бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ЖумягIла дехIибайчила

ЖумягIла дехIибайчила

(бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)

 

ЖумягI бархIи ЧевяхIси Аллагьли ﷻ бусурмантала дудеш Адам Идбаг акIахъубсири, жумягI бархIи сайри ил вебкIибсира.

ЖумягI бархIилизиб лебси саби манзил нушала балга-дугIя кьабулдируси, ил бархIила гIибадатла даражара дебали ахъси саби. Ил бархIи барибси гIяхIдеш дебали имцIабируси саби, илкьяйдали бунагьунира имцIадирар.

ЖумягI бархIила дуги бегIлара гIяхIси саби МухIяммад Идбаг ﷺ акIубси дугилис гIергъи ва Лайлатуль Кьадрила дугилис гIергъи. Ил дуги 600 азир адам жагьаннабла цIализибад акьубалтути саби. Ил дуги вебкIибси бусурман адам Аллагьла ﷻ гьунчив вебкIибсилизи халиру ва хIябла гIязабтазивад уцахъу. ЖумягI дуги дебали гIяхIси саби Идбаглис ﷺ салават бучIес

Идбагла ﷺ хIядис хIясибли, жумягI бархIи бегIлара гIяхIси саби ГIярафатла бархIилис гIергъи, Хала бархIила ва Кьурбан байрамла бурхIначиб ва ГIяшурала бархIиличибра бархли.

ЖумягI бархIила дехIибала Кьуръай, Суннали ва лебилра ислам динна гIялимтала цаси пикри хIясибли дарес хъарти диъни кабизахъурси саби.

Илкьяйдали хъарси саби жумягIла дехIибайс гьалаб хутIба бучIни, ва дарес бирутитани (фарзуль-гIяйн) кIел ракагIятла жумягIла дехIибала дарнира.

1.Кьуръайзиб бурили саби (мягIна): "Ва Аллагьличи ﷻ дирханти! ЖумягIла дехIибайчи акбар бучIухIели, хIуша вачуртира датурли Аллагьлис ﷻ гIибадат барес къалабадикеная. ХIушачи хъарбарибси барни хIушаб гIяхIси биъни хIушани багьадалри. ДехIибала дарили гIергъи Аллагь ﷻ уркIилав вихIеная ва дугьбачил гьануршая. Эгер иш дунъяличир ва итил дунъяличир хIушала сархибдешуни диэс!"

2.Бирхаудичебси Идбагла ﷺ хIядислизиб бурили саби: "ЖамигIятличил жумягIла дехIибала дарес хъарси саби гьарил бусурмайчи, 4 адамличи ахIи: хьунул адамличи, лагъличи, виштIасиличи ва зягIипсиличи". (Абу Давуд).

3.ЦархIил хIядислизиб бурили саби: "ЖумягI бархIила дехIибала жамигIятличил дарх дарни гьарил бусурмайчи хъарси саби. Илизибад акьути саби лугъри, хьунул адамти, биштIати ва зягIипти". (аль-Байгьаки)

  1. Ислам динна кьанунти хIясибли, жумягI бархIила дехIибала дархьдатес къадагъабарибси саби, марбареси сабаб агарли. Иличилара ишгъуна хIядис лебси саби (мягIна): "Чили хIябал жумягIла дехIибала даталлира, марбареси сабаб агарли, кIибяхIянти мунапикьунала урга у лукIуси саби". (ат-ТIабарани).
  2. Аллагьла Расулли ﷺ буриб: "ХIушани жумягI бархIила дехIибала дархьдалтадалли, Аллагьли ﷻ хIушала уркIбачи мугьур кабирхъу ва хIуша даимлис авара агартили кавладая". (имам Муслим).

Гьарил сагаси бархIи - Кьудратла ВегIла савгъат саби. ЖумягI бархIи биалли, жумягIлизибад бегIлара гIяхIси бархIи ва бусурмантас байрам саби.

ЖумягI бархIила баракатли бусурманти цабирахъути ва узидеш имцIадирути сари.

 

(ахир бирар)

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...


Се сари гIямру?

ЦацабехIти пасихIчебти адамтани бурули саби, гьарли-марли гIямрула мягIна багьес багьандан, чузи халаси мягIна бухIнабуцибти мераначи ваэс гIягIниси саби или: больница, туснакъ, ва хIябри. Илдани адамтала гIямрула дурхъадеш ва дарсдикIудеш чебиахъу. Илди меранани нуша ЧевяхIсилис мукIурдешличи ва...


Аджапсандали

ГIягIнидиркур: Баклажан – 1 кг; помидор – 600 гр; муриси перец – 500 гр; набадари – 500 гр; базилик – 50 гр; кинза – 50 гр; петрушка – 50 гр; жерши – 2 бекI; итан жерши – 5 цула; кориандр – 1 ч.кьулса; уцхо-сунели –...


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...