Исламла словарь

Ля илягьа иляллагь

«Ца Аллагь ахIенси ﷻ цархIил агара»

Илди дугьбала ахъси даражаличила дахъал хIядисуни ва динна гIялимтала далилти кес вирар. Илди дугьбас Алжанализи умхьу бикIар. Имам Муслимли баахъибси хIядислизиб бурили саби: «Ля илягьа иляллагь» ибти дугьбачил ахир сабаибси адам, Алжанализи айцIур». БегIлара дебали умцанти декIдируси зикрула журализира халбируси саби. Аллагьла Расулли ﷻ бурибси хIядислизибад (мягIна): «Илди дугьби тикрардируси адамлис ЧевяхIси Аллагьли ﷻ жагьаннабла цIа къадагъадиру». Динна гIялимтала пикри хIясибли, гьарил адамли бурибси гъай малаикли саби ахъбурцуси, «Ля илягьа иляллагь» ибти дугьби биалли, ЧевяхIсиличи сари-сарил ахъдирути сари. ХIядис аль-Кьудсилизиб бурули саби: «Ля илягьа иляллагь» - дила къала саби, ила ацIибси мяхIкамвиру дила танбихIлизивад». Ил дугьбала цахIнабиклис «тагьлиль» бикIар.

Альх1ямду-лиллагь

Лебилра деза Аллагьлис ﷻ!»

Чили чи гапирули виаллира, ил деза Дурхъаси Аллагьличи ﷻ биуси саби. Сенк1ун лерилра кадиркути анц1букьуни илизирад дигахъути сари. Илала разидеш агарли цалра анц1букь кабикес бируси ах1ен. Вирхуси адамли сегъуна-биалра сунела мурад сархибх1ели «Аль-х1ямдулиллагь» иру. Къиян-жапализивад верцибх1елира, балагь чебарбякьунх1елира илини «Альх1ямду-лиллагь» ирули вирар. Дех1ибала дарибх1елира илкьяйда ирули бирар. Лерилра илдигъунти анц1букьуназиб илкьяйда ирахъес маслиг1ятбируси саби (сунна саби). Дугьбала ил цах1набиклис «тахIмид» бик1ар.

Субх1яналлагь

«Аллагь ﷻ лерилра нукьсандешуназивад умуси сай».

Бусурман адамти сегъуна-биалра тамашала анц1букь кабиркуси мерличиб къаршибикибх1ели, илдани «Субх1яналлагь» ирули бирар. «Субх1яналлагь"-- Аллагь гьануршнила жура саби. Дех1ибала дарили г1ергъира илкьяйда ирахъес маслиг1ятбируси саби. Дугьбала ил цах1набиклис «тасбих1» бик1ар.

Аллагьу акбар

«Аллагь ﷻ селичивалра чевях1си сай».

Ил чевях1си сай нуша сунечи пиридик1ниличивра, иличила нушани селра багьес дирути ах1енра. Ил цах1набикра Аллагь I гьаниркахънила (зикрула) жура саби. Дех1ибала дирух1елира илкьяйда ирес сунна саби. Илди дугьби дурули бирар бусурмантала байрумтала бурх1назирра, дех1ибала дирес бех1бирхьух1елира, акбар буч1ух1елира. Ил дугьбала цах1набиклис «такбир» бик1ар.

Аг1узубиллагьи мина-шшайт1ани-р-ражим

«Ну Аллагьличи ﷻ дугьаилзулра ляг1натбак1ла шайт1тайзибад берцуди баргахъес кумекбарахъес»

Бусурман адамли илди дугьби дурули вирар вайти пикрумазивад ва вайти баркьудлуми дурадурк1нилизивад Аллагьлизи ﷻ мях1камварахъес дигух1ели, г1ях1ти баркьудлуми дурадурк1нилис диргаладулхъути сек1айзивад дек1арикес дигули ахъибх1ели, г1ях1ти баркьудлуми дурадерк1ес хьулухъунх1ели. Илди дугьби дурули, бусурман адамли Аллагьлизибад ﷻ кумек биубли дигули сай, илала кумек агарх1ели, сай ц1акьагарли виъниличила иргъахъули сай. Кьуръан буч1ес вех1ирхьух1ели илкьяйда ирахъес маслиг1ятбируси саби (сунна). Кьуръайзибад се-биалра урк1иличиб буч1ух1елира илкьяйда ирни г1ях1си саби. Илкьяйда ирахъес маслиг1ятбируси саби адам г1ясиик1ух1ели, гьалакик1ух1ели паргъатиэс багьанданра, сенк1ун шайт1ай сай ил илдигъунтиачи вях1чииуси. Ил дугьбала цахIнабиклис «истигIяза» бикIуси саби.

(ГIергъити номертазир гьатIира тIинтIти баянти, хIядисунани чедицIахъили гьаладирхьехIе).