бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Балга – дугIя

Балга – дугIя

Балга – дугIя

Аллагьла Расулли ﷺ буриб: «ХIябал дугIя лерти сари, сарира, гьайгьайрагу, жаваб агарли кахIевлути, илдазибад ца саби асубируси сапарличивсила балга-дугIя.

АрхIяличи аркьухIели

Идбагли ﷺ буриб: «Адамли сапарличи дураухъес гьалаб хъалибарглис кIел ракагIятла дехIибайчиб гIяхIси селра хIебатур». Илизибад багьесли саби, архIяличи аркьухIели, кIел ракагIятла дехIибала дарни гIяхIси биъни. Цаибил ракагIятлизир сураби «аль-ФатихIя», «аль-Кафирун», кIиибил ракагIятлизир сура «аль-Ихляс» яра сура «ан-Нас», «аль-Фалакь» делчIнира.

ДехIибайс гIергъи аят «аль-Курси» ва сура «аль-Кьурайш» делчIнили адам лерилра вайдешуназивад мяхIкамируси сай. Илкьяйдали, дигесилизи халбируси саби хъа гьалав тIашизурли, 3 –йна сура «аль-ФатихIя» белчIни ва илис гIергъи иш дугIя:

«Аллагьумма – хIфазни ва – хIфаз ма магIи, ва саллимни, ва саллимм ма магIи, ва баллигъ ма магIи».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, мяхIкамварили, зарал хIебиахъуб-ли бархьа наб ва набчил бархсилис гIяхIдеш, ва мурадличи даахъаба».

АрхIяличи аркьусини хъулив калунсилис бучIуси

Дигеси саби хъулиб калунтани сапарличи дурабулхъутас иш дугIя бучIни:

«Заввадака – ллагьу ттакьва ва гъафара занбака ва яссара лякаль хайра хIайсума кунта».

МягIна: «Аллагьлизивад ﷻ урухкIудеш габ хIед Аллагьли ﷻ ва хIела бунагьуначивад чевверхаб, хIу чинав виадлира хIед гIяхIдеш кунксили биаб».

Гьунчив тIашизурхIели

Бамсри ахъес яра дуги беркIес гьунчив тIашизурхIели, иш дугIя бучIалли, ил мерличив левалли, адамлис селра вайси бетхIерар.

«АгIузу бикалимати – ллягьи ттамати мин шарри ма халякь».

МягIна: «Аллагьла ﷻ бегIла ахъси даражала дугьбачил дугьаилзулра, сунени акIахъубтала вайдешлизивад ватахъес».

Адамти хIербируси мерличи ваибхIели

ГIяхIси саби шилизи яра шагьарлизи ваибхIели, Аллагьлизи ﷻ гIяхIдеш ва илабси вайдешлизибад мяхIкамдеш тиладибарни.

«Аллагьумма инни асъалюка хайри гьазигьил кьарьяти ва хайра агьлигьа ва хайра ма фигьа, ва нагIузу бика мин шарригьа ва шарри агьлигьа ва шарри ма фигьа».

МягIна: «Я Аллагь ﷻ, марлира, нуни тиладибирулра иш мерла гIяхIдеш ва ХIуни илизиб цалабяхъибсила гIяхIдеш, ХIези илабси вайдешлизивад ватахъни тиладибирулра».

АрхIяличивад чарухъунхIели

ГIяхIсилизи халбируси саби адам сапарличивад чарухъунхIели, кIел ракагIятла дехIибала дарни. Сунела мер-мусаличи саибхIели, Идбагли ﷺ ишкьяйда бурусири:

«Айибуна таибуна гIабидуна лираббина хIамидуна».

МягIна: «Нуша чардулхъулра, тавба дирулра, ЧевяхIсилис икрам бирулра, ва Иличи шукру бирулра!»

Илкьяйдали хъули айцIухIели, сура «аль-Ихлас» бучIни гIяхIси саби.

АрхIяличивад чарухъунсилис бучIуси

Сапарличивад чарухъунсиличи дугьаизурли, ишкьяйда бурни гIяхIси саби:

«Аль – хIамду лиллагьи ллязи саллямака».

МягIна: «Шукру Аллагьличи ﷻ, хIу мяхIкамварибси».

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


УркIи изутира леб

КIел жумягIцадхIи, улкала цацадехIти регионтазирван, нушала республикализирра цIабикьалала (топливо) багьнала шайчир гIяхIцад дарсдешуни кадикиб. Илди хаслира къячдикун шагьуртазиб хIербирути адамтачи.   Буралли, цIабикьалала багьни дусла бехIбихьудличирадал гIяхIцадла ахъдиублири. Амма...


Азгъинти дурхIначила

Муртрил сахаватси ва бузери дигуси хъубзара адам хIерирули уили сай. Илала азгъинти ва кьиркьирти дурхIни буили саби. ВебкIес гьалаб хъубзарли дурхIни сунечи жибарили сай ва пулан мерличибси хъуличиб кур буркъадалли, хазна бургидая или бурили сай. Хъубзара вебкIибмад, илала дурхIни ургубализи...


ЧевяхIсила хъарбаркьуни дузахъес чебиркур

Кабиили бикути, палтар, тIалхIяна ицути машинаби, компьютерти, телевизорти, хутIличир дузути чяйникуни, печани, яшавла шуртIри кункдирути дахъал ваяхI гьаналла замана дуракаили сари, илди халкьли дузахъули сари. ВаяхI исухIели, илди секьяйда дузахъутил бурути жузира (инструкция по применению)...


Имам Абу ХIамид аль-Гъазали

УчIанничи кагъар Урши, насихIят бурес гьамадси саби, амма ил кьабулбарес къиянбулхъан, сенахIенну ил кьутIкьусин кабилзан сунела хьуланас гьуни бедлугусилис, уркIилис къадагъаласи дигухIели. Хаслира багьуди касили хьалли нафслис гIелавад вашуси ва дунъялизи вархибси. Илала пикри хIясибли,...