бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

- Дуббуцари се баралли дулъути?

- Балу-балули се-биалра беркалли, яра шин держалли; варглизи се-биалра бухIнабикалли (дарман), къянкъубази яра лихIила бухIна се-биалра букьялли; балу-балули рабчвиалли; мурул-хьуна ургаб гъамдеш биалли; хьунул адам хIилариалли (менструация) яра виштIаси варалли; держ, папрус бержалли; къагъвиалли, дагьрилизивад ухъалли; диннизивад дураухъалли (Аллагьли ﷻ илизибад берцуди бараб).

 

- Дубуцибсилис цулби ицуси паста пайдалабирес асубирар, амма пастабазир тIемдикIути секIал дарх дирни багьандан, кьакла гIелабил шайчи селра гъамхIебиахъес къайгъибарес чебиркур.

 

- Цула абитIалли, дуббуцари дулъути ахIен. ХIи яра дарман дархти шутри варглизи даалли, илдани дулъа.

 

- Хургьри изухIели, илди сагъдарес кислород пайдалабиралли дуббуцари дулъути ахIен, сенахIенну кислородла я ранг, я тIем, я гягI агархIели, амма иличил дарх дармунтира даралли, дуббуцари дулъути сари.

 

- Дазала дирухIели, кьакра къянкъубира даргарухIели шин кьяраалли, дуббуцари дулъути сари. Къянкъуби даргарухIели шин илабси лигала чеди адааллира дулъути сари.

 

- Миск(духи) дуббуцарла базлизир пайдаладарес асубируси саби, амма ил хIебаралли гIяхIсилизи халбиру. Илкьяйда илдала тIемличи сунтIхIейкIнира гIяхIси саби, амма ил баралли, дуббуцари дулъути ахIен.

 

- Шутри кьяраалли дуббуцари дулъути ахIен илди умути диалли, шутразир хIи яра берка кесекуни хIедиалли.

 

- Сурс-кьакьари изухIели дарман дирухIели сурс-кьакьарла (гIярабла хIярп гIайн бетаруси) мерла шайчи бетаили хIебиалли, дулъути ахIен.

 

- ЗягIипхIели балу-балули рабч дакIахъалли, дуббуцари дулъути сари, амма цархIилван гIяхIдеш хIебирули биалли, илизиб бунагь агара.

 

- Узи яра цархIил аппаратунала кумекличил кьаркьа биркIанти ахтардидирухIели дубуцибсила варгла духIна диути аппаратуначил ахтарди дурабуркIалли,(чимхъа-умхитI ва цархIилтира),дуббуцари дулъути сари.

 

- Дубуцибсили кьаркьайчи маслаби дикалли иличирли дуббуцари хIедулъан, амма дебали тIемдикIути креманира маслабира пайдалахIедаралли гIяхIси саби.

 

- ХIулбази дарман кIантIдушалли, илдала тIем кьаклаб гьанараллира, дуббуцари дулъути ахIен.

 

- Сивак пайдалабарес асубирар хIери баайчи, хIери баили гIергъи, хIебаралли гIяхIси саби.

 

- Лезмила уди супIбируси дарман кабихьибхели, илала камси-биалра кесек варглизи баалли дулъа, мухIлилаб бацIили таманбиалли, хIедулъа.

 

- Папрус ва танбаку держалли дуббуцари дулъути сари, сенахIенну папрусла гавличил хургьрази никотинра кабиур.

 

- Балу-балули ахтури кьяраалли, дуббуцари дулъути сари. Илди тударес валкьхIеурли, хабарагарли кьяраалли, дулъути ахIен.

 

- ХIила тумлизи яра гIемслизи укол яра капельница баралли дуббуцари дулъути ахIен, амма арадешлис чараагардеш лебхIели ахIи, ил барес хIейгесилизи халбируси саби.

 

- ХIила тумлизирад яра тIуйзирад хIи адитIалли яра хIижама биралли дуббуцари дулъути ахIен, амма ил бирни хIейгеси саби.

- Хабарагарли адамла варглизи хяса, гав яра бибгIянси мицIираг ардукьялли, дуббуцари хIедулъа, амма илди дураэс кьасли рабчвиалли, дулъути сари.

