бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

Редакциялизи кагъар

- Кьиямала бархIи секьяйда баркьудлуми умцантачир дитIкайкIути?

 

Бунагьунира гIяхIти баркьудлумира даимти гIямрулизир дитIкайкIни хIекьси ва бархьси саби. Иличила ЧевяхIси Аллагьли ﷻ Кьуръайзиб буриб: «Умцанти (чучирра адамтала баркьудлуми дитIкакIибти) ит бархIи хIекьдеш саби. Чила умцантала шали декIли биаллира - сархибдешунала бегIти саби. Чила кункли биаллира (сенкIун илдала гIяхIти баркьудлуми кьабулхIедирути сари чула бирхауди агархIели), чули чус зарал биру (саби даимси шабагъатлизибад мяхIрумбарили), илдани Нушала гIяламатуначи бирххIерули, илди кьабулхIедирухIели».

 

 

ЧевяхIси Аллагьли ﷻ баянбирули сай дахъал аятуназиб Диванна бархIи Сунела лугърала баркьудлуми умцес умцанти даршили дирниличила, ил багьандан бегIлара камси биалра бархьдеш хIисаблизи кайсуси саби.

Иличила Дурхъаси Кьуръайзиб бурили саби: «Диванна бархIи Нушани дурусти умцанти кадирхьехIе. Цаличилра балкIдеш хIебирар. Эгер биштIаси кьякьцад биалра (баркьуди), Нушани ил лебхехIе (ва умцантачи кабирхьехIе). Нушани (адамтала баркьудлуми) хIисаблизи дуцни баибси саби».

ЦархIил сурализиб ЧевяхIси Аллагьли ﷻ балахъули сай:

«ХIякьикьатлизиб Аллагьли ﷻ камсилра бархьдешагри бируси ахIен, мискьалла заррацадра. Эгер (баркьуди) гIяхIси биалли, Аллагьли ﷻ ил имцIабиру (илис бируси кири) ва Сунечибадра чебяхIси шабагъат луга».

Аллагьла Расулли ﷺ умцантачила буриб: «Кьиямала бархIи умцанти кадилзахъа ва адам кили илдачи кархьу. Илала мякьла (малаикунани) илала баркьудлуми кадихьибхIели, умцантала алгъай шали декIбикIес бехIбирхьур. Ил тяхIярли ил адам Жагьаннаблизи виркур. Ил аркухIели, илини тIама бикьу РяхIмучевсила шайзибад: «КъалабамадикIудая, гьалакмадикIудая. Ил адамлис гIяхIдешлис ца секIал лебал». ГIур кагъар лебху сунезибра белкIунси: «Ла илагьа иллаЛлагь» (Ца Аллагь ﷻ ахIенси цархIил агара) ва ил адам левси мерличи кабирхьу, ва ил шайчибси кьям гIяхIти баркьудлумала шайчиб декIбирар».

Бурни хIясибли, умцантала кIел халати кьям ва гIякьрабти (стрелки) дирути сари. Гьарил кьямла халадешла кьадар машрикьличибад магърибличи бикайчи бируси саби.

Ибну ГIяббасличибад балахъули саби:

«Умцанти даршили гIяхIти баркьудлуми ва бунагьла баркьудлуми илар дитIкайкIути сари. ГIяхIти баркьудлуми бегIлара гIяхIси жураличил кадирхьути сари ва вайти баркьудлумачир декIдирар. Ил тяхIярли илди Алжанала унхърази арху ва кIялгIнала мякьла мерладиру. ГIур бирхутази буру: «Каса хIела баркьудлуми». Ил адам Алжанализи айцIур ва сунела баркьудлуми хIясибли сунела мер бала.

Вайти баркьудлуми бегIлара вайси даражаличир лерху ва ил тяхIярли умцантала кьямлизи кадирхьу. Гьайгьайрагу, илди кункти дирар, къянала баркьудлумикIун кункти сари. Илди жагьаннабла цIализи илдала хужаимла мерличи иргьути сари. Илкьяйдали илизи буру: «Каса хIела баркьудлуми (цIа хIу лайикьикибси)». ГIур ил адам Жагьаннабла цIализи айцIур ва сунела баркьудлумала кумекличил сунес делкIунти журала танбихIуни дургу.

Гьайгьай, илдани чичибалра гIяхIил чула мер бала, Алжанала ва Жагьаннабла саби хIербируси мер-мусаличиб чула баркьудлуми хIясибли.

Ил Диванна бархIи илдани Диванна майдан бархьбалта ва чус делкIунти чула гьарли-марти хъулрази чарбулхъан.

 

«Алжаналичила 99 суал» бикIуси жузлизибад

 

 

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...