бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Ванза нушала хъали саби

Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис

Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра ахIенри, нуни хIедейгIунра, амма гIяхIцад лерри. Илди гьунила дубларад дучибти нясдешунани дицIибти дуилри.

 

Дахадаевла районнизи аркьуси гьунчибад нушала районна халкь ахIенти цархIилти районтала халкь башути ахIен, нушала район гьунчиб бегIлара гIергъиси саби. ХIебиали саби башуси гьунчи, илди нясдешуни нушала халкьли лайдакIили сари.

Сегъуна адам вируси, бацIбиубси пластикала, суряхIила шиша, мороженоела кам, гьачамцун пайдалабируси стакан, някъби душкибси гIяга машинализибад дурабяхI лайбикIуси? Илини сунела машиналичиб умудеш бирули сай, сай аркьуси гьунчиб, сай арякьунси мерличиб нясдеш бархьбалтули сай.

Марли иличила хIебалулив машина асес, иличи кайили вашес балуси адамли. Нуша машинабачир дашути гьундури, хIердирути шими ва шагьурти, кьакьурби, нуша-алавси тIабигIят ил нуша хIердируси хъали саби. ВегIла хъали нясхIебарескIун гьарилла гIякьлу биули саби, хъали-алавси дунъяра сунела биъни, ил умули бихIес гьарилличи хъарси биъни багьес гIягIнили кьалли, дунъяличив акIес балуси адамли.

«Саби Аллагьли гIяхIбаркьарти, - ихдицад нясдешуни лайдакIили кьалли гьунила дубличи нушала халкьли», - кьабулагардеш багьахъур машина бикуси дила муруйра, нясдешунала гавлагуни хIясибдарили.

Ца гIяхIдеш илди умудирути диъни, пикрирухъунра нура.

Нясбиубси мерличи хIерикIес, хьуравиэс чисалра хIейгахъу, нясдеш лайбакIибсилис гьатIира хIейгули ургар, сенахIенну илис машинализиб хIяжатагарси секIал батес хIейгухIели дурабяхI лайбикIули сай, чIянкIли ил дурабси мерра сунела хъали, сай хIерируси мер биъниличила илини балули ахIен, хIехара хIейалра, духуси адамлира иличила балули ахIен.

Ванза адамтази ахIерабарахъес, жагабарахъес, саби иличиб талихIчебли хIербиахъес Аллагьли акIахъубси саби.

Жагадеш ва умудеш бахъал дунъяла адамтас дебали дигахъули саби, ил илдази алкIукад кабихьибси къиликъ саби, гIялимти бикIуливан (генетическая предрасположенность). ХIушанира балуливан, Дагъиста дубуртала жагадеш чебаэс багьандан харждарили гIяхIцад арц, бахъал туристуни нушачи башули саби.

Нушани нушала жагадеш ахIерабарес, нушала мер-мусаличиб умудеш гIеббуцес хIебалули диахIелли, гIур се-биалра гIяхIси барес дирехIев гьатIи? Марли пластикала шишнани, пакетунани, цархIилти нясдешунани дицIибти вацIурби, хIуркIбала, урхьнала, гьундурала дубани гIелар калахъес акIахъублирав нуша Аллагьли?

Дунъялизив хIериэс гIякьлу лебси адам иличила пикриухъес гIягIнили кьалли. Сунела хъулибван, хъа дурабра умудеш биахъес хIяжатли биъниличила багьес гьарилличи чебси саби. Лебил дунъякIун нуша дунъялантала хъали саби, илаб умудеш биахъес, лебтачилра хъарси саби.

 

Муъминат Хаттаева

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...


Се бируси?

– Адамли урхIла беткахъибси мицIираг баргили виалли се бируси?   – Эгер адамли шила яра шагьарла дураб урхIла мицIираг баргалли, илизиб ихтияр лебси саби ил сунечил барх арбукес, сунес батес ахIи, илала хужаим варгайчи мяхIкамбарес багьандан. Илкьяйдали илини къайгъибарес...


БекIлибиубси ва мягIничебси масъала

Нушала улкали гIергъити дусмазир хъалибарг мяхIкамбарес ва гIеббуцес багьандан дурадуркIути сагадешуни дебали дигести сари. Бахъал дурхIначилти халибаргунас дедлугути арц, пособиеби, нешдешла капитал ва цархIилтира кункдешуни лер.   ГIергъиси манзил нушала улкализир 31 хIукму кьабулдарили сари...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...