 

- Адамли дубуцес дугели нигет барили гIергъи аргъайзивад ухъалли, илала дуббуцари халбируси саби, шаладикибхIейчибад бархIи гIелабикайчи камси заманалисалра чевсаргъалли. Рахли чевсатхIергъалли, дуббуцари дулъан. Илкьяйдали, нигет хIебарили, дугели аргъайзивад ухъи, савли яра хIерели чевсаргъалли, дуббуцари халхIедиру, сенкIун шафигIитунала мазгьаб хIясибли, нигет дугели яра савлила акбар белчIайчи барес гIягIниси саби.

- Хьунул адам гинекологличи рукьялли, ва илала кьаркьа биркIантазирти тIярхъубази се-биалра бухIна букьялли, дуббуцари дулъан.

 

- Дугели дуббуцарлис нигет барес хъумарталли, шафигIитунала мазгьаб хIясибли, дугели яра савлила акбар белчIайчи нигет барес валкьхIеалли, дуббуцари бетаруси ахIен. Амма сеналра дуббуцари дулъути гьар секIайзивад мяхIкамли виэс, ва уркалунти дуббуцари черахъес чебиркур.

 

 

 

- Бусурман ахIенси (капур) адам дубуцалли, илала дуббуцари халбирусив?

- Бусурман ахIенси адамла яра мунапикьла (дин лайбакIибси) дуббуцари гьарли-марси ахIен. Амма бусурман ахIенси адамли (капурли) исламла дин кьабулбаралли, илини куфрулизивхIели дархьдатурти дуббуцари черахъес черти ахIен, мунапикьлис биалли, сагадан ислам кьабулбарибхIели, сунени дин бархьбатурхIели уркалунти дуббуцари черахъес хIяжатти сари. («ФатхI-уль-Аллам»).

 

 

 

- Суннатла дуббуцари се бархIи буцалли гIяхIсив, итни бархIи яра хамис?

- Итни ва хамис бурхIназив дубуцалли пайдаласи саби, сенкIун нушала Идбагра ﷺ илди бурхIназив дубурцусири. Ил викIусири: «Илди бурхIназир Аллагьлизи ﷻ арагIебли сипатдарили (дибгIян-хъяшти датурли) адамла баркьудлуми чедиахъути сари. Наб дигулра дила баркьудлуми Аллагьлизи ﷻ ну дубуцибхIели чедаахъес». Эгер адамли илди кIелра бархIилизирад ца бархIи бурцалли, итни бархIи чеббикIни гIяхIси саби, сенкIун Идбагли ﷺ Билаллизи ибсири: «ХIуни итни бархIи дуббуцари мабалтад, сенкIун ну итни бархIи акIубсира, Расул ﷺ кьяйдали итни бархIи вархьибсира ва гIямрулизивадра итни бархIи аркьяс». (Мугъни аль-мухIтаж).

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Буралаби

Адамличи адамла диги – дишес хIейрути цIа сари. ВегIлис хIейгуси цархIиллисра хIебиру. Вайси хабар жявли тIинтIбирар, гIяхIси хабар – кьанни. Вавни дерхъалли бирар мирхъили варъа бируси. МалхIямси гъайлира адам шадвиру. Някъбани вайси баралли, бекIли жаваб луга. Пикриагардеш...


Ванза нушала хъали саби

«Умудеш - Аллагьличи вирхнила байхъала саби», - дурхъаси хIядис Акьути бурхIназир шагьар батурли шилизи рашес дигахъулра, имцIаливан жагати хIебла бурхIназир. Бамсриахъили Уркарахъирад чаррирухIели гьунила дублар мер-мерличир лайкадакIили дицIибти гавлагуни чедиулри. Илди цара кIелра...


Исламла календарьлизибад

Гьарил бархIи – ЧевяхIси Аллагьла ﷻ савгъат саби. Хъуммартид иличила челябкьлаличила паргъатагарти ва кьакьати пикрумазив. Арбякьунсиличила децI, шишимала ураса… Ца Аллагьличицун ﷻ хъарахъи ва гьаладяхI вашен!   Дурхъаси хIядислизиб бурили саби: «БегIлара Аллагьлис ﷻ...


Юсуф Идбаг

Иш дунъяла жагадеш Зулайхас цIябкабиуб, Хурегла тIягIям агу, я хIулбас гьанкI агара: Аррякьи ил туснакъла къапулигIи тIашризур, УркIилизиб дардличил хIулбазир бисаличил, Руржуси тIамаличил Юсуфлизи гъайрухъун: - Туснакълав сайра или вари хIед гьанмабикаб, Иш дунъяла туснакъра, цIябдешра наб...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...