бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».

 

Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.

  •  ЖамигIятла дехIибайчи кабизуртала кьяшми ца къяйлизир диэс гIягIнити сари;
  •  Мурталра дазайчил вирес. Бурули саби, Аллагьла Расулли ﷺ дазала дарни гIяхIси саби кайхьес гьалар, айзурхIели, гьар журала балга-дугIя дирухIели, хIяжатханализивад дураулхъунхIели ва хъуливад дураухъес гьалар;
  •  Супелти кьицIдирес;
  •  Дазала дарили гIергъи кьиблаличивяхI кайзурли, шин хупIдирес;
  •  Дазала дарили гIергъи сивакличил кьак умубирес;
  •  ЖумягI бархIи кьаркьала бирцили, умудеш бирес, ибан тIуйчирад дехIдихьили, никуби кьицIдирес;
  •  ЖумягI бархIи садакьа буртIес;
  •  Беркала «Бисмиллягьи рахI-мани ррахIим» или бехIбирхьес, «АльхIамдулиЛлагь» или таманбирес;
  •  Укес зела ца писличил вехIирхьес;
  •  Шин дужухIели кайили, хIяб-хIябал хупIличил дужес;
  •  ДукаркIухIели, ахъли гIяк-гIякхIейкIули, гIяшли дукарвирхIес;
  •  Адамтачил малхIямли вирес;
  •  Палтар ва дабри челгьухIели, балуй шайчирад челгьес, алгъай шайчирад чердалтес;
  •  ХIерила дехIибайс гIергъи камси гьанкI ихъес;
  •  ГIемчбушибхIели «АльхIамду-лиЛлягь» ирес;
  •  ВегI левси мер-мусаличиб умудеш бирес;
  •  Гушвиайчи хIевкули уэс, камси букес. Дебали буцIарси беркала хIебукес;
  •  Балуй някъли укес;
  •  Укуси замана се-биалра гIяхIсиличила гъайикIес;
  •  ВебкIибсила хъули беркала бихес;
  •  Усес калхьухIели, балуй шайчи калхьес;
  •  Гьар дуги усаэс гьалар хIяйна сураби делчIес: «Ихлас», «Фалякь», «Нас», хъат нъякъбачи уфбарили, лебил кьаркьала суркбарес. ГIяйшани (р.а.) бурни хIясибли, Аллагьла Расулли ﷺ гьар дуги илкьяйда бирусири;
  •  Гьар бархIи тавбадирес, «АстагъфируЛлагь» ирес;
  •  РукугIличи гIяшвиубхIели, къакъ бархьли кабурцес;
  •  Гьунчивад вашухIели, бекI бара гIяшбуцили вашес;
  •  Дабри чегьайчи илди пяхIдирес, иларти дибгIян мицIираг дурадухъахъес;
  •  Чичи-биалра шадив вакIиб-хIели, хIяйна кьутIдяхъес, хъа вегIли пурбанбаралли хъайгIи ацIес;
  •  ГIяхIти, умути мераначи, балуй кьяшличил айцIес, алгъай кьяшличил дураулхъес;
  •  Нясти, хIяжатханагъунти мераначи, алгъай кьяшличил ацIили, балуй кьяшличил дураулхъес;
  •  ЖихI кабалтухIели, тIашли кахIебалтес, жихIла чярхIдухъунти кIунтIри багьандан, хIябла гIязабти имцIадирухIели;
  •  Гьаман иман сагабирес, сунела асхIябтази Идбагли ﷺ бурусири: «Иман сагабирар «Ла илагьа илла Ллагь» викIалли», или;
  •  ХIябрачи вашес, бебкIаличила ва бебкIала гIергъити гIямруличила хъумхIертес багьандан;
  •  КIел бусурман адам къаршибикалли, кIелра някъли цала цали някъби дурцес, салават бучIес;
  •  АрхIяличи кьукьяличил барх аркьялли, ца адам халал варили чеввикIес;
  •  МухIяммад Идбагла ﷺ гьунчибад башути бусурманти Аллагьла ﷻ ахъриличил мурталра бархьси гьунчиб бирар.

 

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Адамдешлизиб ахъти

Дунъяличиб вайтачибра гIяхIти адамти дебали имцIали саби. Сен илдигъунти пикруми дакIиба?   СенахIенну алавчарли кадиркути, гьарилла уркIиличи кьакьадешла ва децIла хIялани дихути анцIбукьуначи хIерхIеили, къияйзи бикибтас кумекла някъ гьабатес къалабати адамти чебиухIели. Тяп илкьяйда биъни...


ЛехIдеш чебихьунти шими…

ХIера, шакра хIейкили каберхур дурхъаси Рабазан баз. Абзур баз дагъистанланти ва арагIеб дунъяла бусурманти дуббурцули калун, балга-дугIя дариб, садакьлуми дуртIи, жамигIятличил дарх дехIибала ва дахъал цархIилти гIяхIти баркьудлуми дурадеркIиб. ЧевяхIси Аллагьли ﷻ кьабулдараб илди ва азир...


Алжанализив жагьилтас бекIдеш диран

Абу Суфьян ибн аль-ХIарис нушала Идбагла ﷺ узикьар ва зилан сайри, илди ца манзил акIубтири ва ца хъалибарглизиб халабаибтири. Илала дурабадра Абу Суфьян Идбагла ﷺ ниъла узи сайри, сенахIенну илди Саад кьамлизирадси ХIяшима хьунул адамли ниъли бахунтири. Абу Суфьян илкьяйдали Аллагьла Расулла ﷺ...


Юсуф Идбаг

(бехIбихьуд гьалабси номерлизиб)   Буньяминра ватурли, хъайгIи чарбухъун илди, Якьубли хьаркабаиб, урши чинава, или. - Туснакълизив тевал, - иб, - хъулкидеш багьанали, - Хъулкидеш дирухIели, хIушани чебаадав? Ил секIал бирхIебирни балас дила уршили, Аллагьла ﷻ кьадарличи сабурбирисра...


Суалти-жавабти

- Сегъуна сура бучIес гIяхIси убкIуси адамла мякьлаб? - УбкIуси адамла мякьлаб гIяхIсилизи халбируси саби «Ясин» сура бучIни ва «Ар-РагIд». Мисаллис, Дагъистайзиб имцIаливан «Ясин» сура бучIули бирар, хIятта «Ар-РагIд» сура бучIни мягIничебсилизи...