бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

ДурхIнас Идбагличила ﷺ хабурти

«УркIила цIедеш»

Нушала Идбагла ﷺ биштIатас хасдарибти, бегIлара дигути дугьби дирутири: «уркIила цIедеш», «хIулбала шала». Илди дурхIначи дугьаилзухIели гьаман пайдаладирутири. ВиштIаси - ил талихI саби… ВиштIаси нушала Идбаглис ﷺ талихIла хьулчи саби.

ВиштIаси – хIулбасра уркIилисра разидеш сай. ВиштIасини уркIира хIулбира талихIли дирцIахъу. Нушала Идбагла ﷺ гIямру Кьуръангъунти сарри. Илала пикрумира баркьудлумира дархли… Идбагли ﷺ «хIулбала шала» или ируси виштIасиличила Кьуръайзиб бурили саби «куррату айунин» - «хIулбас разидеш» ибси мягIна. Рахли беткахъалли хIулбала шала, хIулбала разидеш адам чехIебианвирар. Илкьяйдали виштIасини гIямру даимдирули сари.

Аллагьла ﷻ уми адамтази чедиахъули ва далахъули сари. Кьуръайзиб виштIаси акIни гIяхIла хабарван чебаахъили саби. Тяп илкьяйдали бири МухIяммад Идбаглисра r. Нушала Идбагли ﷺ къаравашли вируси РафигI сунела урши Ибрагьим акIнила гIяхIла хабар багьахъурхIели, лагъдешлизивад акьуватурсири. ВиштIаси акIни гIяхIла хабарлизи халбирни – ил адамлис чили гибсил балнила лишан саби. Кьуръайзиб нушази чебаахъили саби Адамра ХIявара секьяйда Аллагьлизи ﷻ булгутирил чус адабчевси виштIаси вархьахъес: «ХIуна нушаб адабчевси виштIаси гадли, хIедцун саби нушала деза». Кьуръайзиб бурили саби цархIилти Идбагунала балгадугIяличилара ЧевяхIси Аллагьлизи ﷻ чус адабхIяяличилти дурхIни бедахъес тиладибикIути. Нуша акIахъубсини Ибрагьим Идбагла u балгаличила багьахъур: «ЧевяхIси! Ну ва дила насаб хIед дехIибала (гIибадат) дирутала лугIилизи кадерхахъаба. Дила балга кьабулбара!»

МягIничебси:

Чедиб бурибсилизиб нушаб гIибратли биахъубли нушала ЧевяхIси Аллагьли ﷻ чебаахъили саби Суненицун биъни нушаб биштIати лугути ва бяркъ бедахъес ахъри лугуси. Нушаб биалли, ЧевяхIси Кьудратла ВегIличи балга-дугIяличил дугьадилзес саби кавлуси.

ВиштIасилис садакьа

Цагьачам Умм Саламани сунела мурул вебкIили гIергъи калунти дурхIначила МухIяммад Идбаглизи ﷺ хьарбаиб. «Ва Аллагьла Расул ﷺ , наб кири биусив илди дурхIни бархьхIебатурли, нуни абикьнилис, илдикIун дилара дурхIи бетарути саби». Идбаг ﷺ викIар: «ГIе, хIечи шабагъат хIерли бирар, хIуни илди абикьурли, илдас дарибти харжани хIясибли». ЦархIил асхIябли илизи хьарбаибсири: - Ва Аллагьла Расул ﷺ , дила ца динар леб. Бура, нуни ил чис бедиша? - ХIед бати. - ЦагьатIи лебли биалли? - ХIела хьунуйс харжбара. - ГIуррара динар чис харжбариша? - ХIела дурхIялис харжбара…

2026-06-01 (Зуль-ХIижжа 1447 д.) №6.


Сегъунти дирара бунагьуни

Бунагьуни агарти идбагуницун саби бирути, адамти биалли бунагькарти саби. Адамла гIямрулизир дигу-хIейгули кадиркути дахъал бунагьуни дирули сари, амма Аллагьла ﷻ уркIецIиличи дирхули, илдала черкад тавбара дарили илдачи гIур чархIедулхъес кьасбарес чебиркур.   ХIулбала бунагьуни УрхIла...


Динна гIилмула кьани гьаргбарибси

Дагъистайзибси ислам динна тарих дебали давлачебси саби. Нушала динна гIялимти гьар-чинабалра машгьурти ва хIурматла адамти саби. Илдани сабри халкьлис бегIлара къиняси замана пачалихъли бархьбатурхIелира уркIбази берцудила иман минабируси. Лавашала районна Кьакьамахьила шира ил шайчиб дебали...


Мура гьаларти хьуна чеблуми

Хьунуй мура гьалар халати жавабкардеш дихути сари ва иличир дахъал чеблуми лерти сари:   Хьунул хъали-цIализир муруйс тамай мутIигIли рирес чебиркур. Илис мурул вигахъес чебиркур ва иличил мурталра малхIямли рирес гIягIнибиркур, ил кьабулли калахъес риубси бирес илала чебла саби. Эгер илини...


Салат

ГIягIнидиркур: Шампиньон шайтIа кьапIни – 400 гр; гIяргIяла диъ – 300 гр; хияр – 4; гидгари – 4; гIявадеш, зе, исиут, кьар, майонез – бизидеш хIясибли.   Балкьарахъни: ШайтIа кьапIни умударили, авал-шел бутIаличи кьисдарили, духъутIдиайчи дерцIая. Делхьи...


МухIяммад Идбагла ﷺ суннатуни сегъунти сари?

ХIядислизиб бурули саби: «Чили мицIирбаралра дила сегъуна-биалра суннат, илини шабагъат кайсу, сабира ЧевяхIсила гьунчиб алхунти даршал адамлис бедлугусигъуна».   Ишар нушани цацадехIти суннатуни хIушаб гьаладирхьехIе, сарира гьар бархIи дирес гьамадти.  ЖамигIятла дехIибайчи...