бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Географияличил дархдасунти суалтас жавабти

Географияличил дархдасунти суалтас жавабти

 

1.Илди 3 сари: Калмыкия, Ставропольла край ва Чечняла Республика.

2.Илди 5 сари: Азербайжан, Грузия, Иран, Казахстан ва Туркменистан.

3.Илди 5 сари: Азербайжан, Россия, Иран, Казахстан ва Туркменистан.

4.Республика Дагъистан, Ингушетия, Кабардино-Балкария, Къарачаево-Черкессия, Северная Осетия-Алания, Ставропольла край, Чечня.

5.Дубура Базардюзю, илала ахъдеш 4466 метр саби. Урус мезличи шурбаталли, илис «базарла майдан» бикIар. Гьалабла замана лебил Кавказла, Ближний ва Средний Востокла вачрукьяби илаб цалабиркутири. Иличибад Россияла Федерацияла ва Азербайжанна пачалихъла дазу аркьуси саби.

6.Республикализир 30-цад дубура ил ахъдешличи адиркути сари. ДекIардарес вирар: Аддала-Шухгель-меэр – 4151 м, Дюльтыдаг – 4127 м, Дикломста – 4285.

7.Дагъистаннизиб – Кавказла Хребетлизи кабурхуси Рагдан дубураличибад (4020 м) 2,2 километрла гьарахъли.

  1. Бархан Сарыкум. Ахъдеш 244-262 метр, бягIуд 2-3 километр, чIябар – 600 гектар. Шурбаталли «духъутIа гъум» ибси саби, ил Дагъистаннизиб бегIлара буцIарси мерлизи халбиру, температура +60 градусличи абиркур.

9.1600 километр. Самолетличиб 2 сягIятра 30 минутра.

10.Илди 10 сари: МяхIячкъала, Буйнакъск, Дагестанские Огни, Дербент, Избербаш, Каспийск, Къизилюрт, Къизлар, Хасавюрт, Южно-Сухокумск.

11.Республикализи 41 муниципальный район кадурхути сари.

  1. Ногъайла район, илала чIябар 8871,1 км2.

13.Дагестанские Огни, акIа-хъубси саби 1990 – ибил дуслизиб, чIябар 9,3 км2.

  1. Темир-Хан-Шура акIахъуб-сири 1834 ибил дуслизиб (1922 ибил дусличибад Буйнакъск)

15.Двигательстрой, акIа-хъубсири 1932 ибил дуслизиб. 1974 ибил дусличибад шагьарла у бедибсири.

16.Красное Село – ХIунтIена Ши, акIахъубсири 1894 ибил дуслизиб, 1963 ибил дуслизиб шагьарла у бедиб.

  1. Ярыксув, акIахъубсири 1846 ибил дуслизиб, 1931 ибил дуслизиб шагьарла у бедиб.

18.Изберг, акIахъубсири 1932 ибил дуслизиб, 1949 ибил дуслизиб шагьарла у бедиб. Мегьла гьуни бирухIели илабси дубура бекIличи мешубуцили, «бекIла къел» бикIутири. ГIур поселокличи «баш» – «бекI» имцIабарили Избербаш бетаахъурсири.

 

 

ХIядурбарибси ПатIимат МяхIяммадова

2026-02-01 (ШягIбан 1447 д.) №2.


Урги-дергализивад иртан

Умурия гIяскуртани алавбуцибхIели, душмантала ургъан лацла хъарличи ацIили Аллагьал Расулла ﷺ шайчи децIагести гъайли угьули, вявкайкIулри. Иличиб децIагеси се лебси бусурмантас? Гьарил бусурман ургъаннис дигулри кавшес илгъуна увяхIси адам. Амма ил кавшес къияннири, сенкIун ил ахъси ва гьамадли...


Сагабарая буркьунза

Имам аль-Бухарила ва имам аль-Муслимла дурхъати хIядисунала дабзти жузазиб бегIлара гьалабси мерличибси хIядислизиб бурили саби: «Гьалжанализи хьурахIейру сунела тухумтачил бархбас къяббердахъибси». Тухумтачил бархбас хIебузахъни бусурман диннизиб халаси бунагьлизи халбирули саби....


Янилизир пайдалати

Янилизир нуша бусягIят думсулра, гьанкI хIебиусин билзулра ва жявли зягIипдиркулра. Иличил барх иммунитет гIяшбиъниличибли цIакьагардирулра. Илгъуна аги витаминти хIедиъниличиблира бируси саби. ХIушаб гьаладирхьулра янилизир имцIали пайдалати цIедеш ва овощуни.   Апельсин – пергер...


ТаравихIла дехIибала

ТаравихIла дехIибала дехIдирхьути сари дуббуцарла Рамазан базла цаибил бархIилис гьалабси дуги, тамандиру Хала БархIилис гьалабси дуги (Хала Дугилизир хIедиру ).   ТаравихIуни мижитлизир жамигIятличил дарни къулайси ва дебали дурхъаси саби, амма имкан агара биалли, хъулир даресра асубирар....


Дурхъаси Лайлатуль Кьадрила дуги

Бусурмантала умматлис Лайлатуль Кьадрила дуги хасси тяхIярла шабагъат саби, чусра УркIецIила ВегI Аллагьли ﷻ пешкешбарибси. Кьуръайзиб бурули саби: «Лайлатуль Кьадрила дуги азир базличиб дурхъаси саби» или. Илала мягIна – 1000 баз, чузибра Лайлатуль кьадрила дуги агарти. Ил дуги...