бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ТаравихIла дехIибала

ТаравихIла дехIибала

Рамазан базлизир дирути таравихIла – суннатла дехIибала дирнила тяхIяр

 

ГIяли бин Абу ТIалибли бурули сай: «Гьачам нуни МухIяммад Идбаглизи таравихIла дехIибултачила бурахъес тиладибарира. Ил викIи: «Рамазан базла цаибил дуги таравихIла дехIибала дарибтала бунагьуначивад Аллагь чевкархар.

 

КIиэсил дуги дарибтала, сунелара сунела бегIталара бунагьуначивад чевкархули сай.

ХIябэсил дуги дарибти малаикли ГIяршличи тIалаббиру: АллагькIун ﷻ Дурхъаси ва ЧевяхIси сай ва Ил, хIера, гьалар дарибти, бунагьуначивад чевкархули сай.

Авэсил дуги дарибтас Таврат, Инжиль, Забур, Кьуръан делчIунтасгъуна шабагъат бирар.

5 - эсил дуги дарибтас, Маккализибси Масжидуль ХIярамлизир ва Мадинализибси Масжидуль Набавилизир ва Иерусалимлизир Масжидуль Аксализир дехIибала дарибтасгъуна шабагъат бирар.

6 - эсил дуги дарибсилис – Байтул Маъмурлизиб тIаваф дураберкIибсилисгъуна шабагъат бирар (КягIбала чедиб – ГIяршличиб, малаикунани мурталра тIавафдируси, чехIебиуси, нурлизибад барибси юрт саби).

Байтул Маъмурла гьарил къаркъали ва гIянжили Аллагьлизи ﷻ тиладибиру ил адамла бунагьуначивад Сай чевверхахъес.

7 - эсил дуги дарибсили ФиргIяванничи ва Гьаманничи къаршили дураухъунси, Муса Идбагла ва илала шаликартала даража сарху.

8 – эсил дуги дарибси – Аллагьли ﷻ Ибрагьим Идбагла даражаличи ахъурцу.

9 – эсил дуги – ил адам Аллагьличи ﷻ гъамти, Илала лугърала даражаличи ахъурцу.

10 – эсил дуги Аллагьли ﷻ илис берк-бержлизиб халаси баракат кабирхьу.

11 – эсил дуги - илгъуна адамли, шалал дунъя нешли варибхIеливан умули бархьбалта.

12 – эсил дуги дарибси – Кьиямала БархIи берхIиван дяхI шалали алзан.

13 – эсил дуги дарибси – илгъуна адам лерилра балагьуназивад- мусибатуназивад мяхIкамварили вирар.

14 – эсил дуги – ил адамлис ТаравихIла дехIибала дарнилис малаикуни бикьрили кабилзан ва Кьиямала БархIи Аллагьли ﷻ ил шабагъатлавиру.

15 – эсил дуги дарибси – малаикунани, илдала лугIилизиб ГIяршла ва Курсла малаикунанира гапиру.

16 – эсил дуги дарибси – Аллагьли ﷻ Жагьанаблизивад акьуватурли Алжана пешкешбиру.

17 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ ил Сунела гьалав ахъси даражаличи виахъу.

18 – эсил дуги – дарибсилизи Аллагьли тIамадиру: «Я, Аллагьла ﷻ лагъ! Ну хIечивра хIела бегIтачивра разилира».

19 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ илала даража Фирдавс Алжанала даражаличи ахъбурцу.

20 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ илис шагьидунала кьисмат луга.

21 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ илис Алжанализиб нурла хъали бедлуга.

22 – эсил дуги – илгъуна адам урехилизивад ва шишимъултазивад мяхIкамвиру.

23 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ илис Алжанализиб шагьар биру.

24 – эсил дуги – ил адамла 24 балга кьабулдиру.

25 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ ил хIябла гIязабтазивад уцахъу.

26 – ибил дуги – Аллагьли ﷻ илала даража 40-йнали имцIабиру.

27 – ибил дуги – илгъуна адамли СиратIла гуми лямцIван ихъу.

28 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ Алжанализиб илала даража азирнали имцIабиру.

29 – эсил дуги – илгъуна адам азирна хIяж барибтала даражаличи ахъурцу.

30 – эсил дуги дарибси адамлизи Аллагьли ﷻ иру: «Я, дила лагъ! Алжанала лигIматунара укен, Алжанала Кавсар хIеркIла шира ужен. ХIу дила лагъ сайри, Ну биалли – хIу акIахъубси».

