бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ТаравихIла дехIибала

ТаравихIла дехIибала

Рамазан базлизир дирути таравихIла – суннатла дехIибала дирнила тяхIяр

 

ГIяли бин Абу ТIалибли бурули сай: «Гьачам нуни МухIяммад Идбаглизи таравихIла дехIибултачила бурахъес тиладибарира. Ил викIи: «Рамазан базла цаибил дуги таравихIла дехIибала дарибтала бунагьуначивад Аллагь чевкархар.

 

КIиэсил дуги дарибтала, сунелара сунела бегIталара бунагьуначивад чевкархули сай.

ХIябэсил дуги дарибти малаикли ГIяршличи тIалаббиру: АллагькIун ﷻ Дурхъаси ва ЧевяхIси сай ва Ил, хIера, гьалар дарибти, бунагьуначивад чевкархули сай.

Авэсил дуги дарибтас Таврат, Инжиль, Забур, Кьуръан делчIунтасгъуна шабагъат бирар.

5 - эсил дуги дарибтас, Маккализибси Масжидуль ХIярамлизир ва Мадинализибси Масжидуль Набавилизир ва Иерусалимлизир Масжидуль Аксализир дехIибала дарибтасгъуна шабагъат бирар.

6 - эсил дуги дарибсилис – Байтул Маъмурлизиб тIаваф дураберкIибсилисгъуна шабагъат бирар (КягIбала чедиб – ГIяршличиб, малаикунани мурталра тIавафдируси, чехIебиуси, нурлизибад барибси юрт саби).

Байтул Маъмурла гьарил къаркъали ва гIянжили Аллагьлизи ﷻ тиладибиру ил адамла бунагьуначивад Сай чевверхахъес.

7 - эсил дуги дарибсили ФиргIяванничи ва Гьаманничи къаршили дураухъунси, Муса Идбагла ва илала шаликартала даража сарху.

8 – эсил дуги дарибси – Аллагьли ﷻ Ибрагьим Идбагла даражаличи ахъурцу.

9 – эсил дуги – ил адам Аллагьличи ﷻ гъамти, Илала лугърала даражаличи ахъурцу.

10 – эсил дуги Аллагьли ﷻ илис берк-бержлизиб халаси баракат кабирхьу.

11 – эсил дуги - илгъуна адамли, шалал дунъя нешли варибхIеливан умули бархьбалта.

12 – эсил дуги дарибси – Кьиямала БархIи берхIиван дяхI шалали алзан.

13 – эсил дуги дарибси – илгъуна адам лерилра балагьуназивад- мусибатуназивад мяхIкамварили вирар.

14 – эсил дуги – ил адамлис ТаравихIла дехIибала дарнилис малаикуни бикьрили кабилзан ва Кьиямала БархIи Аллагьли ﷻ ил шабагъатлавиру.

15 – эсил дуги дарибси – малаикунани, илдала лугIилизиб ГIяршла ва Курсла малаикунанира гапиру.

16 – эсил дуги дарибси – Аллагьли ﷻ Жагьанаблизивад акьуватурли Алжана пешкешбиру.

17 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ ил Сунела гьалав ахъси даражаличи виахъу.

18 – эсил дуги – дарибсилизи Аллагьли тIамадиру: «Я, Аллагьла ﷻ лагъ! Ну хIечивра хIела бегIтачивра разилира».

19 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ илала даража Фирдавс Алжанала даражаличи ахъбурцу.

20 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ илис шагьидунала кьисмат луга.

21 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ илис Алжанализиб нурла хъали бедлуга.

22 – эсил дуги – илгъуна адам урехилизивад ва шишимъултазивад мяхIкамвиру.

23 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ илис Алжанализиб шагьар биру.

24 – эсил дуги – ил адамла 24 балга кьабулдиру.

25 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ ил хIябла гIязабтазивад уцахъу.

26 – ибил дуги – Аллагьли ﷻ илала даража 40-йнали имцIабиру.

