бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Бурдекила шилизибси хала мижитличила

Бурдекила шилизибси хала мижитличила

Ишаб наб сунечила бурес дигуси «Аллагьла хъали» – хабардерхурси, дунъяличиб сабигъуна гIур чинабалра агарси, ца галгализибад барибси мижитличила саби. Ил чебаэс ибси пикриличил, гIярабла пачалихъуназибад булан нушачи бакIибти биуб, алавти шимазибад башутира леб. Ил мижит мурт белшунсил балусира агара. Иличила бурдекантачиб цализибад цализи бурули, наслулизибад-наслубачи бикайчи башули калунси хабар саби. Илизиб бурусиличи вирххIеэсра хIейрар, сенкIун мижитла бухлиубси зехнила бухъяндеш 12, 5 метрла саби, илис удяхъили, 3 тIалра лер. Илдачил дарх - хIябал арсаварра. Илдачиб тIашли саби лебилра мижит. Мижитлизир пайдаладарибти, ца галгализирад дакIибти секIал: зехни, тIулри, духьби ва уркьли, лерилра тяп шямван дархьти сари. Илди секIал сунезирад дакIибси сегъуна галга буибсил, ил чинаб бузули буилил балуси агарли виънира, тамашавиэси, вирххIеэси анцIбукьван кавлули саби. Мижит барибси дусличила (ил тарихличила) буруси белкI лебли буили саби, амма сецад хIейгеси биалра, чили сабил зехнилизибси тарихла белкI кьисбарили, убкасили саби.

Шилизиб бурули ишгъуна хабарра кали саби. Мижитла хъалчличи абирхьуси зехни шантани ахъбуцес хIебирули, унра шилизибад бархли кумекличи адамти жибарибтири или. ИлхIелира хIебирули, дубурла дякьличивад лявкьуси ца гьункьяни тIамадарибти сари, бикIар, «нура кумекличи лявкьясрану яхIбарая!». Илдала икьайчиблицун ахъбуцибсири, баягъи сунечила буруси зехни мижитла хъалчличи.

Коммунистунала замана мижит колхозла складличи шурбатурсири. Илар ризкьи калкьули дирутири, Краснопартизансклизибси («Мамайкъутаннизибси») бурдекантала хъарахъла мер-мусаличирад хибти харбузуни, колхозла цархIилти продуктуни, декIар-декIарти гIягIниахълуми мижитлар кадихьили, дихIутири.

СССР бехъубли гIергъи, улкала мер-мусаличиб хIербирути динничи чекабилзес бехIбихьибхIели, нушала шилизивси вахъхIила малла, ЧевяхIсила кьанунти дузахъуси, динничи чекайзурси АсхIяб-аццини складлизирти лерил секIал дурасахъиб, ва ил юрт мижитличи шурбатахъур. Илини мижитлизир дахъал хIянчи дарибтири. Ил лерилра гIямрулизив Аллагьлис улгусири. Ца бархIи бархIехъ мижитлизивад дуравхъи АсхIяб-ацци веткахъиб, ил чина викибал чилилра балули ахIенри. Лебилра шанти шаладикайчи илигIиб умцIули къяйцIбикIутири, варгибси ахIенри. ГIергъила бархIи дуки бякьунтани, Сугурбачи дяхIчити шурмала удив варгибсири. Илди шурмачи дугели ахIенну, хIерелира вархли, жагьил адамра укьес хIейрар. Ил мерличи АсхIябгIяли Аллагьли (с.т.) укилри, сунела вягIда сабаили бурги. Бунагь-хатIа урдуцаб сунела, илгъуналис шагьидла бебкIали алхун или бурули бирар.

МяхIячкъалалализив хIерирули калунси (гIяпабаркь), нушала узикьар МяхIяммад ГIябдуразакьовли Бурдекила шила мижитлар дахъал хIянчи дариб: умудеш ва дазала дирахъес, имцIати палтар дарсдирахъес хъали тIашбатур. Мижитлизи шин ва газ кадукахъиб.

Мижитла хIянчи дарибтасра арцла шайзибад кумекбарибтасра жамигIятли халаси баркалла балахъули саби.

ГI.ГIябдусаламов

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


Кьурбан-байрам

ГIид аль-АдхIа—бусурмантала бекIлибиубси байрам саби. Ил Зуль-ХIижжа базла 10-ибил бархIи, ГIярафала бархIилис гIергъиси бархIи бехIбирхьуси саби. ГIид аль-АдхIалис гIергъити хIябал бархIи (11, 12, 13) «ташрикьла» бурхIни сари.   ГIид аль-АдхIала бархIилис гьалабси бархIи...


ХIяжла рукнурти

ХIяж динна рукнуртала ца саби, гIялам халкьла вегI Аллагьлис ﷻ бируси гIибадатуназибад халасигъуна. ХIяж адамличи гIямрулизиб гьачам баресцун саби чебси, сунени назру баралли ахIенси.   ХIяж чеббиънилис шел шартI лер: бусурман виъни, балугълавиъни, дагьричевси виъни, азадси виъни, хIяжбарес...


ХУРЕГ БАЛКЬАРАХЪНИ

Долма (8 порция) ГIягIнидиркур: ТIутIила кIапIри – 300 гр; белкьунси диъ – 1 кг; биринж – 1 стакан; цIуба жерши – 1; итан жерши – 4 цула; бурт – 400 гр; кьар, зе, исиут, дерубти специяби – бизидеш хIясибли. Балкьарахъни: тIутIила кIапIри зукьиси...


Зуль-ХIижжа базла 10 бархIила дурхъадеш

Идбаг ﷺ сунела дурхъаси хIядислизив викIули сай: «Илди бурхIназив дубурцуси адам Аллагьли ﷻ вецIал секIайчивли дурхъавиру: сунела гIямрулизи баракат хьурабиру; мас-давла имцIабиру; хъалибарг балагьуназибад уцахъу; бунагьуни умудирар; гIяхIти баркьудлуми имцIа-дирар; бебкIала излуми...