бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Тулкни

Тулкни

Бисмиллагьи РяхIманир РяхIим

АлхIямдулиЛлагь шукру, багьахъурил дин «Ислам»

 

Деза Аллагьлис биаб дин «Ислам» багьахъурси,

Сай хIекьли марварили, иманра бухахъибси,

Кьалубалализирад бусурманти дарибси.

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

Адамла къакълизирад акIахъуб зарратуни,

Гьар капур, бусурманна мицIирдариб рухIани,

ГIякьлу бедиб гьариллис, дагьахъур анцIбукьуни,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

«Аласту бираббикум» буриб чузи Аллагьли,

«Бала» - нушала Аллагь, сайри иб муъминтани,

«НагIам» - ахIенри или, жаваб гиб капуртани,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

Адам, ХIява бетаур гIялам халкьла неш-дудеш,

МяхIяммадла умматла диъни леб халал гIяхIдеш,

Ибрагьимла миллатла диъни леб динна бархьдеш,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

ХIянапи, ХIянбалира, Маликра, ШапигIира,

Мазгьабти авал сари, ну ШапигI мазгьаблара,

Ил сай Идрисла урши, МяхIяммад саби ура,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

Иман, Ислам ва Суннат, динна аслу хIябал лер,

Иман – урегал секIал, Исламла шел рукну лер,

Расулла гьуни буцни нушаб Суннатли бетаур,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурcи дин «Ислам».

 

Аллагьли зарратличил кIел бутIа бариб гIялам,

Иман бухибтас бариб Гьалжана Дару-ссалам,

ХIебухибти капуртас хIядурбариб жагьаннаб,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

ХIябибла уммат дарни, АлхIямдулиЛлагь шукру,

Дин Исламличир акIни дурхъаси нигIмат саби,

Тавба кьабулбируси Аллагьлис хIямд ва зикру,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

ИхIсанна мягIна багьи, даим гIибадат бара,

Аллагь чевиусиван, Аллагьлис тIагIят бара,

ХIуни чехIейадлира Аллагьли чевиулри,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

Ца Аллагь вагьес черти лер вецIну хIябра сипат,

Далилтачил вагьурли, багьи динна хIякьикьат,

ХIекьли Аллагь марвара, багьурли вяхIданият,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурси дин «Ислам».

 

ХIяпизхIяжила пикри - хъарихъ гIяламлис, халкьлис,

Зикру, тасбихI, дин бузар - дучIули Кьуръан-Калам,

МяхIяммадличи буша гьар даим салат салам,

АлхIямдулиЛлагь шукру багьахъурил дин «Ислам».

 

 

Пикриухъен мискин

Пикриухъен мискин дунъяла хIяйчи,

Чум алхуна гIяшикьли сунечи,

ХIясратли жайчи, бучиб масличи,

ЦIяб хIяри арбякьун, дунъя батурли.

 

ХIура аркьяд чархIелхъул сапарличи,

Савгъат хIядурбара пашманхIейэсли,

ХIед пайда хIебиру масли, дурхIнани,

Пайдаласи гIямал, хIебурциду хIуни?

 

Ажай хIу уцили бурушла калхьад,

ГIязиз жан дерцахъес дарман хIебалад,

СягIидрив, сакъиррив, чирил, хIебалад,

ВиргIяиргилри нафсли, гьавли, шайтIай.

Диннизив пасадли, гъапулли кавлад,

ГъапуруряхIим сай, ца Аллагь викIуд,

ГIямал агархIели, Гьалжайчи хьуликIуд,

Умут дугIла биъни, хIуни хIебалад.

 

Дунъя гьанни лерилгIямру деркIадли,

Абадла хъайс гIямал баргес хIейадли,

РяхIман Аллагь гьимукIили варгадли,

ХIяйран вариши хIу цIакь гIязабтани.

 

Даршал азирлим гъану авра азир,

Идбагуни кахIелун дунъяличиб,

ХIетур цIакьси пачяхI, дурхъаси вазир,

БетхIеур цалалра уркIила мурад.

 

ХIебатур дурхъаси Расул, асхIябти,

Чинаба залумти, цIакьти талхъунти,

Пикривара Намруд, ГIяд, ПиргIяванти,

ХIебатурли буциб цIудар гIянжили.

 

Азир дус калунси НухI идбаг хIетур,

Иш дунъяла пачяхI Зулкьарнай хIетур,

Дунъя мулк барибси Сулайбан хIетур,

ГIуж, Дажал батуру, ламарт дунъяли.

 

Ламартла дунъяра, гIур хараб бирар,

ВерхIдехI мусни-зубри гIур панадирар,

Жан айсул ГIизраил вахъ гьалакирар.

Аллагь сай кавлуси, ил багьи хIуни.

 

Дунъяли гIялам халкь гьалакбариб хIябра,

ХIетур идбаг, асхIяб, вали цалра,

Панабариб гIябид, гIялим, загьидра,

Шакмеркуд, ярга биур хIечира.

 

Камси дунъяличиб, лаззат айсанти,

Ранг-рангла палтурти, чуни челгьути,

Дунъяла мас-мулк дила бикIанти,

Буциб бебкIала цIакь мусибатли.

 

Куц жагали или къугъабиранти,

Мас халаси или, пахрубиранти,

Насаб, наслу халал, саби бикIанти,

ЦадехI гIянжили, лебилра буциб.

 

Милкъяли дужули цIудара хIулби,

Кадиркули исбагьи чархла диъби,

ТIутIули биркIанти, дерхIиб лигуби,

Илдас биубил вершадеш балад хIуни.

 

Аллагь, ХIяпизхIяжичи ряхIмубара,

Сунела гьар бунагь-хатIа кIапIдара,

Гьар гIязаблизивад, ил хассарвара,

КIелра хъайзи вархьвара Аллагь, ХIуни.

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


Тулкни

Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам Ахир заманала халкь, дунъяличи хъарихъур, Вайси чули гlеббурцу, бархьси гьуни бархьбалта Хlекьси гlеббурцнилизиб, илди бирар гlянцl-сукъур, Бакlиб ахир замана – пасадбиахъуб гlялам.   Гlялимти ва жагьилти, дунъяличи...


Имам Абу ХIамид аль – Гъазали

ЛукIути адамтала адабуни - Жагали лукIес - Кьалам гIяхIил пайдалабирес - Халаси пикри бяхIчииэс бархьли лукIнила правилобачи - Математикала хIисаб далес - Дархьти жавабти бекIдирес балес - Жагати палтар челгьес - Миск пайдалабирес - Тарих балес - ГIякIа (налогуни) дедлугниличила ва илди...


ХIяжла дурхъадеш

Динна 5 рукнулизибад хIяж дурхъабарибси саби. Мисаллис, шагьадат, дехIибала, дуббацари - кьаркьа бируси рукну саби, закат - мас-хазнали бируси рукну саби. ХIяжлизиб биалли, Аллагьли ﷻ кIел журала гIибадат цаладяхъили сай, кьаркьа биркIантани ва масличил, ил багьанданра дурхъасилизи бейгIунси саби....


Суалти-жавабти

- Хала БархIилара Кьурбан-Байрамлара ургабси манзиллизиб бусурман адамтас мукъри дирес асубирусив? Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарсилизи халбирули саби. - Гьайгьайрагу, асубируси саби. Ил заманализиб барибси мекъ талихIагарси ибси дугIла пикри саби. ШаригIятли илдигъунти секIайчи...