бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».

 

Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.

  •  ЖамигIятла дехIибайчи кабизуртала кьяшми ца къяйлизир диэс гIягIнити сари;
  •  Мурталра дазайчил вирес. Бурули саби, Аллагьла Расулли ﷺ дазала дарни гIяхIси саби кайхьес гьалар, айзурхIели, гьар журала балга-дугIя дирухIели, хIяжатханализивад дураулхъунхIели ва хъуливад дураухъес гьалар;
  •  Супелти кьицIдирес;
  •  Дазала дарили гIергъи кьиблаличивяхI кайзурли, шин хупIдирес;
  •  Дазала дарили гIергъи сивакличил кьак умубирес;
  •  ЖумягI бархIи кьаркьала бирцили, умудеш бирес, ибан тIуйчирад дехIдихьили, никуби кьицIдирес;
  •  ЖумягI бархIи садакьа буртIес;
  •  Беркала «Бисмиллягьи рахI-мани ррахIим» или бехIбирхьес, «АльхIамдулиЛлагь» или таманбирес;
  •  Укес зела ца писличил вехIирхьес;
  •  Шин дужухIели кайили, хIяб-хIябал хупIличил дужес;
  •  ДукаркIухIели, ахъли гIяк-гIякхIейкIули, гIяшли дукарвирхIес;
  •  Адамтачил малхIямли вирес;
  •  Палтар ва дабри челгьухIели, балуй шайчирад челгьес, алгъай шайчирад чердалтес;
  •  ХIерила дехIибайс гIергъи камси гьанкI ихъес;
  •  ГIемчбушибхIели «АльхIамду-лиЛлягь» ирес;
  •  ВегI левси мер-мусаличиб умудеш бирес;
  •  Гушвиайчи хIевкули уэс, камси букес. Дебали буцIарси беркала хIебукес;
  •  Балуй някъли укес;
  •  Укуси замана се-биалра гIяхIсиличила гъайикIес;
  •  ВебкIибсила хъули беркала бихес;
  •  Усес калхьухIели, балуй шайчи калхьес;
  •  Гьар дуги усаэс гьалар хIяйна сураби делчIес: «Ихлас», «Фалякь», «Нас», хъат нъякъбачи уфбарили, лебил кьаркьала суркбарес. ГIяйшани (р.а.) бурни хIясибли, Аллагьла Расулли ﷺ гьар дуги илкьяйда бирусири;
  •  Гьар бархIи тавбадирес, «АстагъфируЛлагь» ирес;
  •  РукугIличи гIяшвиубхIели, къакъ бархьли кабурцес;
  •  Гьунчивад вашухIели, бекI бара гIяшбуцили вашес;
  •  Дабри чегьайчи илди пяхIдирес, иларти дибгIян мицIираг дурадухъахъес;
  •  Чичи-биалра шадив вакIиб-хIели, хIяйна кьутIдяхъес, хъа вегIли пурбанбаралли хъайгIи ацIес;
  •  ГIяхIти, умути мераначи, балуй кьяшличил айцIес, алгъай кьяшличил дураулхъес;
  •  Нясти, хIяжатханагъунти мераначи, алгъай кьяшличил ацIили, балуй кьяшличил дураулхъес;
  •  ЖихI кабалтухIели, тIашли кахIебалтес, жихIла чярхIдухъунти кIунтIри багьандан, хIябла гIязабти имцIадирухIели;
  •  Гьаман иман сагабирес, сунела асхIябтази Идбагли ﷺ бурусири: «Иман сагабирар «Ла илагьа илла Ллагь» викIалли», или;
  •  ХIябрачи вашес, бебкIаличила ва бебкIала гIергъити гIямруличила хъумхIертес багьандан;
  •  КIел бусурман адам къаршибикалли, кIелра някъли цала цали някъби дурцес, салават бучIес;
  •  АрхIяличи кьукьяличил барх аркьялли, ца адам халал варили чеввикIес;
  •  МухIяммад Идбагла ﷺ гьунчибад башути бусурманти Аллагьла ﷻ ахъриличил мурталра бархьси гьунчиб бирар.

 

2026-09-01 (РабигIуль-Авваль 1448 д.) №9.


Илдигу нушала Гьалжанала умхьни…

БегIтала хIурматбарес хIяжатси биъниличила лебтанилра балуси саби. Ил дурхIнала гьалабси се барили хьалли, ахъес хIейруси кIелра дунъялизибси (иш ва ахиратла) чебла саби. Чебла, ил сели-биалра чебицIахъес хIяжатси, ужра бедили ахIенси ахъес хIейруси ЧевяхIсила аманат саби. БегIтала ва дурхIнала...


РабигIуль-авваль базла дурхъадеш

РабигIуль-авваль баз ЧевяхIси Аллагьли ﷻ дурхъабарибси саби лебил Сунени бархьибти идбагуназивад бегIлара Сунес дигуси Расул ﷺ акIни багьандан. Ил сабабли ил нушаб лебтасалра дебали дигахъес чебсира саби. РабигIуль-авваль – нушала дурхъаси Идбаг ﷺ акIубси баз саби, нуша жагьаннабла цIализирад...


Суалти-жавабти

- ДехIибала дируси мерлар яра палтарличир житала гъез диалли дехIибала халдирутив? Ислам хIясибликIун жита умуси мицIираглизи халбируси саби. - Имам ан-Навави «Мингьаж ат-ТIалибин» жузлизив викIар: «Кьаркьа кесекуни мицIираглизирад декIардикибти, илкьяйдали гъезра, бебкIибси...


Сегъуна саби «даргала хIева»

Миллатла мезра, гIядатунира, культурара дусмала духъяндешлизир детхIехъахъили ахIерадарес чараагарси биъниличила гьарил бархIи гъайдикIули сари халкьлизи мягIни-хIял иргъахъути гIягIниахълуми, телевизорти, газетаби, журналти, Интернетла кумекличил дузути электронный бархбасла...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6, 8 – ибил номертазиб)   3) Магьар кабушни хIярамси манзил Ил манзил саби хьунул адам хIяйзлариубси замана. Сен хIярамси? СенахIенну шаригIятли хьунул адамла ихтиюрти далтахъухIели, ва ил манзил магьар кабушалли гIиддала замана бухъянбилтIуси саби. Амма хьунул адамли...