб даргала убза.

 

Зубалжат МяхIяммадова, ГIяялахъяб

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Заб-маркала асурти

Хабарагарси балагь чисалра кьадармабиаб, хъярхъли кабухъун хIеркIлис я инсан къаршимайкаб.   Мартла 28-личир Дагъиста ванзаличир дебали тамашала анцIбукьуни кадикиб. Гьалабси дуги МЧС-ла багьахъни бакIибсири жагIял дахъал заб ва дягI дирар или. Иличи илцад-декIар пикри чилилра бяхIчихIеиб,...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...