27 – ибил дуги – илгъуна адамли СиратIла гуми лямцIван ихъу.

28 – эсил дуги – Аллагьли ﷻ Алжанализиб илала даража азирнали имцIабиру.

29 – эсил дуги – илгъуна адам азирна хIяж барибтала даражаличи ахъурцу.

30 – эсил дуги дарибси адамлизи Аллагьли ﷻ иру: «Я, дила лагъ! Алжанала лигIматунара укен, Алжанала Кавсар хIеркIла шира ужен. ХIу дила лагъ сайри, Ну биалли – хIу акIахъубси».

 

ТаравихIла дехIибала дирни

ТаравихIла дехIибала, илди арагIеб Рамазан базлизир, дугила дехIибайс гIергъи дирути, суннатла дехIибала сари. Илди дирес дехIдирхьути сари Рамазан базла цаибил дуги ва бегIлара гIергъиси, Хала БархIила гьалабси дуги тамандирути сари.

ТаравихIла дехIибала жамигIятличил дарх мижитлизир дирни къулайси саби. Ил барес имкан хIебиалли, вегIлицун хъулир диресра асубирар. ГIядат саблин, таравихIла дехIибала гIехIел ракагIятла сари, кIикIел ракагIятла дирули авдехI дехIибала. Амма 20 ракагIятла дирни къулайси саби кIикIел ракагIятла дирули – вецIдехI. Нушала Идбагли ﷺ дегI гьалар илди 20 – дехI дирутири – вецIдехI дехIибала кIикIел ракагIятла.

ТаравихIла дехIибала тамандиубли гIергъи, 3 ракагIятла витрула дехIибалара дирути сари жамигIятличил дарх цадехI - кIел ракагIятла ва цадехI гьатIира - ца ракагIятла.

 

 ТаравихIла дехIибала дирнила тяхIяр:

Дугила ва ратибатла дехIибала дарили гIергъи цаибил балга бучIуси саби. Ил балга бучIуси саби таравихIла цаибти ва хIябэсти дехIибайс гIергъи ва витрула 2 кагIятла дехIибайс гIергъи. ТаравихIла 2 – эсти ва 4 – эсти дехIибайс гIергъи кIиэсил балга хIяйна-хIяйна бучIуси саби, гIур ца гьачам 1-бил балгара.

Витрула гIергъити (1 кагIятла) дехIибайс гIергъи 3 – эсил балга бучIуси саби. Илди хIябалра балга дехIибайчи кабизуртани лебтанилра цахIнар дучIути сари.

 

ТаравихIла дехIибулти ургар дучIути балгни

  1. «Ла хIавла ва ла кьувата илла биЛлагь. Аллагьумма салли гIаля МухIаммадин ва гIала али МухIаммадин ва саллим. Аллагьумма инна насъалукал жанната ва нагIузубика мина-н-нар».

 

  1. «СубхIянаЛлагьи вал-хIямду лиЛллагьи ва ла илагьа илла Ллагьу ва Ллагьу акбар. СубхIяннаЛлагьи гIадада халкьигьи ва ризаа нафсигьи ва зината гIаршигьи ва мидада калиматигь».
  2. «СубхIяна-л-малики-л-кьуддус (кIина). СубхIяна Ллагьи-л-мали-кил кьуддус, субухIун кьуддус раббул малаикати ва-р-рухI. СубхIяна ман тагIаззаза би-л-кьудрати ва-л-бакьаъ ва кьагьарал гIибада би-л-мавти ва-л-фанаъ субхIянараббика раббил гIиззати гIямма йасифун ва саламун гIяла-л-мурсалина ва-л-хIямду лиллагьи раббил гIяламин».

ЧевяхIси Кьудратла ВегIли лебталалра нигет хIясибли дехIибалара, цархIил журала гIибадатра кьабулдарили, нушала бунагьуначивад чевверхаб!

 

Рамазан-хIяжи МяхIяммадов

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...