бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Балга – дугIя

Балга – дугIя

Балга – дугIя

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «ХIябал дугIя лерти сари, сарира, гьайгьайрагу, жаваб агарли кахIевлути, илдазибад ца саби асубируси сапарличивсила балга-дугIя.

АрхIяличи аркьухIели

Идбагли ﷺ буриб: «Адамли сапарличи дураухъес гьалаб хъалибарглис кIел ракагIятла дехIибайчиб гIяхIси селра хIебатур». Илизибад багьесли саби, архIяличи аркьухIели, кIел ракагIятла дехIибала дарни гIяхIси биъни. Цаибил ракагIятлизир сураби «аль-ФатихIя», «аль-Кафирун», кIиибил ракагIятлизир сура «аль-Ихляс» яра сура «ан-Нас», «аль-Фалакь» делчIнира.

ДехIибайс гIергъи аят «аль-Курси» ва сура «аль-Кьурайш» делчIнили адам лерилра вайдешуназивад мяхIкамируси сай. Илкьяйдали, дигесилизи халбируси саби хъа гьалав тIашизурли, 3 –йна сура «аль-ФатихIя» белчIни ва илис гIергъи иш дугIя:

«Аллагьумма – хIфазни ва – хIфаз ма магIи, ва саллимни, ва саллимм ма магIи, ва баллигъ ма магIи».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, мяхIкамварили, зарал хIебиахъуб-ли бархьа наб ва набчил бархсилис гIяхIдеш, ва мурадличи даахъаба».

АрхIяличи аркьусини хъулив калунсилис бучIуси

Дигеси саби хъулиб калунтани сапарличи дурабулхъутас иш дугIя бучIни:

«Заввадака – ллагьу ттакьва ва гъафара занбака ва яссара лякаль хайра хIайсума кунта».

МягIна: «Аллагьлизивад ﷻ урухкIудеш габ хIед Аллагьли ﷻ ва хIела бунагьуначивад чевверхаб, хIу чинав виадлира хIед гIяхIдеш кунксили биаб».

Гьунчив тIашизурхIели

Бамсри ахъес яра дуги беркIес гьунчив тIашизурхIели, иш дугIя бучIалли, ил мерличив левалли, адамлис селра вайси бетхIерар.

«АгIузу бикалимати – ллягьи ттамати мин шарри ма халякь».

МягIна: «Аллагьла ﷻ бегIла ахъси даражала дугьбачил дугьаилзулра, сунени акIахъубтала вайдешлизивад ватахъес».

Адамти хIербируси мерличи ваибхIели

ГIяхIси саби шилизи яра шагьарлизи ваибхIели, Аллагьлизи ﷻ гIяхIдеш ва илабси вайдешлизибад мяхIкамдеш тиладибарни.

«Аллагьумма инни асъалюка хайри гьазигьил кьарьяти ва хайра агьлигьа ва хайра ма фигьа, ва нагIузу бика мин шарригьа ва шарри агьлигьа ва шарри ма фигьа».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, марлира, нуни тиладибирулра иш мерла гIяхIдеш ва ХIуни илизиб цалабяхъибсила гIяхIдеш, ХIези илабси вайдешлизивад ватахъни тиладибирулра».

АрхIяличивад чарухъунхIели

ГIяхIсилизи халбируси саби адам сапарличивад чарухъунхIели, кIел ракагIятла дехIибала дарни. Сунела мер-мусаличи саибхIели, Идбагли ﷺ ишкьяйда бурусири:

«Айибуна таибуна гIабидуна лираббина хIамидуна».

МягIна: «Нуша чардулхъулра, тавба дирулра, ЧевяхIсилис икрам бирулра, ва Иличи шукру бирулра!»

Илкьяйдали хъули айцIухIели, сура «аль-Ихлас» бучIни гIяхIси саби.

АрхIяличивад чарухъунсилис бучIуси

Сапарличивад чарухъунсиличи дугьаизурли, ишкьяйда бурни гIяхIси саби:

«Аль – хIамду лиллагьи ллязи саллямака».

МягIна: «Шукру Аллагьличи ﷻ, хIу мяхIкамварибси».

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Юсуф Идбаг

- Ишавад архIякьядра наб дигул хIебарили, Ну рикIуси хIейкIадли къиян-жапа дахъдирис. Ил замана Зулайха унза гIекIес дуцIрухъун, Илис дигул хIебарес, Юсуф хъярхъли гьавухъун, ГIеларадли хъямрики, буциб хIева, гъярбердиб, Илизивад верцили, Юсуф хIилхIи дуравхъун. Зулайхара аррякьи, ГIязизлизи...


Буралаби

Аргъличи къакъмабирхъид, бяхIлизи хъу маделгIад. Хъубзарлис дигуси тяхIярли ахIен дягI булхъуси. ДяхIцIила битIакI хIебирар. Мурталра берхIи хIебирар. 5.ТIярхъилабад бухъунси дягI бугIярси бирар. ГербикIуси къаркъаличир шин хIедашар. ДяхIцIи я хIеркIли архIеху, я цIали игхIейгу. Миъ...


Игитуни – гьар бархIила гIямрулизиб

Хьунул адам ва биштIати берцахъиб   Ишди бурхIназир Дагъистайчи чедакIибти тIабигIятла гьанагарти анцIбукьуни къячхIедикибти цалра дагъистанлан кахIелун ургар илини гьанбикиб. Дигалли шагьуртазир, дигалли шимазир, дахъал заб-марка дарили, гьар бархIила гIямрулизир, бекIахъудила шуртIразир...


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...