бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

Суалти-жавабти

- Закат бедес хIяжатси вачарла дусла манзил мурт бехIбирхьуси, эгер букьурлис вачарличил бархбасунси бизнес батурли биалли? Бизнес букьурлис батурси манзилличибаду, яра вачарла дус таманхIебирусив ва букьурли вегIдешлизи бизнес касибхIелира даимбирусив?

- Эгер мас яра вачарличил бархбасунси бизнес савгъатлис яра букьурлис бедили биалли, вачарла дус илдас таманбируси саби. Вачарла масла закат бедлугнила шартI саби ил вягIда хIясибли асни, чеблала мерлаб чарбарни, магьарла мас кьяйда касни (мекълис савгъат кьяйдали) ва цархIилтира. Букьурлис батурси вачарла масличибад закат бедлугуси ахIен.

Рахли букьурлис бизнес даимбарес дигули виалли, вачарла дус илис бехIбирхьуси саби цаибил секIал бицибхIейчибад. Мисаллис, адамли букьурлис палтарла тукен касили виалли, сабира илала вегIлизиб 6 баз бузули калунси, илала вегI вебкIили гIергъи, букьурлис кали гIергъи, вачарла дус таманбируси саби. Букьурли ил бизнес бузахъес даимвиалли, закат бедес гIягIниси вачарла дус бехIбирхьуси саби ил тукейзибси цаибил секIал бицибхIейчибад.

(«ТухIфат аль – МухIтаж»)

 

 

- Имамла кумекличибли хъалибарг декIарбикили биалли, тIалакь чум дедилил декIардеш лебсив? Се барес гIягIниси хьунул чаррарес багьандан? Ил гIиддала замана арбукьяйчи хIерли калес гIягIнисив?

- Имамли декIарбарили биалли, тIалакь-унала лугIили асар бируси ахIен. Мурул хьунул имамла кумекличил декIарбикили биалли, тIалакьунала кьадар декIарбикес гьалаб лебси кьяйда кавлуси саби.

Эгер декIарбикили гIергъи муруйс хьунул чаррарес дигули виалли, илдас сагадан магьар дихьес чебси саби, ва илдазиб ихтияр лебси саби гIиддала манзил таманхIебиаллира магьар дихьес. ТIалакьунала кьадар биалли, барсхIебиубли кавлуси саби.

 

 

- Адам усухIели мухIлилизирад дурадулхъути шутри яра шинкIадеш нажаслизи халбирни бархьсив?

- Адамли балули виалли шутри мухIлилизирад дурадикили диъни илди умутази халдирути сари. Илкьяйдали шутри умутази халдиру, эгер ил васвасикIули виалли шутри мухIлилизирад дакIибтил яра чимхъализирад, амма илхIели илди кадикибси мер бирцес гIягIнибиркур.

Эгер адам вирхули виалли илди чимхъализирад дакIибти шинкIадеш диъниличи (ил багьес вирар ранг ва гягI хIясибли), илхIели ил нажаслизи халбируси саби.

Амма адамла усухIели гьаман мухIлилизирад шинкIадеш дурадиркули диалли, иличи тIалаб камбируси саби (иличивад чевурхуси сай) сецад дахъал диаллира, сунес чимхъализирадти диъни балули виаллира, сенкIун илизибад мяхIкамдеш барес къиянхIели.

Бурес чебиркур иличивад чевурхуси сай чIянкIли ил секIал гьаман бетарусилисцун, цархIилтас ил нясдешлизи ва нажаслизи халбируси саби. ХIебиалли, цархIил адам илдигъунти шутрани сегъуналра багьана агарли вясалли, илини бясунси мер умубарес чебиркур.

(«Асна аль-МатIалиб», «Нигьая аль-МухIтаж», ХIашия аш-Ширвани, ХIашия аш-Шабрамаллиси).

 

 

- Асубирусив чи-биалра зулмулизивад верцахъибси адамлис илизирад савгъатуни сайсес?

- Эгер зулмулизивад верцахъибсини савгъат биралли гIурхIейс кумекхIебирнила урехили, ил рушбат кьяйдали халбируси саби. ХIебиалли, ил кьабулбирахъес къадагъабируси саби. Эгер савгъат баркалла багьахъес багьандан бируси биалли, гIурхIели кумекхIебирнила урехили ахIи, илхIели ил рушбат кьяйдали халхIебиру. Ил сасес асубируси саби.