 

ТаравихIла дехIибала дирни

ТаравихIла дехIибала, илди арагIеб Рамазан базлизир, дугила дехIибайс гIергъи дирути, суннатла дехIибала сари. Илди дирес дехIдирхьути сари Рамазан базла цаибил дуги ва бегIлара гIергъиси, Хала БархIила гьалабси дуги тамандирути сари.

ТаравихIла дехIибала жамигIятличил дарх мижитлизир дирни къулайси саби. Ил барес имкан хIебиалли, вегIлицун хъулир диресра асубирар. ГIядат саблин, таравихIла дехIибала гIехIел ракагIятла сари, кIикIел ракагIятла дирули авдехI дехIибала. Амма 20 ракагIятла дирни къулайси саби кIикIел ракагIятла дирули – вецIдехI. Нушала Идбагли ﷺ дегI гьалар илди 20 – дехI дирутири – вецIдехI дехIибала кIикIел ракагIятла.

ТаравихIла дехIибала тамандиубли гIергъи, 3 ракагIятла витрула дехIибалара дирути сари жамигIятличил дарх цадехI - кIел ракагIятла ва цадехI гьатIира - ца ракагIятла.

 

 ТаравихIла дехIибала дирнила тяхIяр:

Дугила ва ратибатла дехIибала дарили гIергъи цаибил балга бучIуси саби. Ил балга бучIуси саби таравихIла цаибти ва хIябэсти дехIибайс гIергъи ва витрула 2 кагIятла дехIибайс гIергъи. ТаравихIла 2 – эсти ва 4 – эсти дехIибайс гIергъи кIиэсил балга хIяйна-хIяйна бучIуси саби, гIур ца гьачам 1-бил балгара.

Витрула гIергъити (1 кагIятла) дехIибайс гIергъи 3 – эсил балга бучIуси саби. Илди хIябалра балга дехIибайчи кабизуртани лебтанилра цахIнар дучIути сари.

 

ТаравихIла дехIибулти ургар дучIути балгни

  1. «Ла хIавла ва ла кьувата илла биЛлагь. Аллагьумма салли гIаля МухIаммадин ва гIала али МухIаммадин ва саллим. Аллагьумма инна насъалукал жанната ва нагIузубика мина-н-нар».

 

  1. «СубхIянаЛлагьи вал-хIямду лиЛллагьи ва ла илагьа илла Ллагьу ва Ллагьу акбар. СубхIяннаЛлагьи гIадада халкьигьи ва ризаа нафсигьи ва зината гIаршигьи ва мидада калиматигь».
  2. «СубхIяна-л-малики-л-кьуддус (кIина). СубхIяна Ллагьи-л-мали-кил кьуддус, субухIун кьуддус раббул малаикати ва-р-рухI. СубхIяна ман тагIаззаза би-л-кьудрати ва-л-бакьаъ ва кьагьарал гIибада би-л-мавти ва-л-фанаъ субхIянараббика раббил гIиззати гIямма йасифун ва саламун гIяла-л-мурсалина ва-л-хIямду лиллагьи раббил гIяламин».

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли лебталалра нигет хIясибли дехIибалара, цархIил журала гIибадатра кьабулдарили, нушала бунагьуначивад чевверхаб!

 

Рамазан-хIяжи МяхIяммадов

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Рамазан базла дурхъадеш

Нушала дурхъаси МухIяммад Идбагли ﷺ буриб: «Чи разивиаллира Рамазан баз бакIниличи, Аллагьли ﷻ илала кьаркьала цIализибад мяхIкамбиру». ГIуррара, Идбагли ﷺ буриб: «Рамазан базла цаибил дуги ЧевяхIси Аллагьли ﷻ иру: «Чи лева нуша дигахъуси, нушабра дигахъес? Чи лева нуша...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


Низигъарила чяй

Дерубти яра зярхIти низигъарила 1 халаси кьулса; Шин – 500-700 мл; Варъа – 3 чяйла кьулса; Лимон – 3 кесек. Ружери бакIахъибти шин низигъариличи кертIили, чяй 10 минутцадхIи кIапIдарили датирая. КертIили гIергъи ванати чяйлизи, бизидеш хIясибли, варъа ва лимон бархаая....


ЛямцIла манзил

Хъуммартидая: алжана нешла кьяшмауб саби. Хъатлаб хайгина баралра, нешла чебла ахъес хIейрар.   (бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   — Неш, хIура ила рузахъес рархьибси ахIенрив? — Агь, хIябилра ребкIесцад хIейгули рякьунра. Школа таманхIебиахъес багьандан, ца класслизир...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...