бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Узби бусурманти

Узби бусурманти

Адам сунела гIямрулизив сегъунти-дигара къиянти анцIбукьунази виркуси сай, ва ца Аллагьлис ﷻ ахIенси чисалра хIебала илис кьадарсиличила. Амма гьарилра-сера адамли сунечи чедуркъубти къияндешуни асилдешличил ахъес хIейрар. Гьарил анцIбукьлизив адамдеш ва адабдеш дихIес вируси сай, марлира, иман цIакьси адамлицун. ХIядислизибра бурилигу: «Савли пукьализибад дурабухъунси чяка кьяйдали Аллагьличи ﷻ таваккал бирен, илхIели Илини сунечи чейсу хIела зугIлуми ва ризкьи».

 

Ишаб нуни бурес дигулра илдигъунти иманчебти адамтачила, цала цали хатир кахIебатурли, ЧевяхIсиличи хъарахъили, чучи чебуркъубси масъала ирзухIели, адамдеш дихIибти. Дила белкIла игитуни декIар-декIарти миллатла адамти биалра, илди гьарли-марти узби бусурмантили уббухъун. Илди бузерила адамти саби ва кIилалра пикри сабри хъалибарглис хIялалси яшав барес ибси.

МяхIяммад Абакаров Дахадаевла районна Ирагъила шилизивадси сай. Ил машиналичиб адамти бикули, узуси сай. АнцIбукь кабикибсири Рамазан базлизиб. Сунела хIянчилис балбикибси машина баргес ибси пикриличил объявление хIясибли къяйцIикIули, илини сунес гIягIнисигъуна баргиб. Ил машина чебаэс узичил варх БотIлихлизи ваиб. Машина ункъси аги-хIяйчиб сабри, багьаличира кьабуллири, хIятта илала вегI кIарахъан Микаил вачар дургIели баресра кьабуликиб. Дуцили някъби, илдани вачарла вягIда бигьун.

МяхIяммадли гьанбуршули сай: «Илкьяйдали машина асили, иличиб адамти бикули чумал баз узули леври. ГIергъиси архIя Пятигорсклизи бетаур. Илабси постличиб тIашаибхIели, документуни къалпти сари или адамтира дураили, тамай ахтардибарайчи машина арбукиб. Илав вецIал бархIи хIерли калунра, амма жаваб хIегиб. ГIур зянкъдяхъили буриб документуни къалпти сарниличила. ИлхIели нуни Микаилличи зянкъдяхъили, бетаурсиличила бурира. Ил тамашавиуб, сенахIенну 5 дус сай ил машиналичив вашули, ахтардибирули хьалли селра багьана баргибси ахIенри. Илра гьалав машиналис документуни дарибсиличи дугьаизурли хьалли ахир хIебаргиб.

Ил баягъи машина Армениялизибад кибси сабри, ва ита нушанира дугьабиз бархьесли кьасбарира. Баз дикили гIергъи жаваб бакIиб машина чинабалра учетличиб агниличила ва документуни къалпти диъниличила. Машина гьаннара чарбарибси ахIен. Нуша къаршидикили, се баралли гIяхIсил пикридухъес кьасбарира. ИлхIели Микаилли хамис бархIи шагьарлизи вакIили, ил масъала арзес кьасбирис или багьахъур. Ил викIар: «ХIу илгъуна хIяйчив ватурли, рахли хамис бархIи сабаайчи убкIус или урухкIулра…ИлхIели ЧевяхIсила гьала ну секьяйда кайзиша?»

ХIера, ахIерти динна узби-рузби, илкьяйда пикриикIуси адамла иман се даражаличиб сабил хIисаббарая хIушани! МяхIяммадла гъай хIясибли, сунесра декIлири, сенахIенну ил адамлис кIинали халаси зарал биубхIели. Микаилли машина МяхIяммадлис бицили гIергъи, чеимцIа арц дедили сунес цархIил машина асибсири.

МяхIяммадли хабар даимбариб: «Микаилли ил машина наб гьалабихьиб, дигалли арц лугас, дигалли иш машина лугас или. Дила итхIели ахъри аги ил асес ва ну цархIил шагьарлизив сайри. Илалара бусягIят дурасили наб гес арц аги. Нуни илис замана бедира арц дучахъес. Набзи адамти бикIутири: «ХIу вирхмаруд, виргIяиргурину, ил судлизи веда …» Ну иличи вирхулри, сенкIун чуйнара иличил къаршиикибхIели, цайналра илизиб васвасикIеси селра чехIебаира.

Арц чардарес вакIибхIели, Микаилли уркIи-уркIилабад чевверхни тиладибариб, сай сабабли ну илгъуна анцIбукьлизи викни багьандан, ва ну зараллизив хIетес багьандан чеимцIа арц гесра вархли вализур».

Гьайгьайрагу, ишбархIила замана илдигъунти адамти лебни халаси игъбар саби, гьарли-марси узидешла баркьуди дураберкIили, лебтасалра гIибратли бурести. ХIера илдигъунти саби гьарли-марти узби бусурманти бирути, цала цали уркIи бамкьахъес Аллагьлизибад ﷻ урухкIути. Иман ва яхI-ламус дихIули ЧевяхIсила гьалаб умули калунти.

 

Наида Гъуруева

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...