Палтарли ахIен къугъавируси…
Палтарли ахIен къугъавируси…
ГIергъиси замана МяхIячкъалала кьакьурбазиб дяхIличи цIудара пардав баршибти ва бехI гумлачибад бекIличи бикайчи цIудара палтарличил бегIбиубти хьунул адамти имцIали къаршибиркули саби. Илдани цIудара рангла палтар челгьнира бахълис тамашабилзули саби, сенахIенну дагъистанлантала гIядат хIясибли, цIудара ранг марайдешлис саби челгьуси. Селис челгьутив «цIудара къянбиван» халкь-ургаб саби декIарбулхъахъути палтар, эгер исламлизиб бекIлибиубси – цархIилтала пикри-хIер вегIличи дитIхIейкIни биалли?
Бара гьалабван, илдигъунти хьунул адамти къаршибикалри, халкь дебали урухкIутири, илди лебси мерличибад гьарахъбиркутири, сенахIенну цIудара пардавти даршибти хьунул адамти хабарагарли чула саби баргудули бири, илдани саби-алавти халкь алхахъунти сецад-дигара анцIбукьуни диуб. Илди терроризмала кьукьнази кабурхути чус саби «шагьидуни» или бикIути чеббалкIунти адамти сабри. Илис саби гьаннара илдачи халкь ташмишдешличил хIербикIути…
ГIярабла улкназир нушани гIядатла палтар чегьахIелли, илабти халкь нушачи тамашабиубли хIербикIар, илабкIун лебилра хьунул адамти цIудара палтарли бегIбиубли саби башути. Ил багьандан, цархIилтазивад декIарулхъес, вегIличи урхIла пикри-хIер дитIикIес асухIебирар или гьанбиркули саби. Россиялизиб, нушала республикализиб цIудара палтар челгьнила мода тIинтIбиубли саби. Иличил барх цацабехI хьунул адамтани кIунтIбира пушдилзахъули сари. ВегIла сипат барсбарни биалли, Аллагьлис ﷻ бегIлара хIейгидилзути баркьудлумазибад ца саби. Сецад адамти хIербирули биалра иш дунъяла къакъличиб, Аллагьли ﷻ гьариллис сай-вегIти дяхI-някъла къалипра, жагадешра дедили, илди цаличи ца мешухIебикахъили, декIар-декIартили акIахъуб. Илис вегIла сипат барсбарни – Аллагьли ﷻ вегIлис гибсиличи разихIейкни иргъахъули саби, цархIилван биэс хIебирар. Динничил сегъуналра бархбас агарти адамтани балли, ишбархIи чядира (паранджа) челгьули саби, тамаша ахIену?
ИмцIатигъунти хьунул адамтани модалис сари пардавтира чядирабира челгьути. ЦIудара пардавти чегьурти хьунул адамти мурт къаршибикалра, нуни илди гIяхIил хIясиббирули рирус, илдала куц-кабиз, вяшатIала тамашадилзули. ЦархIилти-декIар илдачи секьяйдали хIербикIес гIягIнили, хьунул адамти булан илкьяйдали хIербикIалли? Гьунчиб къаршибиркути хьунул адамти-ургаб дебали декIарбулхъули саби цIудара палтар чегьниличи ва чула хIулби ахIенси чебаэс селра агниличи хIерхIеили, кьяшмачир динди, яра шалбар чехIегьурли башутира. СенахIенну хьунул адамла гьар секIал кIапIли диубли гIергъи, вашухIели гьаргдирути, чIянкIути кьяшмачи тамашахIейэс хIейрар, илкьяйдали сурьмали, яра цIудара кьаламли дакибти хIулбачира. Илдигъунтачи хIерикIухIели, цархIилтазибад саби декIарбухъес къайгъилизиб биъни аргъеслигу. ГIур селис дакIудирути илдигъунти авара?
Гьала-гьала илкьяйдали башути хьунул адамтас багьес чебиркур, исламла кьанунти хIясибли челгьути палтар, шаригIятли чебиахъуси дазулизирти диъниличил барх, илди хIу хIерируси мер-мусала адамталайчи мешутили диахъесра гIягIнибиркур. Сен или хьарбаадалли, сенахIенну исламлизир хьунул адамлис сунечи урхIла хIерани дитIикIес асубируси ахIен, ил халаси бунагьлизи халбирули саби. Се бетарули цIудара дяхIликалабира, пардавтира даршили башути хьунул адамтачил? Илкьяйдали бегIбиубти хьунул адамтачи лебилра вякькабизурли хIербикIули саби, чучи тамашабиубли. Илала дурабад, илдани чучила адамтира гъайбикIахъули, илдира бунагьлизи биркахъули саби. Бусурман адамлис биалли, някъли биаб, мухIлили биаб, яра цархIил биркIай, баркьудиличил чис-биалра зарал бирес, илдас диргалаулхъес асубируси ахIен. Илгъуна секIайчилара хъумартес асухIебирар.
БегI гьалаб багьес чебиркур, хIижабличилти хьунул адамтани ил челгьуси Аллагьли ﷻ Кьуръайзиб хьунул адамлизи кIапIли рашахъес амрубарибси хъарбаркь таманбарес багьандан саби, чучи цархIилти хIербикIахъес ахIенну. Аллагь ﷻ чучи разили калахъес, Илис чула мутIигIдеш аргъахъес ибси мурадличил арагIебли чула куц-кабиз кIапIбирути хьунул адамтачила ахIен ишар гъай, вегIличи цархIилти тамашабирахъниличила ва илдала пикри-хIер дитIикIниличила сари. Илгъуна анцIбукьра хIисаблизи касес чебиркур хьунул адамтас, дяхIликала ва цIудара пардавти даршес гьалар. Гьачамлис нушала республикала жамигIят цIудара пардавтачи хIядурли ахIен. Белики, чумал дус дикили гIергъи, илкьяйдали башантачи бурсикабиубли, пикри бяхIчихIейэсра асубирар.
Бурес чебиркур, чегьурти палтарли адамла уркIи, баркьудлуми, бухъя-зегъа гIяхIдухъахъес, яра адам гIяхIси ветаахъес вируси ахIен. РухIлашалси бухIнабуц агарси адамли се чегьалра, ил чIянкIули вашалра се декIардеша? Чегьурти цIудара пардавтани, яра бухъянси муцIурли ахIен адамла иман, бирхауди имцIабируси, я илдани хIуша-дегIси «ну»-ла (нафсла) «излуми» (нукьсандешуни, хатIаби) арахIедиру, илкьяйдали уркIила, рухIла нукьсандешунира агархIедиру, сагъхIедирахъу. ЧIянкIли адамла духIнарадти урези-хIяя, адабчердеш, уркIила ва рухIлашалти умудеш, Аллагьлизибадси ﷻ урехи – илди сари гьар секIайзибад илди кIапIбирути ва бихIути гьарли-марти бусурмантала пардавти. БекIлибиубсигъуна, хIижаб бекIличицун чебяхъни ахIенну, бегI гьалаб ил уркIиличира «челгьни» саби.
ХIижаб чегьниличил хьунул адам гьар шайчирад мяхIкамдешличил, урехиагардешличил гIеррурцули сари. Хьунул адамла уркIи, гIякьлу, гьар секIал Аллагьла ﷻ шайзирадли чебяхIси даражала кьуватчердешли, цIакьли дирцIахъули сари. Иличибра гIяхIси, пайдаласи баракат биэс бирару гьатIи, хIижабла регI хьунул адамлис? Гьар секIайс, дунъяла лигIматунас, нуша пайдаладикIути кункдешунас Аллагьлис ﷻ деза биаб!
