бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Пачас савгъатуни

Пачас савгъатуни

Гьалабла замана левли уили сай ца пача. Илала биштIати аги, ил багьандан илини кьасбариб ятим урши варгили кIялгIялизив халаваахъес ва сунела мас-мулкла ва лебдешла букьур ветаахъес. Илини аргъиб ца биштIаси шагьарлизиб шел ятим урши хIербирули биъниличила ва илдазивад чи-биалра сунела букьур варес дигиаур. Илини вякьи илди чебаэс ва ахтардибарес кьасбариб.

 «ХIушачила пачала гIяхIси пикри акIахъес гIягIниси саби, ил багьандан къайгъибарая хIушала пагьмурти чедаахъес», - бикIулри илдази халати.

ИлхIели уршби пачас савгъатуни чедаахъес хIядурбикIесбииб. Ца уршили урцуйзирад ваяхI дирулри ва илини кьасбариб пачас савгъатлис сурат барес. КIиибил уршили жагали далайикIес балулри – илини далай хIядурбирулри, хIябъибилли уюнти (фокусуни) чедаахъес балулри, авъибиллис сунела багьудлумани пача тамашаварес дигулри – ил бархIиахъайчи жузачил сайри, бегIлара къиянси суайс жаваб бедес хIядурикIули. Илдазивад ца уршицун сайри селичилра декIархIелхъуси. Ил шагьарла къапула къараулчила кумекчили урчала дярхълизив узулри ва урчачила ахIи цархIил селра хIебалулри.

Ца бархIи пача мискинна палтарличил шагьарлизи дуравхъун. Ил бархIиахъайчи илав калун ва гьар секIал чедаиб. БархIехъ биалли урчичи мурдали шагьарла къапула гьалав дакIувиуб.

- Иш урчи милигли саби, - викIар урши илизи. – ХIедра бамсриахъес гIяхIсири. Нушала шагьарлизиб баргирив хIед гIягIниси?

- ХIебаргира, - викIар пача. ДурхIнала замана аги набчил беркIес. Цали урцуйзир някьиш дирулри ва къалабаикIулри хIянчи тамандарес, цархIилти хIядурбикIулри, цали биалли жузачибад бекI ахъхIебуциб. Илдас дудеш гIягIнили ахIенри – илди пачачи хIерлири…

- Нуни биалли цагьакIли аргъира хIу пача виъни, куц-кабиз хIясибли, - викIар урши уруз-хIяцIли, ва хIед кьацI-шин, урчилис биалли дугени хIядурдарира… Пачас бусягIятал ил сунечил варх арукес дигиаур.

ХIера, ил дурхIя ветаур пачала уршили, сенахIенну илала савгъат – адабдешла лишанти – уркIи-уркIиларадти ва дебали хIяжатти сарри…

 

Амина Аюбова

2026-08-01 (Сафар 1448 д.) №8.


ДехIибайс ужра

Дархьли, дурусли, чедетаахъили, кьабулдаресли дарибти дехIибайс Аллагьли ﷻ гIеббиахъуси халаси ужраличила бурути дахъал хIядисуни лерти сари. Илди гьаладирхьулра:   «МухIяммадлира ﷺ илала умматлира дарибти савлила дехIиба 2 ракагIят багьандан ил бархIилара ил дугилара бунагьуначивад...


ГIяли ибн Абу ТIалибла мижит

Нушани гьалабра нушала белкIаназиб жIявхIелла мижитуначила бурибсири. Иш яргализиб гьанбушес дигулра ГIяли ибн Абу ТIалибла мижитличила. Илала сурат кабяхъили саби гьижрала 1271 ибил дуслизиб дураибси Афганиста 1000 афгани къурушлизиб. Илизиб нушани чебиулра халаси мижит, берхIила нуранани...


Суалти-жавабти

– Мурул-хьунул декIарбикили гIергъи хьунуйзиб муруйзибад къиян –хIекь чебахъахъес (компенсация) тIалаббарес ихтияр лебсив, эгер мурул цахIнаб хIербирухIели хьуна арцличил хIерирули кали виалли? – Эгер мурул хьуна арцличил хIерирули кали виалли, илини биалли дугьбачил иличи...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

(бехIбихьуд 5,6 – ибил номертазиб)   ТIалаб хIясибли декIарбикни Хьунуйзиб ихтияр лебси саби муруйзи магьар кабушахъес тIалаббарес, эгер муруй сунечи шаригIятли хъардарибти таманхIедиралли. ИлхIели илини муруй бедибси магьарла мас чарбарес гIягIниси саби, чула-ургаб гъамдеш бетаурли...


Республикализивра цаибси

Дила белкIла игитгъуна адамличила макьала белкIес цазаманализиб къияннира бирар, гьамадлира. Мурхьти багьудлумачилси гIялимличила белкIес, хаслира ил академик виалли, лайикьси тяхIярли бетхIерар или гьанбиркули бирар. ГIялимличил ца даражаличир ихтилатдикIес, гIилмулашал мурхьти илала багьудлумачи...