бекlлибиубси бяхlличи чарухъес

Географияличил дархдасунти суалтас жавабти

Географияличил дархдасунти суалтас жавабти

 

1.Илди 3 сари: Калмыкия, Ставропольла край ва Чечняла Республика.

2.Илди 5 сари: Азербайжан, Грузия, Иран, Казахстан ва Туркменистан.

3.Илди 5 сари: Азербайжан, Россия, Иран, Казахстан ва Туркменистан.

4.Республика Дагъистан, Ингушетия, Кабардино-Балкария, Къарачаево-Черкессия, Северная Осетия-Алания, Ставропольла край, Чечня.

5.Дубура Базардюзю, илала ахъдеш 4466 метр саби. Урус мезличи шурбаталли, илис «базарла майдан» бикIар. Гьалабла замана лебил Кавказла, Ближний ва Средний Востокла вачрукьяби илаб цалабиркутири. Иличибад Россияла Федерацияла ва Азербайжанна пачалихъла дазу аркьуси саби.

6.Республикализир 30-цад дубура ил ахъдешличи адиркути сари. ДекIардарес вирар: Аддала-Шухгель-меэр – 4151 м, Дюльтыдаг – 4127 м, Дикломста – 4285.

7.Дагъистаннизиб – Кавказла Хребетлизи кабурхуси Рагдан дубураличибад (4020 м) 2,2 километрла гьарахъли.

  1. Бархан Сарыкум. Ахъдеш 244-262 метр, бягIуд 2-3 километр, чIябар – 600 гектар. Шурбаталли «духъутIа гъум» ибси саби, ил Дагъистаннизиб бегIлара буцIарси мерлизи халбиру, температура +60 градусличи абиркур.

9.1600 километр. Самолетличиб 2 сягIятра 30 минутра.

10.Илди 10 сари: МяхIячкъала, Буйнакъск, Дагестанские Огни, Дербент, Избербаш, Каспийск, Къизилюрт, Къизлар, Хасавюрт, Южно-Сухокумск.

11.Республикализи 41 муниципальный район кадурхути сари.

  1. Ногъайла район, илала чIябар 8871,1 км2.

13.Дагестанские Огни, акIа-хъубси саби 1990 – ибил дуслизиб, чIябар 9,3 км2.

  1. Темир-Хан-Шура акIахъуб-сири 1834 ибил дуслизиб (1922 ибил дусличибад Буйнакъск)

15.Двигательстрой, акIа-хъубсири 1932 ибил дуслизиб. 1974 ибил дусличибад шагьарла у бедибсири.

16.Красное Село – ХIунтIена Ши, акIахъубсири 1894 ибил дуслизиб, 1963 ибил дуслизиб шагьарла у бедиб.

  1. Ярыксув, акIахъубсири 1846 ибил дуслизиб, 1931 ибил дуслизиб шагьарла у бедиб.

18.Изберг, акIахъубсири 1932 ибил дуслизиб, 1949 ибил дуслизиб шагьарла у бедиб. Мегьла гьуни бирухIели илабси дубура бекIличи мешубуцили, «бекIла къел» бикIутири. ГIур поселокличи «баш» – «бекI» имцIабарили Избербаш бетаахъурсири.

 

 

ХIядурбарибси ПатIимат МяхIяммадова

2026-05-01 (Зуль-КьагIда 1447 д.) №5.


Балга-дугIя

Хала нешла балга Я Кьудратла ВегI Аллагь ﷻ! ХIела уркIецIилизирад МухIяммад Идбагла ﷺ шафагIятлизирад, Кьуръа баракатлизирад декIармадираба. Гьанагар изайзирад, дяхIагар балагьлизирад дерцахъаба, Аллагь ﷻ! Нушачибад хIярамси гьарахъбарили, хIялалси гьарзабара, зягIипти изайзибад мурахасбатурли,...


«Муриси къяналичиб кьутIкьуси бархьдеш гьалаб саби»

Гьалабван набзи бурибси къяна сабни аргъира.   АнцIбукьуни гIямрулизир сегъунти-дигара дирар. ЦацахIели къяна буресра чебиркути манзилти дирули дирар. Диннизибра бикIули бирар гIяхIдешлис къяна буралли, бунагь лебси ахIен или. Нуни аргъира къунба бугьути адамти имцIали биъни. Чули барибси...


Бакиличила

Ибн аль-Джаузила уршила урши Абуль Музафарли лукIули сай, Ибн Акильли сунечила буруси: «Гьачам, КягIбалис алав тIаваф барили гIергъи, нуни ванзаличиб жавгьар духрала баки чебаира. Иличиб хIунтIена гьимир лебри бриллигIянтличилси. Нуни ил ахъбуцира ва илала вегI варгес кьасбарира. Камси...


ЧевяхIсилис бегIлара хIейгуси

ГIергъиси манзил декIарбиркниличил дархдасунти дахъал суалти хьардиули сари. Илди баяндарес багьандан иш белкI гьалабирхьулра. ДекIарвикни – хьунуйчилти бархбасуни къябаъни саби дугьбачил, белкIличил ва мез хIедалусилис лишантачил. Ислам динни хъайчикабиъни цахIнаб хIербирнила вягIда кьяйдали...


Бархьдеш

ГIярабиялизиб кIел гечликьяна сафарличи дурабухъири. Илди башули бамсурхIели, тIашбизурли бамсриахъес кьасбариб. Илдазивад цала шел бехIцIари лерри, кIиибилла биалли хIябал. Илди букес или кабиибхIели, ца шалгIевулхъуси гьункья къаршиикиб. Илдани илра живариб чучил варх кьацIли укахъес. Илдани...