 («ТухIфат аь-МухIтаж» ХIашия аш – Ширвани)

 

 

- Уршилизиб ихтияр лебсив кьайгим (вали) виубли неш шери редес?

- Уршилизиб илгъуна ихтияр лебси ахIен, эгер илала цархIил багьана лебли илгъуна ихтияр хIебиалли. Мисаллис, хьунул адам дудешла шайчивадси сунела узикьарлис шери рякьи риалли (адавзила урши) ва илдала урши акIубли виалли, сунес уршили ва узикьарла уршили вируси; яра урши кьади (имам) виалли; яра нешла кьайгимли уршиличи хъарбарили виалли. ХIера лерилра илди анцIбукьуназиб уршили нешла кьайгим виубли ил шери редес вируси сай. Биалра ил урши сайхIели ахIенну, цархIил сабаб биалли, сай кьайгим сайхIели, яра иличи хъарбарибхIели саби шери редес вируси.

(«Мугъни аль-МухIтаж»)

 

 

- Асубирусив мускатла галгала хиви хуреглизи дархаэс?

- Ил барес ихтияр агара. Имам Ибну ХIаджар аль-Гьайтами сунела «Аль — фатава аль — Фикьгьия аль — кьубра» жузлизиб тIинтIли бурули сай ил суайчила. Ибну аль — Имадла дугьбала чебкадси сунела пикри бурули, викIар: «...Ташмишдеш агара мускатла хиви илала кепвирахъуси ва дагьри думкьахъуси хасдеш лебни багьандан къадагъабарнилизиб». Амма дагьри дамкьахъес хIедиэсти, камси кьадарлизир мускатла хиви пайдаладирни, мисаллис беркайзи исиут кьяйдали калкьес, къадагъабарили ахIен.

 

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Ан-Низамия мадрасалис – 950 дус

ДР -ла тах шагьарлизиб халаси халкьани-ургабси мажлис бетерхур, ан-Низамия мадраса акIахъубхIейчибад 950 дус дикнилис хасбарибси. Ил исламла дунъяла ургарти даршдусмала бегIлара мягIничебтазибад цали бируси багьудила центр саби.   2025 ибил дусла декабрь базличиб МяхIячкъалализиб лебил...


ШягIбан базличила баянти

Ил базла хасдешуни: цаибил – ил баз нушала Идбагла ﷺ базлизи халбируси саби; кIиибил - ил базлизив дубурцни гIяхIил чебиули саби;  хIябъибил – ил базлизиб Бараатла дуги леб.   «Аллагьлиﷻ лерил Сунени акIахъубтала кьисматуни ШягIбан базла байхъайзибси дуги...


Низигъарила чяй

Дерубти яра зярхIти низигъарила 1 халаси кьулса; Шин – 500-700 мл; Варъа – 3 чяйла кьулса; Лимон – 3 кесек. Ружери бакIахъибти шин низигъариличи кертIили, чяй 10 минутцадхIи кIапIдарили датирая. КертIили гIергъи ванати чяйлизи, бизидеш хIясибли, варъа ва лимон бархаая....


Ахиратлис дугIя

Кьиямала бархIи хIисаб-суал дирухIели кункдеш акIахъес бучIуси саби, гьар бархIи 25 – йна бучIни гIяхIси саби: «Аллагьумма барик ли филь-мавти ва фи ма багIд-аль-мавти». МягIна: «Я Аллагь ﷻ, ну убкIухIели баракат ва кункдеш га, илкьяйдали вебкIили гIергъира». Кьиямала бархIи лебилар идбагунала...


Гьарун Идбаг

Гьарун ГIимранна урши сай. Илала насаб Якьуб Идбагла урши Лавичи абиуси саби. Гьарунна идбагдеш илала узи Мусала идбагдешличил чIумали дархдасунтири.   Египетлизиб зубартас ва канчанас сужда бирути египетлантани бекIдеш дирес бехIбихьиб. Илди Израилла халкьличи мучлаагарли хIербикIутири ва...