бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Даргантала уржибдеш

Даргантала уржибдеш

Даргантала уржибдеш

Дурхъаси МухIяммад Идбаг ﷺ акIубси рабигIуль-авваль баз бехIбихьибсири МяхIячкъалала бекIлибиубси майдайчиб лебил дагъистанна халкьличил барх мавлид, дугIябала вечер дураберкIниличибли. Иличир бутIакьяндеш дарибти азиртадли халкьли лебил майдан кабуцилри. Иличир зайдухъун дагъистанна машгьурти гIялимтала вягIза-насихIятуни ва жагати нашидуни. Цалабикибти адамтас савгъатуни ва садакьа бутIиб. Илкьяйда бехIбихьили дурхъаси баз тяп ил тяхIярли даимра биуб. Лебилра бусурмантани чула хъулразир, шимазир, районтазир, шагьуртазир, мавлидуни дурадуркIулри.

Балбуцла сиптакарти

ХIера илкьяйдали, МяхIячка-лализиб тIашбалтуси ГIиса Идбагла уличилси Динна Центрлизирра, гьар бархIи декIар-декIарти районтала жамигIятли мавлидуни дурадуркIули калун. Абзур рабигIуль-авваль базла гьарил бархIи Динна Центрлизиб учибиркути адамтала лугIи 5 - азирличибад 12 - азирличи абиркусири.

Гьалабван илаб мавлид дураберкIиб даргала жамигIятлира. Иличиб вягIза-насихIятуначил гъайбухъун Дагъистанна муфтийла кумекчи ГIябдуллахIяжи Хидирбеков, исламла гIилмуртала доктор, муфтийла заместитель ГIяхIмад МяхIяммадов, Дахадаевла районна имамтала Советла председатель Мурад МяхIяммадов, Сергокъалала районна имамтала Советла председатель Динислам КазимяхIяммадов ва бахъал цархIилтира динна гIялимтира бакIибти гIяхIлира.

Илдани жура-журала темабачилти вягIзаби дариб. ИшбархIила къиянси манзил лерил миллатунала адамтас севан уржили, дархдалги, цахIнар диэс гIягIнитил баянбариб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дархьибти имтихIян асилдешличил ахъес гIягIнили биъниличилара сарри илдала гъай. Гьайгьайрагу, даргала жамигIятли дурабуркIуси мавлид биалра, иличиб цархIил миллатла адамтанира жигарла бутIакьяндеш дариб.

Гьарли-марли даргантани уржибдеш чедаахъили, балбуц ахъси даражаличиб хIядурбарили, дураберкIилри. Мавлидличиб кумекбарес гьарил даргала районтазибад ва шагьуртазибадра бархли сабигIяхIъулали кумекбирути 300 - цад хьунул адам ва илдицад мурул адамтира лебри. Ила бакIибтас хIяздухъеси программа гьалабихьилри. Цалабикибтас уркIилизи даэсти насихIятунала ва гIякьлула дугьбала дурарадра жагати нашидунира зайдухъун, нушала Идбагличила ﷺ хабурти дуриб ва сценкаби чедаахъиб. Учибикибти адамтас къазантазиб барибси плов, чудни-хинкIи, цIедеш ва дахъал цархIилтира бизити хурегуни гьаладихьилри. Ахирличиб цалабикибти-ургаб чIала бушили гIумраличи путевкабира, жура-журала савгъатунира дутIиб.

Илдигъунти далдуцуни бусягIятла замана дебали аргъбаибтили ва мягIничертили детарули сари. СенахIенну чалкIуси наслуличи дурала улкнала Интернет сайтанани халаси асар бирухIели. Нушачи нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ баахъибси умуси дин илдасра аргъахъес багьандан, илдигъунти далдуцуни дебали хIяжатли сари. Нушала хала бегIтани нушаб букьурли датурти дурхъати гIядатуни гьеч хъумартес асухIебирар.

Цалабикибти халкь дурабер-кIибси балбуцличи дебали разилири. Илдала цархIилти бурхIназирра илдигъунти далдуцуни: вягIза-насихIятуни дирули, садакьа буртIули, гIяхIбаркьла далдуцуни дурадуркIес иштяхIра гъирара имцIадиуб. Илдигъунти далдуцунани сари адамтала уркIбази цаличи цала диги, узидешла хIялани, челябкьлаличи чIумаси умут ва бирхауди хьурадирути.

ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулдараб дурадеркIибти мавлидуни ва дарибти гIяхIти баркьудлуми. Амин!

Наида Гъуруева

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Редакциялизи суал

Асубирусив шаригIят хIясибли банклизив узес? Банклизив узес къадагъабарибси ахIен гIергъити шуртIри дузахъули диалли: Эгер банклизив узес чараагардеш лебли биалли, сенкIун чараагардеш лебли хIебиалли къадагъаласи мерличив узес къадагъабарибси саби. Ил чараагардеш дебали халаси хIяжатдеш...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...