бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

«УркIила цIедеш»

«УркIила цIедеш»

Нушала Идбагла ﷺ биштIатас хасдарибти, бегIлара дигути дугьби дирутири: «уркIила цIедеш», «хIулбала шала». Илди дурхIначи дугьаилзухIели гьаман пайдаладирутири.

ВиштIаси - ил талихI саби… ВиштIаси нушала Идбаглис ﷺ талихIла хьулчи саби. ВиштIаси – хIулбасра уркIилисра разидеш сай. ВиштIасини уркIира хIулбира талихIли дирцIахъу.

Нушала Идбагла ﷺ гIямру Кьуръангъунти сарри. Илала пикрумира баркьудлумира дархли…

Идбагли ﷺ «хIулбала шала» или ируси виштIасиличила Кьуръайзиб бурили саби «куррату айунин» - «хIулбас разидеш» ибси мягIна.

Рахли беткахъалли хIулбала шала, хIулбала разидеш адам чехIебианвирар. Илкьяйдали виштIасини гIямру даимдирули сари. Аллагьла ﷻ уми адамтази чедиахъули ва далахъули сари.

Кьуръайзиб виштIаси акIни гIяхIла хабарван чебаахъили саби. Тяп илкьяйдали бири МухIяммад Идбаглисра ﷺ.

Нушала Идбагли ﷺ къаравашли вируси РафигI сунела урши Ибрагьим акIнила гIяхIла хабар багьахъурхIели, лагъдешлизивад акьуватурсири. ВиштIаси акIни гIяхIла хабарлизи халбирни – ил адамлис чили гибсил балнила лишан саби.

Кьуръайзиб нушази чебаахъили саби Адамра ХIявара секьяйда Аллагьлизи ﷻ булгутирил чус адабчевси виштIаси вархьахъес:

«ХIуна нушаб адабчевси виштIаси гадли, хIедцун саби нушала деза».

Кьуръайзиб бурили саби цархIилти Идбагунала балга-дугIяличилара ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ чус адаб-хIяяличилти дурхIни бедахъес тиладибикIути.

Нуша акIахъубсини Ибрагьим Идбагла балгаличила багьахъур: «ЧевяхIси! Ну ва дила насаб хIед дехIибала (гIибадат) дирутала лугIилизи кадерхахъаба. Дила балга кьабулбара!»

МягIничебси:

Чедиб бурибсилизиб нушаб гIибратли биахъубли нушала ЧевяхIси Аллагьли ﷻ чебаахъили саби Суненицун биъни нушаб биштIати лугути ва бяркъ бедахъес ахъри лугуси. Нушаб биалли, ЧевяхIси Кьудратла ВегIличи балга-дугIяличил дугьадилзес саби кавлуси.

2026-07-01 (МухIяррам 1448 д) №7.


Хьуна гьаларти мура чеблуми

Гьарил адамли сунела хьунуйчилти бархбасуни сунес дигуси тяхIярли кадилзахъа. ШаригIят хIясибли хIерхIейрусини биалли - сунела нафс хIясибли. ЦацабехIтани пахрубирули бирар хьунул урухрарили илизи се-дигара буйрухъбарес бирниличи, ва ил чула цIакьлизи халбирули саби. ЦархIилтани биалли, хьунул...


Нушала челябкьлали сабти илди мяхIкамбирехIе…

ГIергъиси замана гIулухъабала хIейгидизести адуцала лебтанилра хIясибдирули дургар. Сегъунти сари илди? ИшбархIи бахъалгъунти жагьил адамтани, школала бучIантани урези-хIяяагарли, чина-биалра тIашбизурхIели электронный тяхIярла папрусуни дитIикIули сари, цархIилван илдас вейпуни бикIули...


Таяммум

Таяммум – шин агархIели яра илди чедетаахъили, гIягIниси тяхIярли дарес биркIантас зарал бетарухIели, шинна мерлар гIянжи дузахъни саби. Таяммум дарес хIяжатбиркур (чеббирар):   1.Дазала дарес шин агархIели (алав-гьалав сунени вявъибхIели тIама бакьеси мерлаб, 200 метрла радиусличир...


БегIлара халаси багьа

Гьачам мургьи-арц дирцуси тукейзи риштIаси рурси ракIиб ва хьанцIа рангла дурхъаси къаркъализибад цалабяхъибси баки сунес бедахъес тиладибариб.  – ХIела ил асес арц леру? – хьарбаиб туке вегIли, - ил кьалли дурхъаси саби. - Гьайгьай, дила дахъал арц лер, – рикIар рурси ва...


Дурхъати дугьби

Савлила суннатла кIел ракагIятла дехIибайс гIергъи балуй шайчи кайхьи кьиблаличи дяхIчили белчIес гIяхIси саби: «Алагьумма рабба ЖабрагIиля ва МикагIиля ва Исрафиля ва ГIизраиля, ва МухIяммадин ﷺ аджирни мина ннари» - 3-йна.   МягIна: «Я Аллагь ﷻ, Аллагьли ﷻ вируси...