бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Шагьада

Шагьада

Шагьада

Лебтасалра ашкарси саби Ислам шел хьулчиличиб тIашси биъни (иличила гьаларти номертазиб белкIунсири). Илдазибад цаибил шагьада саби, цархIилван буралли, бикьридеш дарни саби – «Ашгьаду Алла илагьа илла Ллагь ва ашгьаду анна МухIаммадан Расулуллагь». Суал алкIули саби: сен дехIибала, закят, дуббуцари, хIяж хIедиубли, шагьада цаибил бетаурси? СенкIун шагьада – исламлизи айцIуси умхьу саби. Аллагьла ﷻ динна лебилра мягIна илизиб саби.

 

Ашгьаду – нуни бикьридеш дирулра дила лезмиличил, дила хIулбачил, дила някъбачил, дила кьяшмачил, дила уркIиличил, дила гIякьлуличил, дила лебилра кьаркьайчил, дила пикрумачил.

Алла илагьа – сунес сужда барниличи лайикьси цархIил чилра агара или.

Илла Ллагь – Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ ахIенси, суненира иш дунъя, зубри ва лерилра илдазир лерти, цархIилван буралли, берхIи, бац, зубарти ва заклизирти лерилра секIал акIахъубси. Ванзара, иличиб лебти адамтира, адамла гIякьлула чебяхIдешра акIахъубси, мицIирагра, галгубира, урхьнира ва илдазир лерти лерилра жананира. Дубуртира, ванзаличирти секIалра, ил ванзала жагадешра, галактикара.

Аллагь ﷻ МицIирси, Мурталра левси, Цаси, Сунела балликьянаби агарси сай. Илдигъунти гIур биубти ахIен, агара, я бирути ахIен. Ил Даимси сай. Илис бехIбихьудра ахирра лебси ахIен. ХъархIерагарси, Се-дигара барес вируси, Кьудратла ВегI, Лерилра далуси, Лерилра чедиуси, Лерилра иргъуси, ГIяхIсира вайсира дарес вируси, ГъайикIес вируси сай.

Ва ашгьаду – ва нуни гьачам-гьатIира бикьридеш дирулра.

Анна МухIаммадан Расулуллагь – гьарли-марли МухIяммад, сай багьандан иш дунъя ва иличирти гьар секIал, зубри ва илдазирти лерилра секIал акIахъубси. Ил Аллагьлис ﷻ акIубхIейчивад дигахъуси, Идбаг ва Расул ﷺ сай.

ХIядислизиб бурили саби муснира зубрира акIахъес гьалар МухIяммад Идбагла ﷺ нур акIахъубтири или. ЦархIил хIядислизиб бурули саби Аллагьличи ﷻ лехIхIейзурси Адам Идбагли хатIа барибхIели, Кьудратла ВегIли ил Алжайзивад ванзаличи гечварибсири или. Адам Идбаг 300 дус висули ва хъяма виркьули калунсири, сунени барибси хатIаличи пашманиубли ва тавбадирули. МухIяммад Идбаг ﷺ багьандан Аллагьлизи ﷻ Адамли сунечивад чевверхахъес тиладибарибхIели, Кьудратла ВегIли хьарбаибсири: «ХIуни МухIяммад ﷺ чинавад валуси, илкIун Нуни гьачамлис акIахъубли ахIенра?» Адам Идбагли жаваб бедибсири: «ХIуни ну акIахъубхIели ва набзи рухI кадихьибхIели, нуни бекI ахъбуцира ва ГIяршла тIулрачиб белкI чебаира: «Ла илагьа илла Ллагь, МухIяммад Расулуллагь». ХIуни ХIела ула мякьла ХIуни акIахъубтазивад бегIлара дигусила ахIенси у хIелукIади».

ИлхIели Аллагьли ﷻ иб: «ХIу вархьли сайри, Адам. Гьарли-марли, ил Нуни акIахъубтазивад Наб бегIлара дигуси сай, ва Ну хIечивад МухIяммад Идбаг ﷺ багьандан чевурхулра. Ил багьандан ахIенси хIу Нуни ахIелкIахъари.

Расулуллагь – Аллагьли ﷻ Вархьибси ﷺ лебилра идбагунала мугьур, адамтачи ва жиндрачи ванзаличи бархьибтазивад бегIлара гIяхIси. Ил вархьибси сай ислам тIинтIбарахъес, илдигъунти хъарбаркьуначил бархьибтири цархIилти идбагунира. Аллагьла ﷻ динкIун ца саби лебси – Ислам ва ил марбируси саби Кьуръаннизибси аятли (мягIна): «Гьарли-марли, Аллагьла ﷻ дин – Ислам саби». Илала лебилра умматлис ил гIибрат саби. Ил сай сунечи Дурхъаси Кьуръан бархьибси.

МухIяммад Идбаг ﷺ сунела гъайлизив ва баркьудлумазив мурталра вархьсили вирусири. Иличи лебилра бирхутири ва илис Амин (бирхауди бихьибси) бикIутири.

Аллагьли ﷻ нушара сунела марти лугърили детаахъаба. МухIяммад Идбаг ﷺ шафагIятли виэстили детаэс кьадарбиаб нушаб! Амин.

 

МухIяммад Давудов

 

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


Имам аль-Байгьакьи

Абубакр ГIяхIмад ибну аль-ХIусейн ибну ГIяли ибну ГIябдуллагь ибну Муса аль-Хусравжирди аль-Хурасани, аль-Байгьакьи кьяйда валуси, акIубсири гьижрала 384 ибил дусла шягIбан базлизив, аль-Байгьакь мерла Хусравжирди шилизив. Аль-Байгьакь Нисабур (Нишапур) шагьарличибад гьарахъли ахIи мерлабиубсири,...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

УчIанничи кагъар Урши, насихIят бурес гьамадси саби, амма ил кьабулбарес къиянбулхъан, сенахIенну ил кьутIкьусин кабилзан сунела хьуланас гьуни бедлугусилис, уркIилис къадагъаласи дигухIели. Хаслира багьуди касили хьалли нафслис гIелавад вашуси ва дунъялизи вархибси. Илала пикри хIясибли,...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


ДехIибала черихъни

Бусурман адам 13 – 14 дус виубхIейчивад балугълаваибси сай: хIебиалли, иличи дехIибала, дуббуцари ва цархIилти Аллагьлис ﷻ дирути гIибадатла жураби (фарзани) хъарти сари. Фарзла (паризала) цадехI дехIибала уркалунси 70 дус жагьаннабла цIализив вирар или цабехIти гIялимтани буруси пикри лебси...